Đoạn Video
Ảnh
Thanh Hải Lucky
Thanh Hải Lucky
Vụ việc một nam sinh ở TP.HCM tấn công 5 bạn học khiến nhiều người lo lắng và đau lòng. Theo thông tin từ cơ quan chức năng, em từng có những vấn đề liên quan đến stress, sự thích ứng, hành vi và cảm xúc, đồng thời có tiếp xúc với một số nội dung tiêu cực trên mạng xã hội.
Tất nhiên, không thể chỉ từ một thông tin mà kết luận nguyên nhân của một hành vi nghiêm trọng. Một đứa trẻ có thể chịu tác động từ rất nhiều thứ: chuyện gia đình, trường lớp, bạn bè, áp lực học tập, những tổn thương trong quá trình lớn lên, khả năng kiểm soát cảm xúc… và cả những điều các em nhìn thấy trên mạng.
Nhưng câu chuyện này khiến tôi nghĩ nhiều đến một điều rất gần gũi với mỗi gia đình:
Có khi nào chúng ta biết con học môn gì, điểm bao nhiêu, thi trường nào… nhưng lại không biết dạo này con đang buồn chuyện gì?
Cha mẹ bây giờ bận rộn. Con cái cũng có thế giới riêng của mình. Nhiều khi cả nhà vẫn ăn cùng nhau, vẫn nói chuyện với nhau, nhưng những điều quan trọng nhất trong lòng con lại không được nói ra.
Một đứa trẻ đang gặp khó khăn về tâm lý không phải lúc nào cũng thể hiện rõ ràng. Có em trở nên cáu gắt, khó chịu. Có em im lặng, thu mình. Có em học sa sút. Có em suốt ngày ôm điện thoại. Có em vẫn cười nói bình thường nhưng bên trong lại đang chịu rất nhiều áp lực.
Vì thế, bên cạnh câu hỏi:
“Hôm nay con học thế nào?”
có lẽ cha mẹ nên hỏi thêm:
“Hôm nay con có vui không?”
“Ở trường có chuyện gì làm con buồn không?”
“Dạo này có điều gì khiến con thấy áp lực không?”
Và quan trọng nhất, khi con bắt đầu kể, hãy cố gắng nghe con trước khi vội vàng dạy con.
Có những chuyện người lớn nghe thấy rất nhỏ, nhưng với một đứa trẻ lại có thể là cả một vấn đề lớn.
Một lần bị bạn bè chế giễu.
Một câu nói của thầy cô.
Một mâu thuẫn với bạn thân.
Một lần bị điểm kém.
Một cảm giác mình thua kém người khác.
Hay đơn giản là cảm giác “không ai hiểu mình”.
Nếu lúc ấy cha mẹ chỉ nói: “Có thế mà cũng buồn”, “Chuyện trẻ con thôi mà”, “Ngày xưa bố mẹ còn khổ hơn con nhiều”…, có thể chúng ta đang vô tình khiến con không muốn chia sẻ lần sau.
Tôi không nghĩ cha mẹ phải trở thành những “chuyên gia tâm lý” mới có thể đồng hành với con.
Cha mẹ chỉ cần đủ gần để nhận ra con đang khác đi.
Nếu con bỗng nhiên thay đổi rất nhiều, thường xuyên tức giận, thu mình, mất ngủ, mất hứng thú, có những lời nói hoặc hành vi liên quan đến bạo lực, trả thù, tuyệt vọng… thì đừng vội mắng con là hư hay nghĩ đó chỉ là “tuổi mới lớn”.
Hãy tìm hiểu xem đằng sau sự thay đổi ấy đang có chuyện gì.
Và nếu cảm thấy mình không đủ khả năng giúp con, hãy tìm đến giáo viên, chuyên viên tâm lý hoặc bác sĩ chuyên khoa. Tìm kiếm sự hỗ trợ không phải là vì con “có vấn đề”, mà đơn giản là khi con đang khó khăn, chúng ta cần thêm một người có chuyên môn để cùng giúp con.
Mạng xã hội cũng vậy. Thay vì chỉ cấm đoán và kiểm tra điện thoại, hãy nói chuyện với con về những gì con xem, những người con kết nối và những điều khiến con tò mò. Dạy con biết rằng trên mạng cũng có những nội dung rất độc hại, những lời kích động rất nguy hiểm và không phải điều gì nhiều người nói cũng là điều đúng.
Sau cùng, tôi nghĩ điều quan trọng nhất cha mẹ có thể dành cho con không phải lúc nào cũng là một ngôi trường tốt nhất, một chiếc điện thoại tốt nhất hay những lớp học đắt tiền nhất.
Đôi khi chỉ là:
Một bữa cơm có thể nói chuyện với nhau.
Một buổi tối cha mẹ chịu ngồi cạnh con.
Một lần con mắc lỗi nhưng không bị mắng ngay.
Và một cảm giác rất quan trọng: “Nếu có chuyện gì xảy ra, mình vẫn có thể về nhà và nói với bố mẹ.”
Con lớn lên rồi sẽ có những lúc chúng ta không thể đi cùng con ở mọi nơi.
Nhưng nếu trong những lúc khó khăn nhất, con vẫn nhớ rằng mình có một người để tin, để kể và để tìm sự giúp đỡ, thì đó có lẽ là một trong những điều quý giá nhất mà cha mẹ có thể trao cho con.
