Đoạn Video
Ảnh
Minh Phương
Thành viên nổi tiếng
Hãng tin Reuters có bài viết độc quyền cho biết, Saudi Arabia đã thực hiện nhiều cuộc tấn công không được công bố nhằm vào Iran để đáp trả các vụ tấn công xảy ra trên lãnh thổ vương quốc này trong cuộc chiến tại Trung Đông, theo hai quan chức phương Tây được thông báo về vấn đề này và hai quan chức Iran.
Những cuộc tấn công của Saudi Arabia, chưa từng được đưa tin trước đây, đánh dấu lần đầu tiên được biết đến rằng vương quốc này trực tiếp tiến hành hành động quân sự trên lãnh thổ Iran, đồng thời cho thấy Riyadh đang ngày càng mạnh tay hơn trong việc tự vệ trước đối thủ khu vực lớn nhất của mình.
Hai quan chức phương Tây cho biết các cuộc tấn công do Không quân Saudi Arabia thực hiện, được cho là diễn ra vào cuối tháng 3. Một người chỉ nói rằng đây là “những đòn đáp trả ăn miếng trả miếng sau khi Saudi Arabia bị tấn công”.
Reuters chưa thể xác nhận các mục tiêu cụ thể bị nhắm tới.
Khi được yêu cầu bình luận, một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Saudi Arabia không trả lời trực tiếp về việc liệu các cuộc tấn công có được thực hiện hay không.
Bộ Ngoại giao Iran cũng không phản hồi đề nghị bình luận.
Saudi Arabia, quốc gia có quan hệ quân sự sâu rộng với Mỹ, từ lâu dựa vào quân đội Mỹ để bảo vệ. Tuy nhiên, cuộc chiến kéo dài 10 tuần đã khiến vương quốc này trở nên dễ tổn thương trước các đòn tấn công xuyên thủng “lá chắn” quân sự của Mỹ.
CÁC QUỐC GIA Ả RẬP VÙNG VỊNH BẮT ĐẦU PHẢN CÔNG
Các cuộc tấn công của Saudi Arabia cho thấy xung đột đang lan rộng - và mức độ mà cuộc chiến bắt đầu từ khi Mỹ và Israel mở các cuộc không kích vào Iran ngày 28/2 đã kéo cả Trung Đông vào vòng xoáy theo những cách chưa từng được công khai thừa nhận.
Kể từ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái vào cả sáu quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), không chỉ nhắm vào các căn cứ quân sự Mỹ mà còn tấn công các mục tiêu dân sự, sân bay, cơ sở hạ tầng dầu mỏ, đồng thời phong tỏa eo biển Hormuz, làm gián đoạn thương mại toàn cầu.
Tờ Wall Street Journal hôm thứ Hai cũng đưa tin Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã tiến hành các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran. Các hành động của Saudi Arabia và UAE cho thấy một cuộc xung đột mà bản chất thực sự phần lớn vẫn bị che giấu - trong đó các quốc gia quân chủ vùng Vịnh, sau khi hứng chịu các cuộc tấn công từ Iran, đã bắt đầu đáp trả.
Tuy nhiên, cách tiếp cận của họ không hoàn toàn giống nhau. UAE có lập trường cứng rắn hơn, muốn buộc Iran phải trả giá và hiếm khi tham gia ngoại giao công khai với Tehran.
Trong khi đó, Saudi Arabia tìm cách ngăn xung đột leo thang và vẫn duy trì liên lạc thường xuyên với Iran, bao gồm thông qua đại sứ Tehran tại Riyadh. Vị đại sứ này không phản hồi đề nghị bình luận.
Quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao Saudi Arabia không trực tiếp xác nhận việc hai nước đạt được thỏa thuận hạ nhiệt căng thẳng, nhưng nói: “Chúng tôi tái khẳng định lập trường nhất quán của Saudi Arabia trong việc thúc đẩy giảm leo thang, kiềm chế và giảm căng thẳng nhằm hướng tới ổn định, an ninh và thịnh vượng cho khu vực và người dân.”
TẤN CÔNG, SAU ĐÓ HẠ NHIỆT
Các quan chức Iran và phương Tây cho biết Saudi Arabia đã để Iran biết về các cuộc tấn công này, sau đó là các hoạt động ngoại giao dồn dập cùng những lời đe dọa sẽ tiếp tục trả đũa, dẫn tới sự đồng thuận giữa hai nước nhằm giảm leo thang.
Ali Vaez, Giám đốc Dự án Iran tại tổ chức International Crisis Group, cho rằng các cuộc tấn công trả đũa của Saudi Arabia nhằm vào Iran, tiếp theo là thỏa thuận hạ nhiệt, cho thấy “sự thừa nhận mang tính thực dụng từ cả hai phía rằng việc leo thang mất kiểm soát sẽ gây ra những cái giá không thể chấp nhận được”.
