Đoạn Video
Ảnh
Minh Phương
Thành viên nổi tiếng
Từ một "xưởng" sản xuất mỹ phẩm giả đặt trong căn nhà thuê tại TP.HCM, hàng nghìn sản phẩm gắn mác các thương hiệu nổi tiếng đã được đưa đi khắp nhiều tỉnh, thành thông qua Facebook và TikTok. Vụ án vừa được Viện KSND Khu vực 9 TP.HCM truy tố không chỉ cho thấy thủ đoạn làm giả ngày càng tinh vi, mà còn phản ánh thực tế mạng xã hội đang trở thành "chợ đầu mối" mới của hàng giả, nơi việc tiếp cận người mua diễn ra nhanh chóng với chi phí thấp và khó kiểm soát.
Từ "xưởng" kem trộn đến hàng ngoại trên mạng xã hội
Theo cáo trạng, từ năm 2023, Lâm Thị Kim Nương thuê nhà trên đường Lê Đình Cẩn (phường Tân Tạo, TP.HCM) để tổ chức sản xuất mỹ phẩm trái phép. Nguyên liệu được mua từ các nguồn trôi nổi tại khu vực Chợ Lớn, sau đó thuê Kiều Hoàng Nhã - Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất Dược - Mỹ phẩm Hikachi - gia công bán thành phẩm.
Sau khi nhận hàng, nhóm của Nương tiếp tục pha trộn, sang chiết, đóng gói rồi dán nhãn giả các thương hiệu như OLAY, Vaseline, Abutine C3C, Bạch Ngọc Liên... Bao bì, tem nhãn cũng được đặt in với thông tin giả mạo xuất xứ Mỹ, Thái Lan nhằm tạo lòng tin với người tiêu dùng.
Thay vì mở cửa hàng hay xây dựng hệ thống phân phối truyền thống, toàn bộ quá trình tiêu thụ chủ yếu diễn ra trên Facebook và TikTok.
Mạng xã hội giúp tiếp cận khách hàng với chi phí gần như bằng 0
Khác với trước đây, khi hàng giả thường được bán tại chợ hoặc cửa hàng nhỏ lẻ, các nền tảng mạng xã hội đã tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi cho những đối tượng làm ăn phi pháp.
Chỉ cần lập một tài khoản Facebook hoặc TikTok, người bán có thể:
Mô hình này giúp người bán gần như không phải đầu tư mặt bằng, giảm đáng kể chi phí vận hành nhưng vẫn tiếp cận được lượng khách hàng rất lớn.
Livestream trở thành "cửa hàng" bán mỹ phẩm giả
Một trong những xu hướng đáng chú ý là hình thức bán hàng qua livestream.
Thông qua các buổi phát trực tiếp, người bán dễ dàng giới thiệu công dụng sản phẩm, cam kết là hàng nhập khẩu, tạo cảm giác "cháy hàng", "giá sốc", "xả kho". Việc tương tác trực tiếp dễ tạo niềm tin.
Đặc biệt, nhiều người tiêu dùng có xu hướng tin tưởng những buổi livestream vì cho rằng được nhìn thấy sản phẩm "thực tế". Trong khi đó, với mỹ phẩm, rất khó để phân biệt thật - giả chỉ qua hình ảnh hoặc video.
Đây là một trong những lý do khiến mỹ phẩm giả có thể tiêu thụ với số lượng lớn mà không cần hệ thống cửa hàng.
Không chỉ bán lẻ, mạng xã hội còn là nơi tìm đại lý
Theo điều tra, nhóm đối tượng không chỉ bán cho người tiêu dùng mà còn tìm kiếm các đại lý thông qua Facebook.
Nhiều bài đăng có nội dung tuyển cộng tác viên, bán sỉ toàn quốc, chiết khấu cao, không yêu cầu vốn lớn, hỗ trợ ship.
Nhờ đó, sản phẩm giả nhanh chóng được đưa tới các spa nhỏ, cửa hàng mỹ phẩm, người bán hàng online ở nhiều địa phương.
Mỗi đại lý lại tiếp tục bán cho người tiêu dùng cuối, khiến nguồn gốc thật của sản phẩm ngày càng khó truy vết.
