Đoạn Video
Ảnh
Minh Phương
Thành viên nổi tiếng
Một số đơn vị phòng vệ lãnh thổ Ukraine – được trang bị nhẹ và huấn luyện hạn chế - đã bị ép trở thành lính xung kích để tiến hành các cuộc tấn công cảm tử vào các lực lượng Nga được trang bị vượt trội, tờ Euromaidanpress có liên hệ gần gũi với Bộ Quốc phòng Ukraine đưa tin.
Trong những ngày gần đây, Lữ đoàn Phòng vệ Lãnh thổ số 108 đã được ghi nhận tham gia các hoạt động tấn công tại tỉnh Zaporizhzhia. Đây là điều đi ngược hoàn toàn với vai trò học thuyết của các lực lượng phòng vệ lãnh thổ, vốn được thiết kế để giữ chốt, phòng thủ lâu dài, chứ không phải tiến hành các cuộc xung phong nguy hiểm.
Sự việc phản ánh một cuộc khủng hoảng nhân lực ngày càng trầm trọng trên toàn bộ mặt trận dài khoảng 1.100 km của Ukraine, khi các chỉ huy buộc phải đẩy những đơn vị phòng thủ vào vai trò tấn công – dấu hiệu cho thấy bộ binh Ukraine đã bị kéo căng đến giới hạn, gần ba năm sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện.
Binh sĩ phòng vệ lãnh thổ bị ép xung phong tấn công
Vào khoảng ngày 9/1, nhóm phân tích quân sự Ukraine Deep State ghi nhận các binh sĩ thuộc Lữ đoàn Phòng vệ Lãnh thổ số 108 tham gia tấn công các vị trí của Nga tại làng Pryluky, nằm cách thị trấn Huliaipole vài km về phía bắc – một điểm nóng giao tranh tại tỉnh Zaporizhzhia, đông nam Ukraine.
Các đơn vị phòng vệ lãnh thổ không hành động đơn độc. Họ phối hợp cùng Lữ đoàn Cơ giới số 142, một đơn vị được huấn luyện bài bản hơn và sở hữu trang bị hạng nặng. Cuộc tấn công phối hợp này được cho là đã giúp ổn định tuyến phòng thủ chạy qua Pryluky.
Tuy nhiên, đây không phải vai trò dành cho lực lượng phòng vệ lãnh thổ. Họ được thiết kế để giữ vị trí phòng thủ trong nhiều tháng hoặc nhiều năm, trong khi các đơn vị xung kích mới là lực lượng thực hiện những đòn phản công nhanh, mạnh và sau đó rút lui. Việc buộc các đơn vị phòng thủ chiến đấu như lực lượng tấn công làm tăng nguy cơ tổn thất nặng nề trong các chiến dịch thất bại.
Nhóm phân tích thân Ukraine, Conflict Intelligence Team (CIT) nhận định: “Dù các binh sĩ này được cho là đã trải qua huấn luyện bổ sung tại trung tâm huấn luyện của Trung đoàn Xung kích 225, điều đáng chú ý là các hoạt động tấn công chủ yếu lại do lực lượng phòng vệ lãnh thổ đảm nhiệm, thay vì các đơn vị xung kích chuyên trách, trong khi vai trò học thuyết của họ chỉ là giữ chốt và bảo vệ tuyến phòng thủ thứ hai".
Trung đoàn Xung kích 225 “thu nạp” cưỡng bức binh sĩ phòng vệ lãnh thổ
Căng thẳng giữa hai đơn vị bắt đầu từ cuối tháng 12, khi Quân đoàn Lục quân số 17 ra lệnh cho Lữ đoàn Phòng vệ Lãnh thổ số 108, đang giữ các vị trí quanh Mala Tokmachka (cách Huliaipole khoảng 20 km về phía tây), thành lập một nhóm tác chiến mới dưới quyền chỉ huy của Trung đoàn Xung kích 225.
Lữ đoàn 108 chưa sẵn sàng. Theo nhà quan sát quân sự Thorkill, mệnh lệnh này đã gặp phải “sự phản kháng mạnh mẽ từ đội ngũ sĩ quan và hạ sĩ quan” của lữ đoàn 108, khiến việc thành lập nhóm tác chiến liên tục bị trì hoãn.
Các đơn vị xung kích không chờ đợi thêm do ngày càng thiếu nhân lực trầm trọng.
“Bộ chỉ huy thiếu kiên nhẫn của Trung đoàn Xung kích 225 đã quyết định ép buộc thi hành mệnh lệnh bằng vũ lực”, ông Thorkill cho biết.
Ngày 5/1, các binh sĩ xung kích đeo mặt nạ đã đe dọa và áp giải binh sĩ Lữ đoàn 108 lên xe tải, đưa họ rời khỏi vị trí phòng thủ.