Ông nói chuỗi sự kiện như vậy cho thấy “không phải là lòng tin, mà là lợi ích chung trong việc đặt ra giới hạn cho đối đầu trước khi nó biến thành một cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn”.
Thỏa thuận hạ nhiệt không chính thức này có hiệu lực trong tuần trước khi Washington và Tehran đồng ý ngừng bắn trong cuộc xung đột lớn hơn vào ngày 7/4. Nhà Trắng không phản hồi đề nghị bình luận.
Một trong các quan chức Iran xác nhận Tehran và Riyadh đã đồng ý giảm leo thang, cho biết động thái này nhằm “chấm dứt thù địch, bảo vệ lợi ích chung và ngăn căng thẳng leo thang”.
Từ lâu bất đồng sâu sắc, Iran và Saudi Arabia - hai cường quốc Hồi giáo Shi’ite và Sunni hàng đầu Trung Đông - đã hậu thuẫn các phe đối lập trong nhiều cuộc xung đột trên khắp khu vực.
Một thỏa thuận hòa dịu do Trung Quốc làm trung gian năm 2023 đã giúp hai nước nối lại quan hệ, bao gồm cả lệnh ngừng bắn giữa lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn tại Yemen với Saudi Arabia, và thỏa thuận này vẫn được duy trì đến nay.
Khi Biển Đỏ vẫn mở cửa cho hoạt động vận tải biển, Saudi Arabia tiếp tục xuất khẩu dầu trong suốt cuộc xung đột, không giống phần lớn các quốc gia vùng Vịnh khác, nên tương đối tránh được tác động nặng nề.
VƯƠNG QUỐC TRÁNH ĐƯỢC “LÒ LỬA HỦY DIỆT”, HOÀNG TỬ NÓI
Trong bài bình luận đăng trên Arab News cuối tuần qua, cựu Giám đốc tình báo Saudi Arabia, Hoàng tử Turki al-Faisal, đã mô tả tính toán của vương quốc khi viết rằng: “Khi Iran và các bên khác tìm cách kéo vương quốc vào lò lửa hủy diệt, giới lãnh đạo của chúng tôi đã chọn chịu đựng những tổn thương do một quốc gia láng giềng gây ra để bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân.”
Các cuộc tấn công của Saudi Arabia diễn ra sau nhiều tuần căng thẳng leo thang.
Tại cuộc họp báo ở Riyadh ngày 19/3, Ngoại trưởng Saudi Arabia, Hoàng tử Faisal bin Farhan, tuyên bố vương quốc “bảo lưu quyền thực hiện hành động quân sự nếu thấy cần thiết”.
Ba ngày sau, Saudi Arabia tuyên bố tùy viên quân sự Iran cùng bốn nhân viên đại sứ quán là “nhân vật không được hoan nghênh” (persona non grata).
IRAN GIẢM CÁC ĐÒN TẤN CÔNG TRỰC TIẾP VÀO SAUDI ARABIA
Các nguồn tin phương Tây cho biết đến cuối tháng 3, các cuộc tiếp xúc ngoại giao cùng lời đe dọa từ Saudi Arabia rằng họ sẽ chuyển sang lập trường cứng rắn kiểu UAE và tiếp tục trả đũa đã dẫn tới sự đồng thuận nhằm giảm leo thang.
Theo thống kê của Reuters từ các tuyên bố của Bộ Quốc phòng Saudi Arabia, số vụ tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào nước này đã giảm từ hơn 105 vụ trong tuần 25-31/3 xuống chỉ còn hơn 25 vụ trong giai đoạn 1-6/4.
Các nguồn tin phương Tây đánh giá rằng các đầu đạn phóng vào Saudi Arabia trong những ngày trước khi lệnh ngừng bắn rộng hơn được thiết lập có nguồn gốc từ Iraq thay vì Iran, cho thấy Tehran đã hạn chế các cuộc tấn công trực tiếp dù các lực lượng đồng minh vẫn tiếp tục hoạt động.
Ngày 12/4, Saudi Arabia đã triệu Đại sứ Iraq để phản đối các vụ tấn công xuất phát từ lãnh thổ Iraq.
Liên lạc giữa Saudi Arabia và Iran vẫn tiếp tục ngay cả khi căng thẳng xuất hiện vào đầu giai đoạn ngừng bắn rộng hơn giữa Iran và Mỹ, khi Bộ Quốc phòng Saudi Arabia báo cáo có 31 máy bay không người lái và 16 tên lửa được phóng vào vương quốc trong hai ngày 7-8/4.
Làn sóng tấn công này khiến Riyadh cân nhắc trả đũa Iran và Iraq, trong khi Pakistan triển khai tiêm kích nhằm trấn an Saudi Arabia và kêu gọi kiềm chế khi các nỗ lực ngoại giao được thúc đẩy.