Tại sao người tiêu dùng dễ mắc bẫy?
Các chuyên gia cho rằng mỹ phẩm là nhóm hàng có tính cảm tính cao. Nhiều người mua dựa vào hình ảnh đẹp, bao bì bắt mắt, lượt xem livestream lớn, bình luận tích cực thì cảm thấy tin tưởng. Đặc biệt, người mua bị thu hút bởi giá rẻ hơn hàng chính hãng.
Trong khi đó, việc kiểm chứng nguồn gốc mỹ phẩm trên mạng xã hội không hề đơn giản. Nhiều tài khoản sử dụng hình ảnh lấy từ website chính hãng, thuê người làm video quảng cáo hoặc tạo đánh giá ảo để tăng độ tin cậy.
Thực tế, nhiều người chỉ phát hiện mua phải hàng giả sau khi sản phẩm gây kích ứng, không có tác dụng hoặc bị cơ quan chức năng thu giữ.
Thách thức trong quản lý
Sự phát triển của thương mại điện tử và mạng xã hội mang lại nhiều cơ hội kinh doanh, nhưng cũng đặt ra không ít khó khăn cho cơ quan quản lý.
Các tài khoản bán hàng có thể đổi tên hoặc lập tài khoản mới rất nhanh, xóa bài đăng sau khi bán hết hàng. Hầu hết chỉ giao dịch qua tin nhắn riêng, không có địa chỉ kinh doanh cố định, khiến việc phát hiện, thu thập chứng cứ và xử lý vi phạm trở nên phức tạp hơn so với hoạt động kinh doanh truyền thống.
Người mua cần làm gì để hạn chế rủi ro?
Các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng không nên chỉ dựa vào giá rẻ hoặc những lời quảng cáo trên livestream để quyết định mua mỹ phẩm.
Khi mua hàng qua Facebook hoặc TikTok, nên:
Các bị can trong vụ án (từ trái sang phải): Lâm Thị Mộng Linh, Trần Thị Phương,Trần Quốc Trung, Kiều Hoàng Nhã và Lâm Thị Kim Nương. Ảnh: CA
Từ "xưởng" kem trộn đến hàng ngoại trên mạng xã hội
Theo cáo trạng, từ năm 2023, Lâm Thị Kim Nương thuê nhà trên đường Lê Đình Cẩn (phường Tân Tạo, TP.HCM) để tổ chức sản xuất mỹ phẩm trái phép. Nguyên liệu được mua từ các nguồn trôi nổi tại khu vực Chợ Lớn, sau đó thuê Kiều Hoàng Nhã - Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất Dược - Mỹ phẩm Hikachi - gia công bán thành phẩm.
Sau khi nhận hàng, nhóm của Nương tiếp tục pha trộn, sang chiết, đóng gói rồi dán nhãn giả các thương hiệu như OLAY, Vaseline, Abutine C3C, Bạch Ngọc Liên... Bao bì, tem nhãn cũng được đặt in với thông tin giả mạo xuất xứ Mỹ, Thái Lan nhằm tạo lòng tin với người tiêu dùng.
Thay vì mở cửa hàng hay xây dựng hệ thống phân phối truyền thống, toàn bộ quá trình tiêu thụ chủ yếu diễn ra trên Facebook và TikTok.
Mạng xã hội giúp tiếp cận khách hàng với chi phí gần như bằng 0
Khác với trước đây, khi hàng giả thường được bán tại chợ hoặc cửa hàng nhỏ lẻ, các nền tảng mạng xã hội đã tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi cho những đối tượng làm ăn phi pháp.
Chỉ cần lập một tài khoản Facebook hoặc TikTok, người bán có thể:
- Đăng hàng trăm bài viết quảng cáo mỗi ngày.
- Livestream giới thiệu sản phẩm.
- Trả lời khách hàng ngay trên bình luận hoặc tin nhắn.
- Chốt đơn trực tuyến.
- Thuê đơn vị vận chuyển giao hàng trên toàn quốc.
Mô hình này giúp người bán gần như không phải đầu tư mặt bằng, giảm đáng kể chi phí vận hành nhưng vẫn tiếp cận được lượng khách hàng rất lớn.