Đừng chỉ quan tâm con đang học được bao nhiêu.
Hãy quan tâm cả việc con đang lớn lên như thế nào.
Cô Thanh Hải Lucky
Tư vấn Tâm lý Giáo đục và Hướng nghiệp
Tất nhiên, không thể chỉ từ một thông tin mà kết luận nguyên nhân của một hành vi nghiêm trọng. Một đứa trẻ có thể chịu tác động từ rất nhiều thứ: chuyện gia đình, trường lớp, bạn bè, áp lực học tập, những tổn thương trong quá trình lớn lên, khả năng kiểm soát cảm xúc… và cả những điều các em nhìn thấy trên mạng.
Nhưng câu chuyện này khiến tôi nghĩ nhiều đến một điều rất gần gũi với mỗi gia đình:
Có khi nào chúng ta biết con học môn gì, điểm bao nhiêu, thi trường nào… nhưng lại không biết dạo này con đang buồn chuyện gì?
Cha mẹ bây giờ bận rộn. Con cái cũng có thế giới riêng của mình. Nhiều khi cả nhà vẫn ăn cùng nhau, vẫn nói chuyện với nhau, nhưng những điều quan trọng nhất trong lòng con lại không được nói ra.
Một đứa trẻ đang gặp khó khăn về tâm lý không phải lúc nào cũng thể hiện rõ ràng. Có em trở nên cáu gắt, khó chịu. Có em im lặng, thu mình. Có em học sa sút. Có em suốt ngày ôm điện thoại. Có em vẫn cười nói bình thường nhưng bên trong lại đang chịu rất nhiều áp lực.
Vì thế, bên cạnh câu hỏi:
“Hôm nay con học thế nào?”
có lẽ cha mẹ nên hỏi thêm:
“Hôm nay con có vui không?”
“Ở trường có chuyện gì làm con buồn không?”
“Dạo này có điều gì khiến con thấy áp lực không?”
Và quan trọng nhất, khi con bắt đầu kể, hãy cố gắng nghe con trước khi vội vàng dạy con.
Có những chuyện người lớn nghe thấy rất nhỏ, nhưng với một đứa trẻ lại có thể là cả một vấn đề lớn.
Một lần bị bạn bè chế giễu.
Một câu nói của thầy cô.
Một mâu thuẫn với bạn thân.
Một lần bị điểm kém.
Một cảm giác mình thua kém người khác.
Hay đơn giản là cảm giác “không ai hiểu mình”.
Nếu lúc ấy cha mẹ chỉ nói: “Có thế mà cũng buồn”, “Chuyện trẻ con thôi mà”, “Ngày xưa bố mẹ còn khổ hơn con nhiều”…, có thể chúng ta đang vô tình khiến con không muốn chia sẻ lần sau.
Tôi không nghĩ cha mẹ phải trở thành những “chuyên gia tâm lý” mới có thể đồng hành với con.
Cha mẹ chỉ cần đủ gần để nhận ra con đang khác đi.
Nếu con bỗng nhiên thay đổi rất nhiều, thường xuyên tức giận, thu mình, mất ngủ, mất hứng thú, có những lời nói hoặc hành vi liên quan đến bạo lực, trả thù, tuyệt vọng… thì đừng vội mắng con là hư hay nghĩ đó chỉ là “tuổi mới lớn”.
Hãy tìm hiểu xem đằng sau sự thay đổi ấy đang có chuyện gì.
Và nếu cảm thấy mình không đủ khả năng giúp con, hãy tìm đến giáo viên, chuyên viên tâm lý hoặc bác sĩ chuyên khoa. Tìm kiếm sự hỗ trợ không phải là vì con “có vấn đề”, mà đơn giản là khi con đang khó khăn, chúng ta cần thêm một người có chuyên môn để cùng giúp con.
Mạng xã hội cũng vậy. Thay vì chỉ cấm đoán và kiểm tra điện thoại, hãy nói chuyện với con về những gì con xem, những người con kết nối và những điều khiến con tò mò. Dạy con biết rằng trên mạng cũng có những nội dung rất độc hại, những lời kích động rất nguy hiểm và không phải điều gì nhiều người nói cũng là điều đúng.
Sau cùng, tôi nghĩ điều quan trọng nhất cha mẹ có thể dành cho con không phải lúc nào cũng là một ngôi trường tốt nhất, một chiếc điện thoại tốt nhất hay những lớp học đắt tiền nhất.
Đôi khi chỉ là:
Một bữa cơm có thể nói chuyện với nhau.
Một buổi tối cha mẹ chịu ngồi cạnh con.
Một lần con mắc lỗi nhưng không bị mắng ngay.
Và một cảm giác rất quan trọng: “Nếu có chuyện gì xảy ra, mình vẫn có thể về nhà và nói với bố mẹ.”
Con lớn lên rồi sẽ có những lúc chúng ta không thể đi cùng con ở mọi nơi.
Nhưng nếu trong những lúc khó khăn nhất, con vẫn nhớ rằng mình có một người để tin, để kể và để tìm sự giúp đỡ, thì đó có lẽ là một trong những điều quý giá nhất mà cha mẹ có thể trao cho con.
Đừng chỉ quan tâm con đang học được bao nhiêu.
Hãy quan tâm cả việc con đang lớn lên như thế nào.
Cô Thanh Hải Lucky
Tư vấn Tâm lý Giáo đục và Hướng nghiệp
