Đoạn Video
Ảnh
Lê Nhã Linh
Thành viên nổi tiếng
Một căn nhà đầy đồ không nhất thiết là một căn nhà bừa bộn. Nhưng khi có quá nhiều vật dụng hiện diện trong tầm mắt, não bộ có thể phải tiếp nhận và xử lý nhiều thông tin hơn, khiến không gian nghỉ ngơi đôi khi lại trở thành một nguồn gây mệt mỏi.
Đó cũng là một trong những lý do lối sống tối giản ngày càng được quan tâm. Đằng sau việc bỏ bớt đồ đạc không chỉ là mong muốn có một căn nhà đẹp, mà còn là nhu cầu tạo ra một không gian dễ chịu hơn cho tâm trí.
Khi đồ đạc trở thành những “tín hiệu” khiến não phải xử lý
Mỗi món đồ xuất hiện trong không gian sống đều tạo ra một tín hiệu thị giác. Một chiếc áo vắt trên ghế, vài chiếc cốc trên bàn, giấy tờ chưa sắp xếp hay những món đồ mua về nhưng chưa sử dụng có thể không gây chú ý riêng lẻ.
Nhưng khi chúng xuất hiện cùng lúc, căn phòng trở nên nhiều thông tin hơn.
Con người bước vào nhà với mong muốn được nghỉ ngơi, song những thứ chưa được sắp xếp có thể vô tình gợi nhắc về các công việc còn dang dở: phải gấp quần áo, dọn bàn, xử lý giấy tờ, sắp xếp tủ đồ hoặc sửa chữa một món đồ nào đó.
Vì vậy, vấn đề đôi khi không nằm ở số lượng đồ vật tuyệt đối mà ở việc mỗi món đồ có đang chiếm một phần sự chú ý hay không.
Một căn nhà gọn gàng có thể giúp giảm cảm giác quá tải
Không gian sống có ảnh hưởng nhất định đến trạng thái tâm lý. Một số nghiên cứu về môi trường gia đình đã tìm thấy mối liên hệ giữa cảm nhận về sự bừa bộn trong nhà với mức độ căng thẳng và khả năng phục hồi sau một ngày làm việc.
Một nghiên cứu đáng chú ý được công bố trên Personality and Social Psychology Bulletin từng khảo sát cách phụ nữ nhìn nhận ngôi nhà của mình. Những người mô tả nhà là “bừa bộn” hoặc “chưa hoàn thành” có xu hướng thể hiện mô hình phản ứng với stress khác với những người cảm nhận nhà là nơi có tính tổ chức và phục hồi.
Điều này không có nghĩa cứ nhìn thấy một căn phòng nhiều đồ là con người sẽ lập tức căng thẳng. Cùng một căn phòng có thể khiến người này dễ chịu nhưng lại khiến người khác khó chịu.
Bởi cảm nhận về sự lộn xộn mang tính cá nhân.
Vì sao dọn nhà đôi khi cũng là cách “dọn đầu”?
Có một điều khá thú vị: sau khi dọn dẹp, nhiều người không chỉ cảm thấy căn nhà đẹp hơn mà còn cảm thấy đầu óc nhẹ hơn.
Một phần nguyên nhân có thể đến từ cảm giác kiểm soát.
Khi mọi thứ nằm đúng vị trí, chúng ta không phải liên tục tìm kiếm, quyết định hoặc nhớ xem một món đồ đang ở đâu. Những quyết định nhỏ vốn tiêu tốn sự chú ý cũng được giảm xuống.
Chiếc chìa khóa có một chỗ cố định. Quần áo sạch được cất vào tủ. Giấy tờ quan trọng được phân loại. Những món đồ không còn sử dụng được loại bỏ.
Những thay đổi rất nhỏ này khiến môi trường sống trở nên dễ dự đoán hơn.
Và khi không phải liên tục xử lý những thứ không cần thiết, con người có thể dành sự chú ý cho những việc quan trọng hơn.
Nhưng tối giản không có nghĩa là biến ngôi nhà thành một căn phòng trống
Đây là điểm dễ bị hiểu sai nhất về minimalism.
Một căn nhà có vài chục món đồ không mặc nhiên tốt hơn căn nhà có hàng trăm món. Một người thích sách có thể cảm thấy hạnh phúc khi nhìn thấy cả một tủ sách. Người khác lại thích mặt bàn gần như trống hoàn toàn.
Vì thế, tối giản không nên được hiểu là sở hữu ít nhất có thể, mà là sở hữu một lượng đồ phù hợp với cách sống của mình.
Nếu một món đồ được sử dụng thường xuyên, mang lại niềm vui hoặc có giá trị tình cảm, việc giữ lại nó không đi ngược với tinh thần tối giản.