Livestream trở thành "cửa hàng" bán mỹ phẩm giả
Một trong những xu hướng đáng chú ý là hình thức bán hàng qua livestream.
Thông qua các buổi phát trực tiếp, người bán dễ dàng giới thiệu công dụng sản phẩm, cam kết là hàng nhập khẩu, tạo cảm giác "cháy hàng", "giá sốc", "xả kho". Việc tương tác trực tiếp dễ tạo niềm tin.
Đặc biệt, nhiều người tiêu dùng có xu hướng tin tưởng những buổi livestream vì cho rằng được nhìn thấy sản phẩm "thực tế". Trong khi đó, với mỹ phẩm, rất khó để phân biệt thật - giả chỉ qua hình ảnh hoặc video.
Đây là một trong những lý do khiến mỹ phẩm giả có thể tiêu thụ với số lượng lớn mà không cần hệ thống cửa hàng.
Không chỉ bán lẻ, mạng xã hội còn là nơi tìm đại lý
Theo điều tra, nhóm đối tượng không chỉ bán cho người tiêu dùng mà còn tìm kiếm các đại lý thông qua Facebook.
Nhiều bài đăng có nội dung tuyển cộng tác viên, bán sỉ toàn quốc, chiết khấu cao, không yêu cầu vốn lớn, hỗ trợ ship.
Nhờ đó, sản phẩm giả nhanh chóng được đưa tới các spa nhỏ, cửa hàng mỹ phẩm, người bán hàng online ở nhiều địa phương.
Mỗi đại lý lại tiếp tục bán cho người tiêu dùng cuối, khiến nguồn gốc thật của sản phẩm ngày càng khó truy vết.
Tại sao người tiêu dùng dễ mắc bẫy?
Các chuyên gia cho rằng mỹ phẩm là nhóm hàng có tính cảm tính cao. Nhiều người mua dựa vào hình ảnh đẹp, bao bì bắt mắt, lượt xem livestream lớn, bình luận tích cực thì cảm thấy tin tưởng. Đặc biệt, người mua bị thu hút bởi giá rẻ hơn hàng chính hãng.
Trong khi đó, việc kiểm chứng nguồn gốc mỹ phẩm trên mạng xã hội không hề đơn giản. Nhiều tài khoản sử dụng hình ảnh lấy từ website chính hãng, thuê người làm video quảng cáo hoặc tạo đánh giá ảo để tăng độ tin cậy.
Thực tế, nhiều người chỉ phát hiện mua phải hàng giả sau khi sản phẩm gây kích ứng, không có tác dụng hoặc bị cơ quan chức năng thu giữ.
Thách thức trong quản lý
Sự phát triển của thương mại điện tử và mạng xã hội mang lại nhiều cơ hội kinh doanh, nhưng cũng đặt ra không ít khó khăn cho cơ quan quản lý.
Các tài khoản bán hàng có thể đổi tên hoặc lập tài khoản mới rất nhanh, xóa bài đăng sau khi bán hết hàng. Hầu hết chỉ giao dịch qua tin nhắn riêng, không có địa chỉ kinh doanh cố định, khiến việc phát hiện, thu thập chứng cứ và xử lý vi phạm trở nên phức tạp hơn so với hoạt động kinh doanh truyền thống.
Người mua cần làm gì để hạn chế rủi ro?
Các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng không nên chỉ dựa vào giá rẻ hoặc những lời quảng cáo trên livestream để quyết định mua mỹ phẩm.
Khi mua hàng qua Facebook hoặc TikTok, nên:
- Ưu tiên gian hàng chính hãng hoặc nhà phân phối được thương hiệu công bố.
- Kiểm tra thông tin công bố sản phẩm, đơn vị chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường.
- Cảnh giác với mỹ phẩm có giá thấp bất thường so với giá niêm yết.
- Không tin tuyệt đối vào các bình luận, đánh giá trên mạng xã hội vì có thể bị dàn dựng.
- Giữ hóa đơn, chứng từ và thông tin giao dịch để bảo vệ quyền lợi nếu phát sinh tranh chấp.
