Đoạn Video
Ảnh
Wandering Earth
Thành viên nổi tiếng
Ấn Độ vừa công bố mức tăng trưởng GDP 7,8% trong quý II, tức giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6, cao hơn dự báo của thị trường. Con số này ngay lập tức được Thủ tướng Narendra Modi ca ngợi trên nền tảng X, cho rằng những dự đoán bi quan đã thất bại và nền kinh tế Ấn Độ một lần nữa bước vào thời kỳ bùng nổ.
Nhưng đằng sau con số 7,8% là một cuộc tranh luận ngày càng gay gắt: nền kinh tế Ấn Độ thực sự đang tăng trưởng mạnh đến vậy, hay một phần mức tăng trưởng được tạo ra bởi những thay đổi trong phương pháp thống kê?
Tranh cãi bắt đầu khi một số cựu quan chức chính phủ, cựu lãnh đạo Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ và các nhà kinh tế độc lập đặt câu hỏi về cách tính GDP mới của nước này. Subhash Chandra Garg, cựu quan chức cấp cao của Bộ Tài chính Ấn Độ, cho rằng mức tăng trưởng có thể đã bị đẩy lên bởi việc chính phủ điều chỉnh giảm quy mô GDP của cùng kỳ năm trước. Đây là con số được sử dụng làm cơ sở để tính tốc độ tăng trưởng so với cùng kỳ. Nói đơn giản, nếu con số của năm trước được điều chỉnh xuống, thì khi lấy GDP hiện tại so với mức nền thấp hơn, tốc độ tăng trưởng tính ra sẽ cao hơn.
Một con số khác cũng gây tranh luận là GDP danh nghĩa. Theo phân tích của Reuters, nếu lấy số liệu quý II năm nay và so sánh theo phương pháp cũ, tốc độ tăng trưởng danh nghĩa chỉ khoảng 2,6%, trong khi con số theo phương pháp mới lên tới 10,3%. Tuy nhiên, chính phủ Ấn Độ phản bác cách so sánh này. Theo phía Ấn Độ, việc đưa hai bộ dữ liệu được xây dựng trên hai hệ thống thống kê khác nhau ra so sánh trực tiếp là không phù hợp. Đây chính là điểm quan trọng của cuộc tranh luận. Ấn Độ thực sự đã thay đổi cách tính GDP, chứ không đơn giản là thay đổi một con số để làm đẹp thành tích. Tháng 2, nước này công bố một hệ thống thống kê GDP mới, trong đó cập nhật năm cơ sở sau hơn một thập kỷ, thay đổi một số nguồn dữ liệu và điều chỉnh phạm vi hàng hóa, dịch vụ được đưa vào tính toán. Chính phủ lập luận rằng những thay đổi này nhằm phản ánh nền kinh tế hiện đại của Ấn Độ chính xác hơn. Một nền kinh tế đã thay đổi rất nhiều trong hơn 10 năm qua thì việc cập nhật phương pháp thống kê là điều bình thường.
Vấn đề nằm ở chỗ: phương pháp mới có thực sự phản ánh đúng những gì đang xảy ra trong nền kinh tế hay không?
Một trong những điểm gây tranh luận mạnh nhất là chỉ số giảm phát GDP, tức chỉ số được sử dụng để loại bỏ tác động của giá cả khi chuyển GDP danh nghĩa thành GDP thực. Trong quý II, chỉ số giảm phát GDP của Ấn Độ chỉ tăng khoảng 2,3%. Con số này thấp hơn đáng kể so với lạm phát bán lẻ trên 4% và đặc biệt thấp hơn mức tăng trên 9% của giá bán buôn. Một số nhà kinh tế cho rằng mức giảm phát quá thấp khiến tốc độ tăng trưởng GDP thực tế trở nên rất cao và đặt câu hỏi liệu hoạt động kinh tế thực có thực sự mạnh tương ứng hay không. Chính phủ Ấn Độ lại đưa ra lời giải thích khác. Theo hệ thống mới, nước này áp dụng phương pháp “giảm phát kép”, tức xem xét biến động giá ở cả phía đầu ra và đầu vào thay vì chỉ sử dụng một chỉ số giá chung. Hệ thống mới cũng sử dụng dữ liệu giá chi tiết hơn, với số lượng hệ số giảm phát được mở rộng từ khoảng 180 lên hơn 300. Một số nhà kinh tế cho rằng cách tính này hoàn toàn có thể giải thích tại sao chỉ số giảm phát GDP thấp hơn đáng kể so với các chỉ số lạm phát khác. Nói cách khác, sự khác biệt không nhất thiết đồng nghĩa với việc GDP bị thổi phồng.