#tìnhhìnhchiếnsựMỹIran
Những cuộc tấn công của Saudi Arabia, chưa từng được đưa tin trước đây, đánh dấu lần đầu tiên được biết đến rằng vương quốc này trực tiếp tiến hành hành động quân sự trên lãnh thổ Iran, đồng thời cho thấy Riyadh đang ngày càng mạnh tay hơn trong việc tự vệ trước đối thủ khu vực lớn nhất của mình.
Một máy bay chiến đấu của Saudi Arabia hộ tống chuyên cơ Air Force One, chở Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi tiếp cận Sân bay Quốc tế King Khalid ở Riyadh, Saudi Arabia, ngày 13 tháng 5 năm 2025. REUTERS/Brian Snyder/Ảnh tư liệu
Hai quan chức phương Tây cho biết các cuộc tấn công do Không quân Saudi Arabia thực hiện, được cho là diễn ra vào cuối tháng 3. Một người chỉ nói rằng đây là “những đòn đáp trả ăn miếng trả miếng sau khi Saudi Arabia bị tấn công”.
Reuters chưa thể xác nhận các mục tiêu cụ thể bị nhắm tới.
Khi được yêu cầu bình luận, một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Saudi Arabia không trả lời trực tiếp về việc liệu các cuộc tấn công có được thực hiện hay không.
Bộ Ngoại giao Iran cũng không phản hồi đề nghị bình luận.
Saudi Arabia, quốc gia có quan hệ quân sự sâu rộng với Mỹ, từ lâu dựa vào quân đội Mỹ để bảo vệ. Tuy nhiên, cuộc chiến kéo dài 10 tuần đã khiến vương quốc này trở nên dễ tổn thương trước các đòn tấn công xuyên thủng “lá chắn” quân sự của Mỹ.
CÁC QUỐC GIA Ả RẬP VÙNG VỊNH BẮT ĐẦU PHẢN CÔNG
Các cuộc tấn công của Saudi Arabia cho thấy xung đột đang lan rộng - và mức độ mà cuộc chiến bắt đầu từ khi Mỹ và Israel mở các cuộc không kích vào Iran ngày 28/2 đã kéo cả Trung Đông vào vòng xoáy theo những cách chưa từng được công khai thừa nhận.
Kể từ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái vào cả sáu quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), không chỉ nhắm vào các căn cứ quân sự Mỹ mà còn tấn công các mục tiêu dân sự, sân bay, cơ sở hạ tầng dầu mỏ, đồng thời phong tỏa eo biển Hormuz, làm gián đoạn thương mại toàn cầu.
Tờ Wall Street Journal hôm thứ Hai cũng đưa tin Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã tiến hành các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran. Các hành động của Saudi Arabia và UAE cho thấy một cuộc xung đột mà bản chất thực sự phần lớn vẫn bị che giấu - trong đó các quốc gia quân chủ vùng Vịnh, sau khi hứng chịu các cuộc tấn công từ Iran, đã bắt đầu đáp trả.
Tuy nhiên, cách tiếp cận của họ không hoàn toàn giống nhau. UAE có lập trường cứng rắn hơn, muốn buộc Iran phải trả giá và hiếm khi tham gia ngoại giao công khai với Tehran.
Trong khi đó, Saudi Arabia tìm cách ngăn xung đột leo thang và vẫn duy trì liên lạc thường xuyên với Iran, bao gồm thông qua đại sứ Tehran tại Riyadh. Vị đại sứ này không phản hồi đề nghị bình luận.
Quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao Saudi Arabia không trực tiếp xác nhận việc hai nước đạt được thỏa thuận hạ nhiệt căng thẳng, nhưng nói: “Chúng tôi tái khẳng định lập trường nhất quán của Saudi Arabia trong việc thúc đẩy giảm leo thang, kiềm chế và giảm căng thẳng nhằm hướng tới ổn định, an ninh và thịnh vượng cho khu vực và người dân.”
TẤN CÔNG, SAU ĐÓ HẠ NHIỆT
Các quan chức Iran và phương Tây cho biết Saudi Arabia đã để Iran biết về các cuộc tấn công này, sau đó là các hoạt động ngoại giao dồn dập cùng những lời đe dọa sẽ tiếp tục trả đũa, dẫn tới sự đồng thuận giữa hai nước nhằm giảm leo thang.
Ali Vaez, Giám đốc Dự án Iran tại tổ chức International Crisis Group, cho rằng các cuộc tấn công trả đũa của Saudi Arabia nhằm vào Iran, tiếp theo là thỏa thuận hạ nhiệt, cho thấy “sự thừa nhận mang tính thực dụng từ cả hai phía rằng việc leo thang mất kiểm soát sẽ gây ra những cái giá không thể chấp nhận được”.