Chỉ huy Trung đoàn 225, Oleh Shyriaev, phủ nhận mọi sai phạm, khẳng định: “Không ai bị bắt cóc. Không ai bị đe dọa",
Một số binh sĩ được điều chuyển đã trở về đơn vị cũ sau vài ngày, nhưng khoảng 20 người vẫn ở lại dưới quyền Trung đoàn 225 để tham gia “huấn luyện bổ sung”, theo người phát ngôn Lực lượng Phòng vệ miền Nam Vladyslav Voloshyn.
Ông Voloshyn khẳng định: “Không có kế hoạch sử dụng họ (lính phòng thủ lãnh thổ) trong các chiến dịch tấn công.”
Thanh tra quân đội Olha Reshetylova, người chủ trì cuộc họp trực tuyến giữa các bên ngày 7/1, cũng cho biết tình hình đã được kiểm soát.
Nhưng chỉ vài ngày sau, những binh sĩ này đã bị ghi hình đang trực tiếp xung phong tấn công các vị trí Nga gần Pryluky.
Đổ lỗi để che giấu vấn đề thực sự
Sự căng thẳng giữa lực lượng xung kích và phòng vệ lãnh thổ phản ánh một mô hình đổ lỗi quen thuộc, vốn che khuất cuộc khủng hoảng nhân lực mang tính hệ thống của Ukraine.
Khi lực lượng Nga đột phá gần Huliaipole vào tháng 12, Tổng tư lệnh Ukraine Oleksandr Syrskyi công khai chỉ trích các Lữ đoàn Phòng vệ Lãnh thổ 102 và 106, vốn bị tổn thất nặng và trang bị yếu, không thể ngăn chặn các đợt tấn công liên tục của Lữ đoàn Bộ binh Cơ giới số 57 của Nga.
Theo CIT, ông Syrskyi đã đổ lỗi sai đối tượng.
“Vấn đề cốt lõi của Lực lượng Phòng vệ Lãnh thổ là thiếu quân tăng viện phù hợp và kiệt sức sau các chiến dịch chiến đấu kéo dài”, CIT nhấn mạnh.
Việc đổ lỗi này để lại hậu quả thực tế: trong những tuần sau đó, Trung đoàn Xung kích 225 không tập trung đánh Nga, mà lại xung đột với chính các đơn vị Ukraine khác.
Thiếu bộ binh đẩy Ukraine phải lựa chọn những biện pháp tuyệt vọng
Việc Lữ đoàn Phòng vệ Lãnh thổ số 108 bị đẩy vào tấn công cho thấy cuộc khủng hoảng ngày càng trầm trọng đối với Kiev.
Trong khi quân đội Ukraine đạt được một số tiến triển tại Kupiansk (tỉnh Kharkov) và phần lớn vẫn giữ được phòng tuyến quanh Pokrovsk và Myrnohrad (tỉnh Donetsk), họ lại liên tục rút lui tại Zaporizhzhia.
Mỗi tháng, Ukraine mất nhiều binh sĩ hơn số có thể tuyển mộ hoặc động viên, do đào ngũ và thương vong trong giao tranh, khiến quân đội rơi vào vòng xoáy suy kiệt nhân lực. Đây là lý do các chiến lược phòng thủ hiện nay phụ thuộc vào UAV, pháo binh và mìn, thay vì bộ binh.
Ngược lại, Nga - quốc gia tuyển được nhiều binh sĩ mới hơn số bị tổn thất mỗi tháng - vẫn đủ khả năng duy trì thế tấn công trên hầu hết các mặt trận. Nga còn có thể chịu tổn thất về người; Ukraine thì không.
Sự chênh lệch này làm gia tăng rạn nứt giữa các đơn vị tuyến đầu và tuyến hai của Ukraine. Các lực lượng xung kích độc lập – trực tiếp chịu sự chỉ huy của Syrskyi – bị kéo căng khi phải liên tục điều chuyển giữa các mặt trận để đối phó với các đợt tiến công đồng loạt của Nga.
Cuối năm ngoái, một nhóm đơn vị xung kích, bao gồm Trung đoàn 225, đã vội vã di chuyển từ Donetsk sang Zaporizhzhia nhằm ngăn chặn sự xâm nhập của Nga tại Huliaipole – từng là một cứ điểm then chốt bảo vệ thành phố Zaporizhzhia với 700.000 dân.
Nhưng lực lượng quá ít và đến quá muộn. Huliaipole hiện hoàn toàn bị tranh chấp, nếu không muốn nói là đã rơi vào tay Nga. Thành phố Zaporizhzhia giờ đây chỉ còn cách tiền tuyến chưa đầy 20 km.