Nhưng những người hoài nghi vẫn có lý do để đặt câu hỏi.
Cựu Thống đốc Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ Raghuram Rajan đặt vấn đề rằng nếu nền kinh tế thực sự tăng trưởng mạnh như con số 7,8%, tại sao một số chỉ dấu khác như tạo việc làm, đầu tư trong nước và dòng vốn đầu tư nước ngoài lại chưa cho thấy sự cải thiện tương ứng? Đây là câu hỏi đáng chú ý, bởi GDP chỉ là một thước đo tổng hợp. Một nền kinh tế có thể tăng trưởng nhanh nhưng người dân vẫn không cảm nhận được nhiều thay đổi nếu tăng trưởng tập trung vào một số ngành, trong khi việc làm và thu nhập không tăng tương ứng.
Tuy nhiên, cũng không thể nói rằng tất cả những gì đang diễn ra ở Ấn Độ chỉ là “mánh khóe thống kê”. Có những dấu hiệu thực tế cho thấy nền kinh tế nước này đang phục hồi.
Theo phân tích của BBC, Sajid Chinoy, chuyên gia kinh tế trưởng phụ trách Ấn Độ của JPMorgan, cho rằng Ấn Độ thực sự đã xuất hiện những dấu hiệu của một chu kỳ phục hồi kinh tế trong khoảng sáu tháng qua. Động lực đến từ các chính sách kích thích tài khóa, bao gồm cắt giảm thuế trực tiếp, giảm thuế tiêu dùng và việc Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ cắt giảm lãi suất tổng cộng khoảng 1,5 điểm phần trăm kể từ đầu năm 2025. Xuất khẩu cũng đang hỗ trợ nền kinh tế. Trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu vẫn tương đối mạnh, xuất khẩu của Ấn Độ tăng khoảng 12%. Đồng rupee mất giá khoảng 15% so với USD cũng giúp hàng hóa Ấn Độ trở nên cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế. Đầu tư xuất hiện những tín hiệu tích cực. Tổng vốn đầu tư cố định tăng gần 12% so với cùng kỳ trong ba tháng đầu năm. Các doanh nghiệp Ấn Độ đang công bố thêm nhiều kế hoạch đầu tư vào những lĩnh vực như trung tâm dữ liệu, năng lượng tái tạo và kim loại.
Madan Subnavis, nhà kinh tế trưởng của Bank of Baroda, nhận định rằng mặc dù đầu tư tư nhân chưa hoàn toàn chuyển thành các dự án thực tế, những thông báo đầu tư mới vẫn là dấu hiệu cho thấy hoạt động đầu tư đang phục hồi. Vì vậy, bức tranh về kinh tế Ấn Độ phức tạp hơn nhiều so với hai kết luận đơn giản: “GDP 7,8% là hoàn toàn chính xác” hoặc “GDP 7,8% chỉ là số liệu được làm đẹp”.
Có thể nền kinh tế Ấn Độ thực sự đang phục hồi, nhưng mức độ mạnh đến đâu vẫn là vấn đề cần tranh luận. Đây cũng là lý do cuộc tranh luận trở nên nhạy cảm về mặt chính trị. Các đảng đối lập đã nhanh chóng sử dụng nghi vấn về GDP để công kích chính phủ Modi. Một quan chức cấp cao của Đảng Quốc đại gọi con số tăng trưởng 7,8% là một “mánh khóe thống kê”.
