Để rút ngắn khâu xét duyệt, đại diện doanh nghiệp kiến nghị Bộ Xây dựng cấp "tích xanh" trên VNeID cho người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội.
Theo quy trình hiện hành, doanh nghiệp là đơn vị trực tiếp tiếp nhận hồ sơ của người dân, thực hiện ký hợp đồng mua bán, thu tiền và bàn giao nhà, sau đó cơ quan quản lý sẽ tiến hành hậu kiểm để xác định người mua có đáp ứng đủ điều kiện hay không.
Ông Huy cho biết nếu sau hậu kiểm phát hiện người mua không đạt điều kiện, việc xử lý sẽ rất phức tạp. Khi đó, chủ đầu tư phải chấm dứt hợp đồng, thu hồi căn hộ, giải quyết các vấn đề tài chính phát sinh và thực hiện lại toàn bộ quy trình bán hàng, ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ dự án.
(Ông Lê Quang Huy, Phó tổng giám đốc BIC Việt Nam, phát biểu tại hội thảo.)
Từ thực tế này, đại diện doanh nghiệp đề xuất cơ quan quản lý Nhà nước trực tiếp thực hiện việc xét duyệt hồ sơ người mua để bảo đảm tính minh bạch. Về lâu dài, ông Huy kiến nghị xây dựng cơ sở dữ liệu chung về những người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội và thực hiện xác nhận ngay trên ứng dụng định danh điện tử VNeID.
Theo đề xuất, khi người dân đáp ứng các điều kiện về thu nhập, nhà ở và cư trú theo quy định, tài khoản VNeID của họ sẽ được cấp một dấu xác nhận điện tử, hay còn gọi là “tích xanh”. Khi đăng ký mua nhà ở xã hội, chủ đầu tư chỉ cần căn cứ vào dấu xác nhận này để rút ngắn đáng kể quy trình xét duyệt hồ sơ.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Thành Trung, Giám đốc Ban Quản lý dự án nhà xã hội Kim Chung, cho rằng nhu cầu đăng ký mua nhà ở xã hội hiện rất lớn, dẫn đến số lượng hồ sơ tại mỗi dự án luôn ở mức cao.
Ông Trung kiến nghị cơ quan quản lý nên chủ trì hướng dẫn, tiếp nhận và thẩm định hồ sơ của người mua. Từ hệ thống dữ liệu dân cư, cơ quan chức năng có thể kiểm tra, xác nhận các trường hợp đủ điều kiện, sau đó chủ đầu tư chỉ cần thực hiện khâu ký hợp đồng mua bán với khách hàng đã được duyệt.
Bên cạnh thủ tục xét duyệt, việc tiếp cận vốn tín dụng vẫn là rào cản lớn đối với chương trình phát triển nhà ở xã hội. Ông Bùi Tiến Thành, Trưởng phòng Phát triển đô thị của Sở Xây dựng Hà Nội, cho biết Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã triển khai một số chương trình tín dụng hỗ trợ nhà ở xã hội, nhưng quy mô nguồn vốn vẫn còn hạn chế so với nhu cầu của thị trường.
Theo ông Thành, dù lãi suất cho vay nhà ở xã hội được áp dụng ở mức ưu đãi, nhưng vẫn chịu ảnh hưởng từ mặt bằng lãi suất chung. Khi lãi suất thị trường tăng, chi phí vay vốn của cả chủ đầu tư và người mua nhà cũng tăng theo, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nhà ở của nhóm thu nhập thấp.
(Khu nhà ở xã hội Yên Phong, Bắc Ninh của chủ đầu tư Viglacera.)
Ở góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị HUD, cho biết để hoàn thành mục tiêu xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030, tổng nguồn vốn cần huy động có thể lên tới khoảng 1 triệu tỷ đồng. Trong đó, vốn vay ngân hàng có thể chiếm 20–25% tổng nguồn lực phát triển dự án.
Tuy nhiên hiện tổng dư nợ cho vay đối với lĩnh vực nhà ở xã hội mới đạt khoảng 41.000 tỷ đồng, bao gồm cả nguồn vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội và các ngân hàng thương mại.
Phản hồi kiến nghị của doanh nghiệp, ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, cho biết chương trình tín dụng quy mô 120.000 tỷ đồng được xây dựng trên cơ sở bám sát đề án phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030.
(Ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước), phát biểu tại hội nghị.)
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, cả nước hiện có 737 dự án nhà ở xã hội đang triển khai với quy mô hơn 701.000 căn hộ, tương đương khoảng 70% mục tiêu của đề án. Riêng trong tháng 2 vừa qua, các địa phương đã khởi công thêm 28 dự án với khoảng 20.000 căn hộ, cho thấy tiến độ phát triển nguồn cung nhà ở xã hội đang có tín hiệu tích cực.