Ông nói chuỗi sự kiện như vậy cho thấy “không phải là lòng tin, mà là lợi ích chung trong việc đặt ra giới hạn cho đối đầu trước khi nó biến thành một cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn”.
Thỏa thuận hạ nhiệt không chính thức này có hiệu lực trong tuần trước khi Washington và Tehran đồng ý ngừng bắn trong cuộc xung đột lớn hơn vào ngày 7/4. Nhà Trắng không phản hồi đề nghị bình luận.
Một trong các quan chức Iran xác nhận Tehran và Riyadh đã đồng ý giảm leo thang, cho biết động thái này nhằm “chấm dứt thù địch, bảo vệ lợi ích chung và ngăn căng thẳng leo thang”.
Từ lâu bất đồng sâu sắc, Iran và Saudi Arabia - hai cường quốc Hồi giáo Shi’ite và Sunni hàng đầu Trung Đông - đã hậu thuẫn các phe đối lập trong nhiều cuộc xung đột trên khắp khu vực.
Một thỏa thuận hòa dịu do Trung Quốc làm trung gian năm 2023 đã giúp hai nước nối lại quan hệ, bao gồm cả lệnh ngừng bắn giữa lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn tại Yemen với Saudi Arabia, và thỏa thuận này vẫn được duy trì đến nay.
Khi Biển Đỏ vẫn mở cửa cho hoạt động vận tải biển, Saudi Arabia tiếp tục xuất khẩu dầu trong suốt cuộc xung đột, không giống phần lớn các quốc gia vùng Vịnh khác, nên tương đối tránh được tác động nặng nề.
VƯƠNG QUỐC TRÁNH ĐƯỢC “LÒ LỬA HỦY DIỆT”, HOÀNG TỬ NÓI
Trong bài bình luận đăng trên Arab News cuối tuần qua, cựu Giám đốc tình báo Saudi Arabia, Hoàng tử Turki al-Faisal, đã mô tả tính toán của vương quốc khi viết rằng: “Khi Iran và các bên khác tìm cách kéo vương quốc vào lò lửa hủy diệt, giới lãnh đạo của chúng tôi đã chọn chịu đựng những tổn thương do một quốc gia láng giềng gây ra để bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân.”
Các cuộc tấn công của Saudi Arabia diễn ra sau nhiều tuần căng thẳng leo thang.
Tại cuộc họp báo ở Riyadh ngày 19/3, Ngoại trưởng Saudi Arabia, Hoàng tử Faisal bin Farhan, tuyên bố vương quốc “bảo lưu quyền thực hiện hành động quân sự nếu thấy cần thiết”.
Ba ngày sau, Saudi Arabia tuyên bố tùy viên quân sự Iran cùng bốn nhân viên đại sứ quán là “nhân vật không được hoan nghênh” (persona non grata).
IRAN GIẢM CÁC ĐÒN TẤN CÔNG TRỰC TIẾP VÀO SAUDI ARABIA
Các nguồn tin phương Tây cho biết đến cuối tháng 3, các cuộc tiếp xúc ngoại giao cùng lời đe dọa từ Saudi Arabia rằng họ sẽ chuyển sang lập trường cứng rắn kiểu UAE và tiếp tục trả đũa đã dẫn tới sự đồng thuận nhằm giảm leo thang.
Theo thống kê của Reuters từ các tuyên bố của Bộ Quốc phòng Saudi Arabia, số vụ tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào nước này đã giảm từ hơn 105 vụ trong tuần 25-31/3 xuống chỉ còn hơn 25 vụ trong giai đoạn 1-6/4.
Các nguồn tin phương Tây đánh giá rằng các đầu đạn phóng vào Saudi Arabia trong những ngày trước khi lệnh ngừng bắn rộng hơn được thiết lập có nguồn gốc từ Iraq thay vì Iran, cho thấy Tehran đã hạn chế các cuộc tấn công trực tiếp dù các lực lượng đồng minh vẫn tiếp tục hoạt động.
Ngày 12/4, Saudi Arabia đã triệu Đại sứ Iraq để phản đối các vụ tấn công xuất phát từ lãnh thổ Iraq.
Liên lạc giữa Saudi Arabia và Iran vẫn tiếp tục ngay cả khi căng thẳng xuất hiện vào đầu giai đoạn ngừng bắn rộng hơn giữa Iran và Mỹ, khi Bộ Quốc phòng Saudi Arabia báo cáo có 31 máy bay không người lái và 16 tên lửa được phóng vào vương quốc trong hai ngày 7-8/4.
Làn sóng tấn công này khiến Riyadh cân nhắc trả đũa Iran và Iraq, trong khi Pakistan triển khai tiêm kích nhằm trấn an Saudi Arabia và kêu gọi kiềm chế khi các nỗ lực ngoại giao được thúc đẩy.
#tìnhhìnhchiếnsựMỹIran