Điều đáng xem xét là những món đồ không còn phục vụ mục đích nào nhưng vẫn chiếm diện tích, sự chú ý và đôi khi cả thời gian bảo quản.
Càng nhiều đồ, càng nhiều quyết định phải đưa ra
Một khía cạnh khác của việc sở hữu quá nhiều đồ là số lượng lựa chọn tăng lên.
Một tủ quần áo quá đầy có thể khiến việc chọn trang phục mỗi sáng mất nhiều thời gian hơn. Một căn bếp chất đầy dụng cụ có thể khiến việc tìm đúng món cần dùng trở nên khó khăn. Một chiếc bàn làm việc phủ đầy giấy tờ có thể khiến người sử dụng khó xác định đâu là việc cần ưu tiên.
Trong khi đó, giảm bớt những lựa chọn không cần thiết có thể giúp cuộc sống đơn giản hơn.
Đây cũng là lý do nhiều người theo đuổi tối giản không bắt đầu bằng việc mua thêm những chiếc hộp đựng đồ đẹp, mà bắt đầu bằng một câu hỏi đơn giản:
“Mình có thực sự cần món này không?”
Nếu câu trả lời là không, việc không mua hoặc không giữ lại ngay từ đầu thường hiệu quả hơn rất nhiều so với việc tìm một chỗ để cất nó.
Tối giản cũng có thể là cách tiết kiệm thời gian
Một món đồ không chỉ có giá mua.
Nó còn cần được lau chùi, bảo quản, sắp xếp, sửa chữa và đôi khi phải tìm kiếm mỗi khi cần sử dụng.
Sở hữu càng nhiều đồ, những công việc đi kèm cũng có thể tăng lên.
Một căn nhà có ít đồ hơn không có nghĩa chủ nhân không phải dọn dẹp. Nhưng khi số lượng vật dụng giảm, việc lau chùi, sắp xếp và tìm kiếm thường trở nên đơn giản hơn.
Thời gian tiết kiệm được có thể dành cho những việc khác: đọc sách, tập thể dục, nấu ăn, trò chuyện với gia đình hoặc đơn giản là ngồi yên nghỉ ngơi.
Ở góc độ này, giá trị lớn nhất của tối giản đôi khi không phải là căn nhà đẹp hơn mà là thời gian được trả lại cho chủ nhân của nó.
Đừng biến căn nhà gọn gàng thành một cuộc đua mới
Tuy nhiên, tối giản cũng có mặt trái nếu bị biến thành một tiêu chuẩn phải đạt được.
Khi mạng xã hội liên tục xuất hiện những căn hộ gần như không có đồ đạc, bàn ăn hoàn hảo và mọi thứ được sắp xếp như trong catalogue, một số người có thể bắt đầu cảm thấy căn nhà của mình “chưa đủ đẹp”, “chưa đủ tối giản”.
Từ đó, việc dọn dẹp vốn nhằm tạo sự thoải mái lại trở thành một nguồn áp lực.
Một gia đình có trẻ nhỏ khó duy trì căn nhà hoàn hảo cả ngày. Một người làm việc nhiều giờ có thể không muốn dành buổi tối để xếp từng món đồ về đúng vị trí. Một người yêu thích sách, cây xanh, đồ thủ công hay những món đồ kỷ niệm cũng không nhất thiết phải từ bỏ chúng chỉ để đạt một hình ảnh tối giản.
Mục tiêu của căn nhà là phục vụ con người, chứ không phải con người phục vụ căn nhà.
Không phải “ít đồ” mà là “ít thứ làm mình mệt”
Cuối cùng, lối sống tối giản có lẽ không nên được đo bằng số lượng đồ vật trong nhà.
Một căn phòng có thể có rất ít đồ nhưng vẫn khiến người sống trong đó cảm thấy lạnh lẽo. Ngược lại, một căn nhà đầy sách, cây xanh, ảnh gia đình và những vật dụng quen thuộc vẫn có thể mang lại cảm giác bình yên nếu tất cả đều có ý nghĩa.
Điều quan trọng hơn là nhận ra thứ gì đang thực sự chiếm dụng không gian và sự chú ý của mình.
Có thể đó là một chiếc tủ đầy quần áo không mặc. Có thể là những món đồ mua theo cảm hứng. Cũng có thể là những thứ không nằm trên sàn nhà nhưng lại chiếm rất nhiều “diện tích” trong đầu: những việc chưa hoàn thành, những lựa chọn không cần thiết hay thói quen mua sắm liên tục.
Sống tối giản, vì thế, không nhất thiết là học cách sống với ít đồ hơn. Đó có thể là học cách để cuộc sống có ít thứ khiến mình phải bận tâm hơn.
