Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 67 tỷ USD, vừa ghi nhận bước tiến mới khi Bộ Xây dựng chính thức thành lập Ban chỉ đạo triển khai dự án.
Theo quyết định mới ban hành, Ban chỉ đạo gồm 18 thành viên, do Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh làm Trưởng ban. Phó Trưởng ban thường trực là Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng; hai Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh và Phạm Minh Hà giữ vai trò Phó Trưởng ban. Các thành viên còn lại là lãnh đạo các vụ, cục chuyên môn, Ban Quản lý dự án đường sắt thuộc Bộ Xây dựng và Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Đường sắt Việt Nam Đặng Sỹ Mạnh.
Để hỗ trợ Ban chỉ đạo, Bộ Xây dựng thành lập các tổ giúp việc gồm: tổ thường trực, tổ chuyên gia, tổ phát triển nguồn nhân lực và tổ thể chế. Trong đó, Tổ chuyên gia sẽ được huy động từ các lĩnh vực then chốt của ngành đường sắt như vận tải, kết cấu hạ tầng, phương tiện, thông tin – tín hiệu – điều khiển, giám sát và điện sức kéo. Bộ Xây dựng cũng dự kiến mời các chuyên gia quốc tế có kinh nghiệm trong xây dựng, vận hành đường sắt tốc độ cao, đặc biệt trong chuyển giao công nghệ và phát triển công nghiệp đường sắt.
Ban chỉ đạo có nhiệm vụ chỉ đạo nghiên cứu, tổ chức triển khai các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, bảo đảm tiến độ và chất lượng dự án. Đồng thời, Ban sẽ điều phối hoạt động của chủ đầu tư, ban quản lý dự án và các đơn vị liên quan; kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các nhiệm vụ đã được xác định trong chủ trương đầu tư và quyết định phê duyệt dự án.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam có tổng vốn sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng (tương đương 67 tỷ USD). Tuyến đường dài 1.541km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội), điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TPHCM), đi qua 15 tỉnh, thành phố, với vận tốc thiết kế 350km/h. Quy mô dự án gồm 23 ga, trong đó có 5 ga hàng hóa. Nhu cầu sử dụng đất khoảng 10.827ha, dự kiến ảnh hưởng đến hơn 120.800 hộ dân cần bố trí tái định cư.
Chính phủ đặt mục tiêu khởi công dự án trước ngày 31/12/2026 và phấn đấu cơ bản hoàn thành vào năm 2035. Để bảo đảm tiến độ, Bộ Xây dựng yêu cầu hoàn thành việc bàn giao tim tuyến, mốc giới và phạm vi giải phóng mặt bằng cho các địa phương ngay khi đủ cơ sở pháp lý; đồng thời chủ động phối hợp di dời sớm các công trình hạ tầng kỹ thuật như điện, nước nhằm tránh làm chậm toàn bộ dự án.
Về cơ chế đầu tư, Bộ Xây dựng giao Vụ Kế hoạch – Tài chính khẩn trương hoàn thiện báo cáo đề xuất cơ chế đặc thù, phương thức đầu tư và tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư. Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng được giao chủ trì xây dựng tiến độ chi tiết, trong đó nhấn mạnh việc áp dụng các cơ chế đặc thù để sớm lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, bảo đảm điều kiện khởi công vào cuối năm 2026.
Trong bối cảnh triển khai dự án, Tập đoàn Vingroup trước đó đã có văn bản gửi Chính phủ xin rút đăng ký đầu tư để tập trung nguồn lực cho các dự án hạ tầng chiến lược khác. Sau khi Vingroup rút lui, một số doanh nghiệp trong nước vẫn bày tỏ sự quan tâm tới dự án, gồm Tập đoàn Trường Hải (Thaco), Công ty TNHH Việt Nam 3000 – Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Việt Nam, Công ty cổ phần Vận tải đường sắt Việt Nam và Công ty cổ phần Tập đoàn Discovery.
Theo quyết định mới ban hành, Ban chỉ đạo gồm 18 thành viên, do Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh làm Trưởng ban. Phó Trưởng ban thường trực là Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng; hai Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh và Phạm Minh Hà giữ vai trò Phó Trưởng ban. Các thành viên còn lại là lãnh đạo các vụ, cục chuyên môn, Ban Quản lý dự án đường sắt thuộc Bộ Xây dựng và Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Đường sắt Việt Nam Đặng Sỹ Mạnh.
Để hỗ trợ Ban chỉ đạo, Bộ Xây dựng thành lập các tổ giúp việc gồm: tổ thường trực, tổ chuyên gia, tổ phát triển nguồn nhân lực và tổ thể chế. Trong đó, Tổ chuyên gia sẽ được huy động từ các lĩnh vực then chốt của ngành đường sắt như vận tải, kết cấu hạ tầng, phương tiện, thông tin – tín hiệu – điều khiển, giám sát và điện sức kéo. Bộ Xây dựng cũng dự kiến mời các chuyên gia quốc tế có kinh nghiệm trong xây dựng, vận hành đường sắt tốc độ cao, đặc biệt trong chuyển giao công nghệ và phát triển công nghiệp đường sắt.
Ban chỉ đạo có nhiệm vụ chỉ đạo nghiên cứu, tổ chức triển khai các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, bảo đảm tiến độ và chất lượng dự án. Đồng thời, Ban sẽ điều phối hoạt động của chủ đầu tư, ban quản lý dự án và các đơn vị liên quan; kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các nhiệm vụ đã được xác định trong chủ trương đầu tư và quyết định phê duyệt dự án.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam có tổng vốn sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng (tương đương 67 tỷ USD). Tuyến đường dài 1.541km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội), điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TPHCM), đi qua 15 tỉnh, thành phố, với vận tốc thiết kế 350km/h. Quy mô dự án gồm 23 ga, trong đó có 5 ga hàng hóa. Nhu cầu sử dụng đất khoảng 10.827ha, dự kiến ảnh hưởng đến hơn 120.800 hộ dân cần bố trí tái định cư.
Chính phủ đặt mục tiêu khởi công dự án trước ngày 31/12/2026 và phấn đấu cơ bản hoàn thành vào năm 2035. Để bảo đảm tiến độ, Bộ Xây dựng yêu cầu hoàn thành việc bàn giao tim tuyến, mốc giới và phạm vi giải phóng mặt bằng cho các địa phương ngay khi đủ cơ sở pháp lý; đồng thời chủ động phối hợp di dời sớm các công trình hạ tầng kỹ thuật như điện, nước nhằm tránh làm chậm toàn bộ dự án.
Về cơ chế đầu tư, Bộ Xây dựng giao Vụ Kế hoạch – Tài chính khẩn trương hoàn thiện báo cáo đề xuất cơ chế đặc thù, phương thức đầu tư và tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư. Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng được giao chủ trì xây dựng tiến độ chi tiết, trong đó nhấn mạnh việc áp dụng các cơ chế đặc thù để sớm lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, bảo đảm điều kiện khởi công vào cuối năm 2026.
Trong bối cảnh triển khai dự án, Tập đoàn Vingroup trước đó đã có văn bản gửi Chính phủ xin rút đăng ký đầu tư để tập trung nguồn lực cho các dự án hạ tầng chiến lược khác. Sau khi Vingroup rút lui, một số doanh nghiệp trong nước vẫn bày tỏ sự quan tâm tới dự án, gồm Tập đoàn Trường Hải (Thaco), Công ty TNHH Việt Nam 3000 – Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Việt Nam, Công ty cổ phần Vận tải đường sắt Việt Nam và Công ty cổ phần Tập đoàn Discovery.