Đoạn Video
Ảnh
Hoa Kỳ ngày nay
Thành viên nổi tiếng
Trong khi rất nhiều người Mỹ đang hào hứng với chiến dịch chớp nhoáng lần đầu tiên trong lịch sử Mỹ bắt tổng thống một quốc gia khác đưa về Mỹ xét xử, thì những ngày qua một vụ ầm ĩ không kém giữa các nghị sĩ Dân chủ với chính quyền Tổng thống Trump, khởi xướng là nghị sĩ Mark Kelly, đảng Dân chủ. Sự thể như sau.
Vụ việc xoay quanh Thượng nghị sĩ Mark Kelly (Dân chủ, bang Arizona), một cựu Đại úy Hải quân Mỹ đã nghỉ hưu, bị Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth (dưới thời Tổng thống Donald Trump) chính thức khiển trách và khởi xướng quy trình xem xét giảm cấp bậc nghỉ hưu cùng với việc cắt giảm lương hưu. Đây là một phần của căng thẳng chính trị sau cuộc bầu cử năm 2024, khi chính quyền Trump thứ hai bắt đầu "thanh lọc" quân đội và thực hiện các cuộc tấn công quân sự mà phe Dân chủ cho là bất hợp pháp. Vụ việc được coi là hành động trả đũa chính trị, nhấn mạnh sự chia rẽ đảng phái về quyền lực quân sự, quyền tự do ngôn luận và nghĩa vụ tuân thủ hiến pháp của quân nhân.
Vụ việc bắt nguồn từ cuối tháng 11/2025, sau khi Tổng thống Trump ra lệnh cho quân đội Mỹ thực hiện các cuộc tấn công vào tàu thuyền Venezuela bị cáo buộc buôn lậu ma túy ở vùng biển Caribbean. Phe Dân chủ cho rằng các cuộc tấn công này là bất hợp pháp vì không nhận được sự phê chuẩn từ Quốc hội, vi phạm Điều I, Phần 8 của Hiến pháp Mỹ (quyền tuyên chiến thuộc Quốc hội).
Để phản ứng, ngày 20/11/2025, Thượng nghị sĩ Kelly cùng năm nghị sĩ Dân chủ khác (có nền tảng quân sự hoặc tình báo) - bao gồm Thượng nghị sĩ Elissa Slotkin (Michigan), Dân biểu Jason Crow (Colorado), Maggie Goodlander (New Hampshire), Chris Deluzio (Pennsylvania) và Chrissy Houlahan (Pennsylvania) - đăng tải một video dài 90 giây trên X (Twitter).
Trong video, họ kêu gọi quân nhân Mỹ tuân thủ lời thề với Hiến pháp và từ chối thực hiện "lệnh bất hợp pháp" từ chính quyền Trump, nhấn mạnh rằng quân đội không phải là "công cụ chính trị" và quân nhân có quyền từ chối lệnh vi phạm pháp luật.
Tổng thống Trump nhanh chóng phản ứng trên mạng xã hội, cáo buộc sáu nghị sĩ này phạm tội "phản loạn" (sedition), một tội có thể bị phạt tử hình theo luật Mỹ.
Bộ Chiến tranh dưới quyền Hegseth sau đó mở cuộc điều tra, tập trung vào Kelly vì ông là người duy nhất trong nhóm vẫn chịu trách nhiệm theo Bộ luật Quân sự Thống nhất (UCMJ) - do ông nghỉ hưu năm 2011 nhưng vẫn nhận lương hưu quân sự (khoảng 120.000 USD/năm).
Ngày 5/1/2026, Hegseth công bố thư khiển trách chính thức đối với Kelly, gọi video là "liều lĩnh và phản loạn" nhằm làm suy yếu kỷ luật quân sự, và khởi xướng quy trình "Xác định Cấp bậc Nghỉ hưu" kéo dài 45 ngày, có thể giảm cấp bậc của Kelly từ Đại úy xuống và cắt giảm lương hưu tương ứng.
Thư khiển trách sẽ được lưu vào hồ sơ quân sự vĩnh viễn của Kelly.