Tại hội thảo thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội diễn ra ngày 12/3, ông Lê Quang Huy, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần BIC Việt Nam, cho rằng quy trình xét duyệt hồ sơ đối tượng mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội hiện nay còn khá phức tạp. Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở ngày càng tăng, số lượng hồ sơ đăng ký tại các dự án thường cao gấp nhiều lần số căn hộ được mở bán.Theo quy trình hiện hành, doanh nghiệp là đơn vị trực tiếp tiếp nhận hồ sơ của người dân, thực hiện ký hợp đồng mua bán, thu tiền và bàn giao nhà, sau đó cơ quan quản lý sẽ tiến hành hậu kiểm để xác định người mua có đáp ứng đủ điều kiện hay không.
Ông Huy cho biết nếu sau hậu kiểm phát hiện người mua không đạt điều kiện, việc xử lý sẽ rất phức tạp. Khi đó, chủ đầu tư phải chấm dứt hợp đồng, thu hồi căn hộ, giải quyết các vấn đề tài chính phát sinh và thực hiện lại toàn bộ quy trình bán hàng, ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ dự án.
(Ông Lê Quang Huy, Phó tổng giám đốc BIC Việt Nam, phát biểu tại hội thảo.)
Từ thực tế này, đại diện doanh nghiệp đề xuất cơ quan quản lý Nhà nước trực tiếp thực hiện việc xét duyệt hồ sơ người mua để bảo đảm tính minh bạch. Về lâu dài, ông Huy kiến nghị xây dựng cơ sở dữ liệu chung về những người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội và thực hiện xác nhận ngay trên ứng dụng định danh điện tử VNeID.
Theo đề xuất, khi người dân đáp ứng các điều kiện về thu nhập, nhà ở và cư trú theo quy định, tài khoản VNeID của họ sẽ được cấp một dấu xác nhận điện tử, hay còn gọi là “tích xanh”. Khi đăng ký mua nhà ở xã hội, chủ đầu tư chỉ cần căn cứ vào dấu xác nhận này để rút ngắn đáng kể quy trình xét duyệt hồ sơ.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Thành Trung, Giám đốc Ban Quản lý dự án nhà xã hội Kim Chung, cho rằng nhu cầu đăng ký mua nhà ở xã hội hiện rất lớn, dẫn đến số lượng hồ sơ tại mỗi dự án luôn ở mức cao.
Ông Trung kiến nghị cơ quan quản lý nên chủ trì hướng dẫn, tiếp nhận và thẩm định hồ sơ của người mua. Từ hệ thống dữ liệu dân cư, cơ quan chức năng có thể kiểm tra, xác nhận các trường hợp đủ điều kiện, sau đó chủ đầu tư chỉ cần thực hiện khâu ký hợp đồng mua bán với khách hàng đã được duyệt.
Bên cạnh thủ tục xét duyệt, việc tiếp cận vốn tín dụng vẫn là rào cản lớn đối với chương trình phát triển nhà ở xã hội. Ông Bùi Tiến Thành, Trưởng phòng Phát triển đô thị của Sở Xây dựng Hà Nội, cho biết Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã triển khai một số chương trình tín dụng hỗ trợ nhà ở xã hội, nhưng quy mô nguồn vốn vẫn còn hạn chế so với nhu cầu của thị trường.
Theo ông Thành, dù lãi suất cho vay nhà ở xã hội được áp dụng ở mức ưu đãi, nhưng vẫn chịu ảnh hưởng từ mặt bằng lãi suất chung. Khi lãi suất thị trường tăng, chi phí vay vốn của cả chủ đầu tư và người mua nhà cũng tăng theo, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nhà ở của nhóm thu nhập thấp.
(Khu nhà ở xã hội Yên Phong, Bắc Ninh của chủ đầu tư Viglacera.)
Ở góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị HUD, cho biết để hoàn thành mục tiêu xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030, tổng nguồn vốn cần huy động có thể lên tới khoảng 1 triệu tỷ đồng. Trong đó, vốn vay ngân hàng có thể chiếm 20–25% tổng nguồn lực phát triển dự án.
Tuy nhiên hiện tổng dư nợ cho vay đối với lĩnh vực nhà ở xã hội mới đạt khoảng 41.000 tỷ đồng, bao gồm cả nguồn vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội và các ngân hàng thương mại.
Phản hồi kiến nghị của doanh nghiệp, ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, cho biết chương trình tín dụng quy mô 120.000 tỷ đồng được xây dựng trên cơ sở bám sát đề án phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030.
(Ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước), phát biểu tại hội nghị.)
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, cả nước hiện có 737 dự án nhà ở xã hội đang triển khai với quy mô hơn 701.000 căn hộ, tương đương khoảng 70% mục tiêu của đề án. Riêng trong tháng 2 vừa qua, các địa phương đã khởi công thêm 28 dự án với khoảng 20.000 căn hộ, cho thấy tiến độ phát triển nguồn cung nhà ở xã hội đang có tín hiệu tích cực.