Khi bước qua cánh cửa nhà sau một ngày dài, điều chúng ta cần có lẽ không phải một căn phòng hoàn hảo, mà là một không gian đủ yên để tâm trí cuối cùng cũng được nghỉ ngơi.
Đó cũng là một trong những lý do lối sống tối giản ngày càng được quan tâm. Đằng sau việc bỏ bớt đồ đạc không chỉ là mong muốn có một căn nhà đẹp, mà còn là nhu cầu tạo ra một không gian dễ chịu hơn cho tâm trí.
Khi đồ đạc trở thành những “tín hiệu” khiến não phải xử lý
Mỗi món đồ xuất hiện trong không gian sống đều tạo ra một tín hiệu thị giác. Một chiếc áo vắt trên ghế, vài chiếc cốc trên bàn, giấy tờ chưa sắp xếp hay những món đồ mua về nhưng chưa sử dụng có thể không gây chú ý riêng lẻ.
Nhưng khi chúng xuất hiện cùng lúc, căn phòng trở nên nhiều thông tin hơn.
Con người bước vào nhà với mong muốn được nghỉ ngơi, song những thứ chưa được sắp xếp có thể vô tình gợi nhắc về các công việc còn dang dở: phải gấp quần áo, dọn bàn, xử lý giấy tờ, sắp xếp tủ đồ hoặc sửa chữa một món đồ nào đó.
Vì vậy, vấn đề đôi khi không nằm ở số lượng đồ vật tuyệt đối mà ở việc mỗi món đồ có đang chiếm một phần sự chú ý hay không.
Một căn nhà gọn gàng có thể giúp giảm cảm giác quá tải
Không gian sống có ảnh hưởng nhất định đến trạng thái tâm lý. Một số nghiên cứu về môi trường gia đình đã tìm thấy mối liên hệ giữa cảm nhận về sự bừa bộn trong nhà với mức độ căng thẳng và khả năng phục hồi sau một ngày làm việc.
Một nghiên cứu đáng chú ý được công bố trên Personality and Social Psychology Bulletin từng khảo sát cách phụ nữ nhìn nhận ngôi nhà của mình. Những người mô tả nhà là “bừa bộn” hoặc “chưa hoàn thành” có xu hướng thể hiện mô hình phản ứng với stress khác với những người cảm nhận nhà là nơi có tính tổ chức và phục hồi.
Điều này không có nghĩa cứ nhìn thấy một căn phòng nhiều đồ là con người sẽ lập tức căng thẳng. Cùng một căn phòng có thể khiến người này dễ chịu nhưng lại khiến người khác khó chịu.
Bởi cảm nhận về sự lộn xộn mang tính cá nhân.
Vì sao dọn nhà đôi khi cũng là cách “dọn đầu”?
Có một điều khá thú vị: sau khi dọn dẹp, nhiều người không chỉ cảm thấy căn nhà đẹp hơn mà còn cảm thấy đầu óc nhẹ hơn.
Một phần nguyên nhân có thể đến từ cảm giác kiểm soát.
Khi mọi thứ nằm đúng vị trí, chúng ta không phải liên tục tìm kiếm, quyết định hoặc nhớ xem một món đồ đang ở đâu. Những quyết định nhỏ vốn tiêu tốn sự chú ý cũng được giảm xuống.
Chiếc chìa khóa có một chỗ cố định. Quần áo sạch được cất vào tủ. Giấy tờ quan trọng được phân loại. Những món đồ không còn sử dụng được loại bỏ.
Những thay đổi rất nhỏ này khiến môi trường sống trở nên dễ dự đoán hơn.
Và khi không phải liên tục xử lý những thứ không cần thiết, con người có thể dành sự chú ý cho những việc quan trọng hơn.
Nhưng tối giản không có nghĩa là biến ngôi nhà thành một căn phòng trống
Đây là điểm dễ bị hiểu sai nhất về minimalism.
Một căn nhà có vài chục món đồ không mặc nhiên tốt hơn căn nhà có hàng trăm món. Một người thích sách có thể cảm thấy hạnh phúc khi nhìn thấy cả một tủ sách. Người khác lại thích mặt bàn gần như trống hoàn toàn.
Vì thế, tối giản không nên được hiểu là sở hữu ít nhất có thể, mà là sở hữu một lượng đồ phù hợp với cách sống của mình.
Nếu một món đồ được sử dụng thường xuyên, mang lại niềm vui hoặc có giá trị tình cảm, việc giữ lại nó không đi ngược với tinh thần tối giản.
Điều đáng xem xét là những món đồ không còn phục vụ mục đích nào nhưng vẫn chiếm diện tích, sự chú ý và đôi khi cả thời gian bảo quản.