Khi cuộc chiến tiếp diễn, Ukraine đơn giản là không còn đủ binh sĩ. Nếu Kiev không thể tuyển mộ hoặc động viên thêm bộ binh, quân đội Ukraine gần như chắc chắn sẽ tiếp tục mất đất - và có lẽ sẽ tiếp tục đổ lỗi cho nhau mỗi khi điều đó xảy ra.
Binh sĩ Ukraine. Ảnh Euromaidanpress
Trong những ngày gần đây, Lữ đoàn Phòng vệ Lãnh thổ số 108 đã được ghi nhận tham gia các hoạt động tấn công tại tỉnh Zaporizhzhia. Đây là điều đi ngược hoàn toàn với vai trò học thuyết của các lực lượng phòng vệ lãnh thổ, vốn được thiết kế để giữ chốt, phòng thủ lâu dài, chứ không phải tiến hành các cuộc xung phong nguy hiểm.
Sự việc phản ánh một cuộc khủng hoảng nhân lực ngày càng trầm trọng trên toàn bộ mặt trận dài khoảng 1.100 km của Ukraine, khi các chỉ huy buộc phải đẩy những đơn vị phòng thủ vào vai trò tấn công – dấu hiệu cho thấy bộ binh Ukraine đã bị kéo căng đến giới hạn, gần ba năm sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện.
Binh sĩ phòng vệ lãnh thổ bị ép xung phong tấn công
Vào khoảng ngày 9/1, nhóm phân tích quân sự Ukraine Deep State ghi nhận các binh sĩ thuộc Lữ đoàn Phòng vệ Lãnh thổ số 108 tham gia tấn công các vị trí của Nga tại làng Pryluky, nằm cách thị trấn Huliaipole vài km về phía bắc – một điểm nóng giao tranh tại tỉnh Zaporizhzhia, đông nam Ukraine.
Các đơn vị phòng vệ lãnh thổ không hành động đơn độc. Họ phối hợp cùng Lữ đoàn Cơ giới số 142, một đơn vị được huấn luyện bài bản hơn và sở hữu trang bị hạng nặng. Cuộc tấn công phối hợp này được cho là đã giúp ổn định tuyến phòng thủ chạy qua Pryluky.
Tuy nhiên, đây không phải vai trò dành cho lực lượng phòng vệ lãnh thổ. Họ được thiết kế để giữ vị trí phòng thủ trong nhiều tháng hoặc nhiều năm, trong khi các đơn vị xung kích mới là lực lượng thực hiện những đòn phản công nhanh, mạnh và sau đó rút lui. Việc buộc các đơn vị phòng thủ chiến đấu như lực lượng tấn công làm tăng nguy cơ tổn thất nặng nề trong các chiến dịch thất bại.
Nhóm phân tích thân Ukraine, Conflict Intelligence Team (CIT) nhận định: “Dù các binh sĩ này được cho là đã trải qua huấn luyện bổ sung tại trung tâm huấn luyện của Trung đoàn Xung kích 225, điều đáng chú ý là các hoạt động tấn công chủ yếu lại do lực lượng phòng vệ lãnh thổ đảm nhiệm, thay vì các đơn vị xung kích chuyên trách, trong khi vai trò học thuyết của họ chỉ là giữ chốt và bảo vệ tuyến phòng thủ thứ hai".
Trung đoàn Xung kích 225 “thu nạp” cưỡng bức binh sĩ phòng vệ lãnh thổ
Căng thẳng giữa hai đơn vị bắt đầu từ cuối tháng 12, khi Quân đoàn Lục quân số 17 ra lệnh cho Lữ đoàn Phòng vệ Lãnh thổ số 108, đang giữ các vị trí quanh Mala Tokmachka (cách Huliaipole khoảng 20 km về phía tây), thành lập một nhóm tác chiến mới dưới quyền chỉ huy của Trung đoàn Xung kích 225.
Lữ đoàn 108 chưa sẵn sàng. Theo nhà quan sát quân sự Thorkill, mệnh lệnh này đã gặp phải “sự phản kháng mạnh mẽ từ đội ngũ sĩ quan và hạ sĩ quan” của lữ đoàn 108, khiến việc thành lập nhóm tác chiến liên tục bị trì hoãn.
Các đơn vị xung kích không chờ đợi thêm do ngày càng thiếu nhân lực trầm trọng.
“Bộ chỉ huy thiếu kiên nhẫn của Trung đoàn Xung kích 225 đã quyết định ép buộc thi hành mệnh lệnh bằng vũ lực”, ông Thorkill cho biết.
Ngày 5/1, các binh sĩ xung kích đeo mặt nạ đã đe dọa và áp giải binh sĩ Lữ đoàn 108 lên xe tải, đưa họ rời khỏi vị trí phòng thủ.