Trong bối cảnh đó, chính phủ Ấn Độ đã phải tổ chức họp báo để bảo vệ phương pháp tính GDP mới. Các quan chức thống kê khẳng định những thay đổi được thực hiện sau quá trình tham vấn rộng rãi và dữ liệu GDP trong ba năm qua đã được điều chỉnh cả tăng lẫn giảm, chứ không phải chỉ điều chỉnh theo hướng có lợi cho chính phủ.
Một vấn đề khác có thể khiến triển vọng tăng trưởng của Ấn Độ trở nên khó đoán hơn là lạm phát.
Thời tiết gió mùa không thuận lợi đang gây áp lực lên giá lương thực. Tính đến ngày 27/08, lượng mưa tích lũy của Ấn Độ thấp hơn khoảng 13% so với mức trung bình dài hạn. Giá một số thực phẩm, trong đó có hành tây, đã tăng mạnh tại nhiều khu vực, buộc chính phủ phải triển khai các chuyến tàu đặc biệt để vận chuyển hàng hóa tới các thành phố lớn nhằm ổn định nguồn cung.
Lạm phát bán lẻ của Ấn Độ từng lên mức 3,9% vào tháng 5, cao nhất trong 15 tháng. Nếu mùa mưa tiếp tục diễn biến bất lợi, lạm phát thực phẩm có thể tiếp tục tăng, gây áp lực lên chính sách tiền tệ. Trong khi đó, tình hình quốc tế cũng không hoàn toàn thuận lợi. Bất ổn địa chính trị có thể đẩy giá năng lượng và nguyên vật liệu lên cao, trong khi nhu cầu toàn cầu suy yếu sẽ gây sức ép lên xuất khẩu của Ấn Độ. Vì vậy, con số 7,8% chưa phải là câu trả lời cuối cùng cho câu chuyện tăng trưởng của Ấn Độ.
Điều đáng theo dõi hơn trong những quý tới là liệu mức tăng trưởng cao này có đi kèm với những thứ mà người dân và doanh nghiệp thực sự cảm nhận được hay không: việc làm có tăng mạnh không, đầu tư tư nhân có thực sự được triển khai không, thu nhập có cải thiện không, tiêu dùng có tăng không và dòng vốn nước ngoài có quay trở lại không.
Nếu những chỉ dấu này tiếp tục cải thiện, con số 7,8% sẽ ngày càng có cơ sở để được xem là phản ánh một nền kinh tế đang phục hồi thực sự. Ngược lại, nếu GDP tiếp tục tăng cao nhưng việc làm, đầu tư và thu nhập không cải thiện tương ứng, những nghi vấn về phương pháp thống kê sẽ còn tiếp tục. Nói cách khác, vấn đề không phải là 7,8% có phải “số giả” hay không. Câu hỏi quan trọng hơn là: 7,8% đó đang tạo ra bao nhiêu tăng trưởng thực sự trong đời sống của nền kinh tế Ấn Độ?
Nhưng đằng sau con số 7,8% là một cuộc tranh luận ngày càng gay gắt: nền kinh tế Ấn Độ thực sự đang tăng trưởng mạnh đến vậy, hay một phần mức tăng trưởng được tạo ra bởi những thay đổi trong phương pháp thống kê?
Tranh cãi bắt đầu khi một số cựu quan chức chính phủ, cựu lãnh đạo Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ và các nhà kinh tế độc lập đặt câu hỏi về cách tính GDP mới của nước này. Subhash Chandra Garg, cựu quan chức cấp cao của Bộ Tài chính Ấn Độ, cho rằng mức tăng trưởng có thể đã bị đẩy lên bởi việc chính phủ điều chỉnh giảm quy mô GDP của cùng kỳ năm trước. Đây là con số được sử dụng làm cơ sở để tính tốc độ tăng trưởng so với cùng kỳ. Nói đơn giản, nếu con số của năm trước được điều chỉnh xuống, thì khi lấy GDP hiện tại so với mức nền thấp hơn, tốc độ tăng trưởng tính ra sẽ cao hơn.