Đây là một phần của chiến dịch "thanh lọc" quân đội dưới thời Trump, bao gồm sa thải các tướng lĩnh bị coi là "không trung thành", không đáp ứng yêu cầu về thể chất (nhắm vào các sĩ quan, tướng tá chuyển giới) và các cuộc tấn công quân sự mà phe Dân chủ cho là lạm quyền.
Phe Dân chủ nhấn mạnh sự đạo đức giả vì Hegseth từng chỉ trích Trump năm 2016 về ý định tra tấn tù nhân, tương tự lời kêu gọi từ chối lệnh bất hợp pháp của Kelly.
Các chuyên gia pháp lý quân sự cho rằng việc áp dụng UCMJ với nghị sĩ nghỉ hưu là hiếm, và vụ việc có thể là lạm dụng quyền lực để bịt miệng bất đồng chính kiến.
Nhiều nghị sĩ Dân chủ gồm lãnh đạo Thượng viện Chuck Schumer (New York), Elissa Slotkin (Michigan) và một số Cộng hòa như Lisa Murkowski (Alaska),Thom Tillis (North Carolina) coi vụ việc là "trả đũa chính trị", vi phạm quyền tự do ngôn luận và tấn công vào một anh hùng quân sự (Kelly là phi công chiến đấu, phi hành gia NASA, từng bay 39 phi vụ chiến đấu).
Họ lập luận rằng video chỉ nhắc nhở quân nhân về nghĩa vụ pháp lý (quân nhân phải từ chối lệnh bất hợp pháp theo UCMJ Điều 90-92), không phải phản loạn, và Hegseth/Trump đang lạm quyền để dọa dẫm các cựu binh.
Nhưng cũng có nhiều ý kiến phản đối ông Kelly (ủng hộ khiển trách), chủ yếu từ chính quyền Trump và một số nghị sĩ Cộng hòa coi video là "phản loạn" (seditious), làm suy yếu chuỗi chỉ huy quân sự và kỷ luật, vi phạm UCMJ Điều 88 (khinh miệt quan chức) và Điều 134 (hành vi không xứng đáng với sĩ quan). Họ lập luận rằng Kelly, dù nghỉ hưu, vẫn chịu trách nhiệm pháp lý vì nhận lương hưu, và video khuyến khích bất tuân có thể gây hại cho an ninh quốc gia.
Vụ việc xoay quanh Thượng nghị sĩ Mark Kelly (Dân chủ, bang Arizona), một cựu Đại úy Hải quân Mỹ đã nghỉ hưu, bị Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth (dưới thời Tổng thống Donald Trump) chính thức khiển trách và khởi xướng quy trình xem xét giảm cấp bậc nghỉ hưu cùng với việc cắt giảm lương hưu. Đây là một phần của căng thẳng chính trị sau cuộc bầu cử năm 2024, khi chính quyền Trump thứ hai bắt đầu "thanh lọc" quân đội và thực hiện các cuộc tấn công quân sự mà phe Dân chủ cho là bất hợp pháp. Vụ việc được coi là hành động trả đũa chính trị, nhấn mạnh sự chia rẽ đảng phái về quyền lực quân sự, quyền tự do ngôn luận và nghĩa vụ tuân thủ hiến pháp của quân nhân.
Vụ việc bắt nguồn từ cuối tháng 11/2025, sau khi Tổng thống Trump ra lệnh cho quân đội Mỹ thực hiện các cuộc tấn công vào tàu thuyền Venezuela bị cáo buộc buôn lậu ma túy ở vùng biển Caribbean. Phe Dân chủ cho rằng các cuộc tấn công này là bất hợp pháp vì không nhận được sự phê chuẩn từ Quốc hội, vi phạm Điều I, Phần 8 của Hiến pháp Mỹ (quyền tuyên chiến thuộc Quốc hội).
Để phản ứng, ngày 20/11/2025, Thượng nghị sĩ Kelly cùng năm nghị sĩ Dân chủ khác (có nền tảng quân sự hoặc tình báo) - bao gồm Thượng nghị sĩ Elissa Slotkin (Michigan), Dân biểu Jason Crow (Colorado), Maggie Goodlander (New Hampshire), Chris Deluzio (Pennsylvania) và Chrissy Houlahan (Pennsylvania) - đăng tải một video dài 90 giây trên X (Twitter).
