Nóng! Vì sao nguyên Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến bị truy tố?

[David Dũng]

Bà Nguyễn Thị Kim Tiến (66 tuổi, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế) bị VKS truy tố cùng 10 người khác trong vụ án xảy ra tại dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức.

Nguyên Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến (Ảnh: C.O.).

VKSND Tối cao vừa ban hành cáo trạng vụ án xảy ra tại dự án đầu tư xây dựng mới cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và dự án đầu tư xây dựng mới cơ sở 2 Bệnh viện Việt Đức.
Trong đó, VKS truy tố bà Nguyễn Thị Kim Tiến (66 tuổi, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế) về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Ngoài bà Tiến, cơ quan tố tụng cũng truy tố 10 bị can khác về các tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí, Nhận hối lộ và Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Vụ việc nguyên Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến bị truy tố đang thu hút sự chú ý lớn, không chỉ vì quy mô thiệt hại, mà còn bởi cách thức sai phạm diễn ra trong một dự án y tế trọng điểm quốc gia.
Điều đáng nói là, nếu đọc kỹ cáo trạng, đây không phải là một sai sót đơn lẻ, mà là chuỗi quyết định sai lệch kéo dài, có hệ thống, và để lại hậu quả rất lớn.

Trước hết, cần hiểu rõ bản chất vụ án. Cơ quan tố tụng xác định bà Nguyễn Thị Kim Tiến bị truy tố về tội “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, liên quan đến hai dự án lớn: cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức.

Đây đều là những dự án có quy mô hàng nghìn tỷ đồng, được kỳ vọng giảm tải cho hệ thống y tế tuyến trung ương. Tuy nhiên, thay vì vận hành hiệu quả, các dự án này lại rơi vào tình trạng đình trệ kéo dài, không đạt mục tiêu, gây thất thoát hơn 800 tỷ đồng ngân sách.

Đi sâu vào bản chất sai phạm, có thể thấy vấn đề không nằm ở một quyết định riêng lẻ, mà nằm ở cách phê duyệt và quản lý dự án.

Theo cáo buộc, việc thuê tư vấn nước ngoài lập dự án và thiết kế kỹ thuật không được Thủ tướng cho phép, nhưng vẫn được trình và ký duyệt.

Từ một quyết định “mở đường” như vậy, hàng loạt bước tiếp theo bị kéo lệch:

Hồ sơ được hợp thức hóa, Kế hoạch lựa chọn nhà thầu thiếu căn cứ vẫn được phê duyệt Các gói thầu triển khai không đúng quy định
Hệ quả là cả một chuỗi sai phạm nối tiếp nhau, khiến dự án không chỉ chậm tiến độ mà còn lãng phí nguồn lực rất lớn.

Dự án Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 (Ảnh: Nguyễn Hải).

Một điểm đáng chú ý khác là vai trò của người đứng đầu.

Trong vụ án này, bà Nguyễn Thị Kim Tiến bị xác định là người có trách nhiệm chỉ đạo, quản lý chung toàn bộ hoạt động của Bộ Y tế, bao gồm cả các dự án hạ tầng quy mô lớn.

Điều đó có nghĩa là: Không cần trực tiếp thực hiện từng sai phạm, Nhưng việc phê duyệt, đồng ý và cho phép triển khai đã trở thành yếu tố quyết định

Nói cách khác, đây là kiểu sai phạm mang tính “quyết định ở cấp chính sách”, chứ không chỉ là lỗi kỹ thuật ở cấp dưới.