Đoạn Video
Ảnh
Chuyên Lão Khoa
Thành viên nổi tiếng
Mới đây, một con số được công bố tại fanpage Bệnh viện Bạch Mai khiến nhiều người giật mình: 7 trong 10 trường hợp có nốt mờ phổi dưới 3cm được phẫu thuật tại đây là ung thư. Nhưng con số này có nghĩa gì với người bình thường vừa cầm trên tay tờ kết quả CT và thấy dòng chữ "nốt mờ phổi"?
Con số đó nói về ai?
Trước hết, cần lưu ý rằng Bệnh viện Bạch Mai là tuyến cuối, nơi tiếp nhận những ca đã được bác sĩ tuyến dưới đánh giá đủ nguy cơ để chuyển lên, sinh thiết hoặc phẫu thuật. Nói cách khác, nhóm bệnh nhân trong thống kê đó đã qua một vòng sàng lọc tự nhiên, chỉ còn lại những ca có nhiều dấu hiệu đáng ngờ nhất.
Nếu chụp CT ngẫu nhiên cho 1.000 người khỏe mạnh, tỷ lệ nốt mờ phổi hóa ra là ung thư chỉ vào khoảng 1 đến 5%, theo các nghiên cứu sàng lọc dân số lớn ở châu Âu và Mỹ. Phần lớn nốt mờ phổi có nguồn gốc hoàn toàn lành tính: sẹo sau viêm phổi cũ, di chứng lao, nhiễm nấm hay đơn giản là u lành không bao giờ tiến triển.
Vậy bác sĩ dựa vào đâu để đánh giá?
Không có yếu tố nào đứng một mình quyết định tất cả. Bác sĩ nhìn vào tổng thể: nốt to bao nhiêu, có lớn lên theo thời gian không, bờ tua gai hay tròn nhẵn, mật độ đặc hay dạng kính mờ, nằm ở vị trí nào trong phổi. Bên cạnh hình ảnh học, hồ sơ cá nhân cũng quan trọng không kém: bệnh nhân có hút thuốc lâu năm không, có tiền sử ung thư không, bao nhiêu tuổi.
Sự kết hợp tất cả các yếu tố đó mới tạo ra một đánh giá nguy cơ có giá trị, không phải chỉ mỗi kích thước nốt mờ.
Theo dõi hay phẫu thuật ngay?
Phác đồ quốc tế, điển hình là hướng dẫn Fleischner Society được áp dụng rộng rãi toàn cầu, phân loại nốt phổi theo mức độ nguy cơ và đưa ra lộ trình rõ ràng. Nốt nhỏ, bờ đều, nguy cơ thấp thường chỉ cần chụp CT theo dõi định kỳ sau 3 đến 6 tháng. Nốt có đặc điểm đáng ngờ mới cần sinh thiết hoặc can thiệp sớm hơn. Mục tiêu là không bỏ sót ung thư thật sự, nhưng cũng không đưa bệnh nhân vào phòng mổ khi chưa cần thiết.
Nốt mờ phổi không phải bản án tử hình, nhưng cũng không phải thứ có thể bỏ qua. Điều quan trọng nhất là đưa kết quả cho bác sĩ chuyên khoa hô hấp hoặc lồng ngực, để được đánh giá toàn diện thay vì tự suy diễn từ một con số trên tờ giấy.