Trong video, họ kêu gọi quân nhân Mỹ tuân thủ lời thề với Hiến pháp và từ chối thực hiện "lệnh bất hợp pháp" từ chính quyền Trump, nhấn mạnh rằng quân đội không phải là "công cụ chính trị" và quân nhân có quyền từ chối lệnh vi phạm pháp luật.
Tổng thống Trump nhanh chóng phản ứng trên mạng xã hội, cáo buộc sáu nghị sĩ này phạm tội "phản loạn" (sedition), một tội có thể bị phạt tử hình theo luật Mỹ.
Bộ Chiến tranh dưới quyền Hegseth sau đó mở cuộc điều tra, tập trung vào Kelly vì ông là người duy nhất trong nhóm vẫn chịu trách nhiệm theo Bộ luật Quân sự Thống nhất (UCMJ) - do ông nghỉ hưu năm 2011 nhưng vẫn nhận lương hưu quân sự (khoảng 120.000 USD/năm).
Ngày 5/1/2026, Hegseth công bố thư khiển trách chính thức đối với Kelly, gọi video là "liều lĩnh và phản loạn" nhằm làm suy yếu kỷ luật quân sự, và khởi xướng quy trình "Xác định Cấp bậc Nghỉ hưu" kéo dài 45 ngày, có thể giảm cấp bậc của Kelly từ Đại úy xuống và cắt giảm lương hưu tương ứng.
Thư khiển trách sẽ được lưu vào hồ sơ quân sự vĩnh viễn của Kelly.
Đây là một phần của chiến dịch "thanh lọc" quân đội dưới thời Trump, bao gồm sa thải các tướng lĩnh bị coi là "không trung thành", không đáp ứng yêu cầu về thể chất (nhắm vào các sĩ quan, tướng tá chuyển giới) và các cuộc tấn công quân sự mà phe Dân chủ cho là lạm quyền.
Phe Dân chủ nhấn mạnh sự đạo đức giả vì Hegseth từng chỉ trích Trump năm 2016 về ý định tra tấn tù nhân, tương tự lời kêu gọi từ chối lệnh bất hợp pháp của Kelly.
Các chuyên gia pháp lý quân sự cho rằng việc áp dụng UCMJ với nghị sĩ nghỉ hưu là hiếm, và vụ việc có thể là lạm dụng quyền lực để bịt miệng bất đồng chính kiến.
Nhiều nghị sĩ Dân chủ gồm lãnh đạo Thượng viện Chuck Schumer (New York), Elissa Slotkin (Michigan) và một số Cộng hòa như Lisa Murkowski (Alaska),Thom Tillis (North Carolina) coi vụ việc là "trả đũa chính trị", vi phạm quyền tự do ngôn luận và tấn công vào một anh hùng quân sự (Kelly là phi công chiến đấu, phi hành gia NASA, từng bay 39 phi vụ chiến đấu).
Họ lập luận rằng video chỉ nhắc nhở quân nhân về nghĩa vụ pháp lý (quân nhân phải từ chối lệnh bất hợp pháp theo UCMJ Điều 90-92), không phải phản loạn, và Hegseth/Trump đang lạm quyền để dọa dẫm các cựu binh.
Nhưng cũng có nhiều ý kiến phản đối ông Kelly (ủng hộ khiển trách), chủ yếu từ chính quyền Trump và một số nghị sĩ Cộng hòa coi video là "phản loạn" (seditious), làm suy yếu chuỗi chỉ huy quân sự và kỷ luật, vi phạm UCMJ Điều 88 (khinh miệt quan chức) và Điều 134 (hành vi không xứng đáng với sĩ quan). Họ lập luận rằng Kelly, dù nghỉ hưu, vẫn chịu trách nhiệm pháp lý vì nhận lương hưu, và video khuyến khích bất tuân có thể gây hại cho an ninh quốc gia.