Chỉ huy Trung đoàn 225, Oleh Shyriaev, phủ nhận mọi sai phạm, khẳng định: “Không ai bị bắt cóc. Không ai bị đe dọa",
Một số binh sĩ được điều chuyển đã trở về đơn vị cũ sau vài ngày, nhưng khoảng 20 người vẫn ở lại dưới quyền Trung đoàn 225 để tham gia “huấn luyện bổ sung”, theo người phát ngôn Lực lượng Phòng vệ miền Nam Vladyslav Voloshyn.
Ông Voloshyn khẳng định: “Không có kế hoạch sử dụng họ (lính phòng thủ lãnh thổ) trong các chiến dịch tấn công.”
Thanh tra quân đội Olha Reshetylova, người chủ trì cuộc họp trực tuyến giữa các bên ngày 7/1, cũng cho biết tình hình đã được kiểm soát.
Nhưng chỉ vài ngày sau, những binh sĩ này đã bị ghi hình đang trực tiếp xung phong tấn công các vị trí Nga gần Pryluky.
Đổ lỗi để che giấu vấn đề thực sự
Sự căng thẳng giữa lực lượng xung kích và phòng vệ lãnh thổ phản ánh một mô hình đổ lỗi quen thuộc, vốn che khuất cuộc khủng hoảng nhân lực mang tính hệ thống của Ukraine.
Khi lực lượng Nga đột phá gần Huliaipole vào tháng 12, Tổng tư lệnh Ukraine Oleksandr Syrskyi công khai chỉ trích các Lữ đoàn Phòng vệ Lãnh thổ 102 và 106, vốn bị tổn thất nặng và trang bị yếu, không thể ngăn chặn các đợt tấn công liên tục của Lữ đoàn Bộ binh Cơ giới số 57 của Nga.
Theo CIT, ông Syrskyi đã đổ lỗi sai đối tượng.
“Vấn đề cốt lõi của Lực lượng Phòng vệ Lãnh thổ là thiếu quân tăng viện phù hợp và kiệt sức sau các chiến dịch chiến đấu kéo dài”, CIT nhấn mạnh.
Việc đổ lỗi này để lại hậu quả thực tế: trong những tuần sau đó, Trung đoàn Xung kích 225 không tập trung đánh Nga, mà lại xung đột với chính các đơn vị Ukraine khác.
Thiếu bộ binh đẩy Ukraine phải lựa chọn những biện pháp tuyệt vọng
Việc Lữ đoàn Phòng vệ Lãnh thổ số 108 bị đẩy vào tấn công cho thấy cuộc khủng hoảng ngày càng trầm trọng đối với Kiev.
Trong khi quân đội Ukraine đạt được một số tiến triển tại Kupiansk (tỉnh Kharkov) và phần lớn vẫn giữ được phòng tuyến quanh Pokrovsk và Myrnohrad (tỉnh Donetsk), họ lại liên tục rút lui tại Zaporizhzhia.
Mỗi tháng, Ukraine mất nhiều binh sĩ hơn số có thể tuyển mộ hoặc động viên, do đào ngũ và thương vong trong giao tranh, khiến quân đội rơi vào vòng xoáy suy kiệt nhân lực. Đây là lý do các chiến lược phòng thủ hiện nay phụ thuộc vào UAV, pháo binh và mìn, thay vì bộ binh.
Ngược lại, Nga - quốc gia tuyển được nhiều binh sĩ mới hơn số bị tổn thất mỗi tháng - vẫn đủ khả năng duy trì thế tấn công trên hầu hết các mặt trận. Nga còn có thể chịu tổn thất về người; Ukraine thì không.
Sự chênh lệch này làm gia tăng rạn nứt giữa các đơn vị tuyến đầu và tuyến hai của Ukraine. Các lực lượng xung kích độc lập – trực tiếp chịu sự chỉ huy của Syrskyi – bị kéo căng khi phải liên tục điều chuyển giữa các mặt trận để đối phó với các đợt tiến công đồng loạt của Nga.
Cuối năm ngoái, một nhóm đơn vị xung kích, bao gồm Trung đoàn 225, đã vội vã di chuyển từ Donetsk sang Zaporizhzhia nhằm ngăn chặn sự xâm nhập của Nga tại Huliaipole – từng là một cứ điểm then chốt bảo vệ thành phố Zaporizhzhia với 700.000 dân.
Nhưng lực lượng quá ít và đến quá muộn. Huliaipole hiện hoàn toàn bị tranh chấp, nếu không muốn nói là đã rơi vào tay Nga. Thành phố Zaporizhzhia giờ đây chỉ còn cách tiền tuyến chưa đầy 20 km.
Khi cuộc chiến tiếp diễn, Ukraine đơn giản là không còn đủ binh sĩ. Nếu Kiev không thể tuyển mộ hoặc động viên thêm bộ binh, quân đội Ukraine gần như chắc chắn sẽ tiếp tục mất đất - và có lẽ sẽ tiếp tục đổ lỗi cho nhau mỗi khi điều đó xảy ra.
