Sau hơn ba tuần bùng phát, xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran đang cho thấy dấu hiệu kéo dài ngoài dự tính, đặt Washington vào một tình thế khó xử: tiếp tục leo thang hay tìm cách rút lui trong danh dự.
Ngay từ đầu, chính quyền Tổng thống Donald Trump từng khẳng định chiến dịch sẽ chỉ kéo dài khoảng 4–5 tuần, tránh lặp lại những “cuộc chiến vĩnh viễn” như Iraq hay Afghanistan. Tuy nhiên, thực tế trên chiến trường lại đang diễn biến theo hướng hoàn toàn khác.
Dù Mỹ và Israel đã gây ra những tổn thất đáng kể cho năng lực quân sự của Iran trong giai đoạn đầu, Tehran vẫn duy trì được khả năng đáp trả. Các đòn tấn công bằng tên lửa, máy bay không người lái, cùng với việc gây áp lực tại eo biển Hormuz tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới đang tạo ra tác động lan rộng đến kinh tế toàn cầu.
Điều này cho thấy một thực tế quen thuộc trong chiến tranh hiện đại: thắng lợi quân sự ban đầu không đồng nghĩa với việc kiểm soát được kết cục chiến lược.
Áp lực cũng đang gia tăng tại Washington. Giá năng lượng tăng cao, nguy cơ bất ổn kinh tế và sức ép chính trị trong nước đặc biệt khi các kỳ bầu cử đang đến gần buộc Nhà Trắng phải cân nhắc lại con đường phía trước. Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất hiện nay là: kết thúc cuộc chiến như thế nào vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng.
Thay vì đối đầu trực diện, Tehran lựa chọn cách tiếp cận tiêu hao: duy trì áp lực liên tục bằng tên lửa và UAV, tận dụng lợi thế địa lý để gây gián đoạn nguồn cung năng lượng, đồng thời kéo dài xung đột nhằm bào mòn ý chí của đối phương.
Với Iran, mục tiêu không nhất thiết là chiến thắng nhanh chóng, mà là tồn tại và khiến đối thủ phải trả giá ngày càng đắt đỏ theo thời gian. Đây chính là yếu tố khiến cuộc chiến dần mang dáng dấp của một cuộc chiến tiêu hao thay vì một chiến dịch quân sự ngắn hạn.
Ở chiều ngược lại, mục tiêu chiến lược của Mỹ lại trở nên ngày càng mơ hồ. Ban đầu là phá hủy chương trình hạt nhân của Iran, nhưng sau đó mở rộng sang làm suy yếu năng lực quân sự, đảm bảo an ninh khu vực, thậm chí có những dấu hiệu hướng đến thay đổi chế độ.
Sự thiếu rõ ràng về “điểm kết thúc” khiến Washington rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan. Nếu tiếp tục leo thang, nguy cơ sa lầy sẽ ngày càng lớn, kéo theo chi phí quân sự, nhân mạng và áp lực chính trị. Nhưng nếu rút lui quá sớm, Mỹ có thể đối mặt với rủi ro chiến lược khi Iran vẫn giữ được năng lực gây bất ổn.
Trong khi đó, khả năng triển khai bộ binh quy mô lớn gần như bị loại bỏ, do địa hình phức tạp và quy mô rộng lớn của Iran một kịch bản có thể khiến Mỹ lặp lại vết xe đổ tại Iraq.
Ở thời điểm hiện tại, cuộc chiến dường như chưa tiến gần đến hồi kết. Và như nhiều chuyên gia nhận định, xung đột chỉ có thể dừng lại khi cái giá phải trả trở nên quá lớn đối với tất cả các bên.
Ngay từ đầu, chính quyền Tổng thống Donald Trump từng khẳng định chiến dịch sẽ chỉ kéo dài khoảng 4–5 tuần, tránh lặp lại những “cuộc chiến vĩnh viễn” như Iraq hay Afghanistan. Tuy nhiên, thực tế trên chiến trường lại đang diễn biến theo hướng hoàn toàn khác.
Dù Mỹ và Israel đã gây ra những tổn thất đáng kể cho năng lực quân sự của Iran trong giai đoạn đầu, Tehran vẫn duy trì được khả năng đáp trả. Các đòn tấn công bằng tên lửa, máy bay không người lái, cùng với việc gây áp lực tại eo biển Hormuz tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới đang tạo ra tác động lan rộng đến kinh tế toàn cầu.
Điều này cho thấy một thực tế quen thuộc trong chiến tranh hiện đại: thắng lợi quân sự ban đầu không đồng nghĩa với việc kiểm soát được kết cục chiến lược.
Áp lực cũng đang gia tăng tại Washington. Giá năng lượng tăng cao, nguy cơ bất ổn kinh tế và sức ép chính trị trong nước đặc biệt khi các kỳ bầu cử đang đến gần buộc Nhà Trắng phải cân nhắc lại con đường phía trước. Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất hiện nay là: kết thúc cuộc chiến như thế nào vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng.
Sai lầm chiến lược và “bẫy chiến tranh tiêu hao” của Iran
Một trong những nhận định được nhiều chuyên gia đồng thuận là Mỹ đã đánh giá thấp khả năng chịu đựng và chiến lược dài hạn của Iran.Thay vì đối đầu trực diện, Tehran lựa chọn cách tiếp cận tiêu hao: duy trì áp lực liên tục bằng tên lửa và UAV, tận dụng lợi thế địa lý để gây gián đoạn nguồn cung năng lượng, đồng thời kéo dài xung đột nhằm bào mòn ý chí của đối phương.
Với Iran, mục tiêu không nhất thiết là chiến thắng nhanh chóng, mà là tồn tại và khiến đối thủ phải trả giá ngày càng đắt đỏ theo thời gian. Đây chính là yếu tố khiến cuộc chiến dần mang dáng dấp của một cuộc chiến tiêu hao thay vì một chiến dịch quân sự ngắn hạn.
Ở chiều ngược lại, mục tiêu chiến lược của Mỹ lại trở nên ngày càng mơ hồ. Ban đầu là phá hủy chương trình hạt nhân của Iran, nhưng sau đó mở rộng sang làm suy yếu năng lực quân sự, đảm bảo an ninh khu vực, thậm chí có những dấu hiệu hướng đến thay đổi chế độ.
Sự thiếu rõ ràng về “điểm kết thúc” khiến Washington rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan. Nếu tiếp tục leo thang, nguy cơ sa lầy sẽ ngày càng lớn, kéo theo chi phí quân sự, nhân mạng và áp lực chính trị. Nhưng nếu rút lui quá sớm, Mỹ có thể đối mặt với rủi ro chiến lược khi Iran vẫn giữ được năng lực gây bất ổn.
Trong khi đó, khả năng triển khai bộ binh quy mô lớn gần như bị loại bỏ, do địa hình phức tạp và quy mô rộng lớn của Iran một kịch bản có thể khiến Mỹ lặp lại vết xe đổ tại Iraq.
Ở thời điểm hiện tại, cuộc chiến dường như chưa tiến gần đến hồi kết. Và như nhiều chuyên gia nhận định, xung đột chỉ có thể dừng lại khi cái giá phải trả trở nên quá lớn đối với tất cả các bên.
![]()
Cuộc chiến ở Trung Đông sẽ đi về đâu?
Hơn ba tuần sau khi bùng phát, xung đột Mỹ - Israel và Iran cho thấy nguy cơ sa lầy, vượt xa kịch bản “đánh nhanh thắng nhanh” ban đầu của Washington.tintuconline.com.vn