Càng nhiều đồ, càng nhiều quyết định phải đưa ra
Một khía cạnh khác của việc sở hữu quá nhiều đồ là số lượng lựa chọn tăng lên.
Một tủ quần áo quá đầy có thể khiến việc chọn trang phục mỗi sáng mất nhiều thời gian hơn. Một căn bếp chất đầy dụng cụ có thể khiến việc tìm đúng món cần dùng trở nên khó khăn. Một chiếc bàn làm việc phủ đầy giấy tờ có thể khiến người sử dụng khó xác định đâu là việc cần ưu tiên.
Trong khi đó, giảm bớt những lựa chọn không cần thiết có thể giúp cuộc sống đơn giản hơn.
Đây cũng là lý do nhiều người theo đuổi tối giản không bắt đầu bằng việc mua thêm những chiếc hộp đựng đồ đẹp, mà bắt đầu bằng một câu hỏi đơn giản:
“Mình có thực sự cần món này không?”
Nếu câu trả lời là không, việc không mua hoặc không giữ lại ngay từ đầu thường hiệu quả hơn rất nhiều so với việc tìm một chỗ để cất nó.
Tối giản cũng có thể là cách tiết kiệm thời gian
Một món đồ không chỉ có giá mua.
Nó còn cần được lau chùi, bảo quản, sắp xếp, sửa chữa và đôi khi phải tìm kiếm mỗi khi cần sử dụng.
Sở hữu càng nhiều đồ, những công việc đi kèm cũng có thể tăng lên.
Một căn nhà có ít đồ hơn không có nghĩa chủ nhân không phải dọn dẹp. Nhưng khi số lượng vật dụng giảm, việc lau chùi, sắp xếp và tìm kiếm thường trở nên đơn giản hơn.
Thời gian tiết kiệm được có thể dành cho những việc khác: đọc sách, tập thể dục, nấu ăn, trò chuyện với gia đình hoặc đơn giản là ngồi yên nghỉ ngơi.
Ở góc độ này, giá trị lớn nhất của tối giản đôi khi không phải là căn nhà đẹp hơn mà là thời gian được trả lại cho chủ nhân của nó.
Đừng biến căn nhà gọn gàng thành một cuộc đua mới
Tuy nhiên, tối giản cũng có mặt trái nếu bị biến thành một tiêu chuẩn phải đạt được.
Khi mạng xã hội liên tục xuất hiện những căn hộ gần như không có đồ đạc, bàn ăn hoàn hảo và mọi thứ được sắp xếp như trong catalogue, một số người có thể bắt đầu cảm thấy căn nhà của mình “chưa đủ đẹp”, “chưa đủ tối giản”.
Từ đó, việc dọn dẹp vốn nhằm tạo sự thoải mái lại trở thành một nguồn áp lực.
Một gia đình có trẻ nhỏ khó duy trì căn nhà hoàn hảo cả ngày. Một người làm việc nhiều giờ có thể không muốn dành buổi tối để xếp từng món đồ về đúng vị trí. Một người yêu thích sách, cây xanh, đồ thủ công hay những món đồ kỷ niệm cũng không nhất thiết phải từ bỏ chúng chỉ để đạt một hình ảnh tối giản.
Mục tiêu của căn nhà là phục vụ con người, chứ không phải con người phục vụ căn nhà.
Không phải “ít đồ” mà là “ít thứ làm mình mệt”
Cuối cùng, lối sống tối giản có lẽ không nên được đo bằng số lượng đồ vật trong nhà.
Một căn phòng có thể có rất ít đồ nhưng vẫn khiến người sống trong đó cảm thấy lạnh lẽo. Ngược lại, một căn nhà đầy sách, cây xanh, ảnh gia đình và những vật dụng quen thuộc vẫn có thể mang lại cảm giác bình yên nếu tất cả đều có ý nghĩa.
Điều quan trọng hơn là nhận ra thứ gì đang thực sự chiếm dụng không gian và sự chú ý của mình.
Có thể đó là một chiếc tủ đầy quần áo không mặc. Có thể là những món đồ mua theo cảm hứng. Cũng có thể là những thứ không nằm trên sàn nhà nhưng lại chiếm rất nhiều “diện tích” trong đầu: những việc chưa hoàn thành, những lựa chọn không cần thiết hay thói quen mua sắm liên tục.
Sống tối giản, vì thế, không nhất thiết là học cách sống với ít đồ hơn. Đó có thể là học cách để cuộc sống có ít thứ khiến mình phải bận tâm hơn.
Khi bước qua cánh cửa nhà sau một ngày dài, điều chúng ta cần có lẽ không phải một căn phòng hoàn hảo, mà là một không gian đủ yên để tâm trí cuối cùng cũng được nghỉ ngơi.
