Bỏ cấp huyện: Cần phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho cấp xã

[Phuong Chi]

Theo đề án của Chính phủ, 2/3 nhiệm vụ của cấp huyện đang đảm nhiệm sẽ chuyển xuống cấp xã, do vậy phải có thêm các phòng, ban nhất định cho cấp xã thì mới đủ sức giải quyết những yêu cầu, nhiệm vụ tại cơ sở.

Thực hiện sắp xếp lại đơn vị hành chính, nước ta sẽ chuyển từ chính quyền địa phương ba cấp sang hai cấp. Trước đó, mô hình ba cấp duy trì rất nhiều năm và cũng đạt được hiệu quả trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước. Tuy nhiên, với mỗi thời kỳ chúng ta cần cách tổ chức khác nhau cho phù hợp với thực tiễn.

Hiện nay, hạ tầng giao thông, kinh tế - xã hội, công nghệ thông tin, ứng dụng khoa học… đều đã phát triển lên một bước. Do đó, việc tổ chức lại mô hình tổ chức chính quyền địa phương là điều tất yếu khi mô hình chính quyền ba cấp không còn phù hợp nữa.

Đặc biệt, tôi cho rằng cần tăng cường năng lực cho cấp cơ sở đủ sức giải quyết nhiều nhiệm vụ khác nhau liên quan trực tiếp đến cuộc sống của người dân.

Trên tinh thần đó, khi sắp xếp cấp xã cần cấu trúc lại theo hướng mở rộng quy mô bằng cách sáp nhập các xã lại với nhau, mở rộng địa giới hành chính, tăng cường chức năng, nhiệm vụ.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội. Ảnh: QH

Trước đó, thực hiện các nghị quyết của Trung ương, cả nước đã sắp xếp nhiều cơ quan, tổ chức, trong đó có cả cấp xã. Đây chính là bước chuẩn bị, thí điểm hết sức quan trọng để tiếp tục thực hiện sáp nhập tỉnh, xã như bây giờ.

Các xã sáp nhập trước đó đều hoạt động tốt, đảm bảo thông suốt, hiệu quả. Dù vậy, tính chất của lần sáp nhập này khác. Bởi lần sáp nhập trước chỉ đơn thuần là mở rộng về địa giới hành chính, còn lần này còn mở rộng nhiều hơn, nhất là số lượng đơn vị hành chính phải nhập lại để giảm 60%-70% trên tổng số 10.035 xã hiện nay.

Đi đôi với tăng cường chức năng, nhiệm vụ thì phải cơ cấu tổ chức lại cấp xã. Dù đã có nhiều kinh nghiệm ở những lần sáp nhập trước nhưng lần này quy mô lớn hơn, tính chất phức tạp hơn nên cần sự nỗ lực lớn hơn rất nhiều.

Về tiêu chí để sáp nhập, tôi cho rằng cần xem xét đến các yếu tố như vị trí địa lý, quy mô dân số, diện tích và các điều kiện đảm bảo cho sự phát triển của địa phương, đặc điểm lịch sử, văn hóa… Trong đó có thể xem xét sáp nhập xã A của huyện này vào xã B của huyện kia nếu hai xã giáp nhau, có sự tương đồng về địa giới, kinh tế - xã hội cũng như dân cư.


Ngoài ra, với phạm vi quản lý rộng lớn hơn, lượng công việc nhiều hơn và đòi hỏi chất lượng cao hơn, nếu không thay đổi về tổ chức bộ máy thì rất khó vận hành. Trong đó, trước tiên, số lượng nhân sự phải được tăng cường mới đảm đương tốt những nhiệm vụ cũng như yêu cầu cao hơn đối với đội ngũ cán bộ, công chức.

Theo đề án của Chính phủ, có khoảng 1/3 nhiệm vụ của cấp huyện đang đảm nhiệm sẽ chuyển lên tỉnh, 2/3 chuyển xuống cấp xã (cấp cơ sở). Với chủ trương này tôi cho rằng sẽ phải có thêm các phòng, ban nhất định cho cấp xã thì mới đủ sức giải quyết những yêu cầu, nhiệm vụ tại cơ sở. Chính vì vậy, chúng ta phải xem xét, rà soát một cách kỹ lưỡng để tổ chức bộ máy cho phù hợp.

Vừa qua nhiều người lo ngại khi sáp nhập tỉnh thì trụ sở hành chính tỉnh ở xa, vậy phải nâng cao năng lực cho trung tâm hành chính xã thế nào? Đó là phải phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho cấp xã hơn nữa.

Hiện chúng ta đang ở trong thời đại công nghệ số, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ nên khoảng cách địa lý sẽ không còn là vấn đề. Vấn đề đặt ra là phải mau chóng hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin cũng như hệ thống thông tin quốc gia, dữ liệu dùng chung cho tất cả ngành. Hơn thế, chính đội ngũ cán bộ, công chức cũng phải tự bồi dưỡng để trở thành công dân số.

Nguồn: plo.vn