Một con số khác cũng gây tranh luận là GDP danh nghĩa. Theo phân tích của Reuters, nếu lấy số liệu quý II năm nay và so sánh theo phương pháp cũ, tốc độ tăng trưởng danh nghĩa chỉ khoảng 2,6%, trong khi con số theo phương pháp mới lên tới 10,3%. Tuy nhiên, chính phủ Ấn Độ phản bác cách so sánh này. Theo phía Ấn Độ, việc đưa hai bộ dữ liệu được xây dựng trên hai hệ thống thống kê khác nhau ra so sánh trực tiếp là không phù hợp. Đây chính là điểm quan trọng của cuộc tranh luận. Ấn Độ thực sự đã thay đổi cách tính GDP, chứ không đơn giản là thay đổi một con số để làm đẹp thành tích. Tháng 2, nước này công bố một hệ thống thống kê GDP mới, trong đó cập nhật năm cơ sở sau hơn một thập kỷ, thay đổi một số nguồn dữ liệu và điều chỉnh phạm vi hàng hóa, dịch vụ được đưa vào tính toán. Chính phủ lập luận rằng những thay đổi này nhằm phản ánh nền kinh tế hiện đại của Ấn Độ chính xác hơn. Một nền kinh tế đã thay đổi rất nhiều trong hơn 10 năm qua thì việc cập nhật phương pháp thống kê là điều bình thường.
Vấn đề nằm ở chỗ: phương pháp mới có thực sự phản ánh đúng những gì đang xảy ra trong nền kinh tế hay không?
Một trong những điểm gây tranh luận mạnh nhất là chỉ số giảm phát GDP, tức chỉ số được sử dụng để loại bỏ tác động của giá cả khi chuyển GDP danh nghĩa thành GDP thực. Trong quý II, chỉ số giảm phát GDP của Ấn Độ chỉ tăng khoảng 2,3%. Con số này thấp hơn đáng kể so với lạm phát bán lẻ trên 4% và đặc biệt thấp hơn mức tăng trên 9% của giá bán buôn. Một số nhà kinh tế cho rằng mức giảm phát quá thấp khiến tốc độ tăng trưởng GDP thực tế trở nên rất cao và đặt câu hỏi liệu hoạt động kinh tế thực có thực sự mạnh tương ứng hay không. Chính phủ Ấn Độ lại đưa ra lời giải thích khác. Theo hệ thống mới, nước này áp dụng phương pháp “giảm phát kép”, tức xem xét biến động giá ở cả phía đầu ra và đầu vào thay vì chỉ sử dụng một chỉ số giá chung. Hệ thống mới cũng sử dụng dữ liệu giá chi tiết hơn, với số lượng hệ số giảm phát được mở rộng từ khoảng 180 lên hơn 300. Một số nhà kinh tế cho rằng cách tính này hoàn toàn có thể giải thích tại sao chỉ số giảm phát GDP thấp hơn đáng kể so với các chỉ số lạm phát khác. Nói cách khác, sự khác biệt không nhất thiết đồng nghĩa với việc GDP bị thổi phồng.
Nhưng những người hoài nghi vẫn có lý do để đặt câu hỏi.
Cựu Thống đốc Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ Raghuram Rajan đặt vấn đề rằng nếu nền kinh tế thực sự tăng trưởng mạnh như con số 7,8%, tại sao một số chỉ dấu khác như tạo việc làm, đầu tư trong nước và dòng vốn đầu tư nước ngoài lại chưa cho thấy sự cải thiện tương ứng? Đây là câu hỏi đáng chú ý, bởi GDP chỉ là một thước đo tổng hợp. Một nền kinh tế có thể tăng trưởng nhanh nhưng người dân vẫn không cảm nhận được nhiều thay đổi nếu tăng trưởng tập trung vào một số ngành, trong khi việc làm và thu nhập không tăng tương ứng.
Tuy nhiên, cũng không thể nói rằng tất cả những gì đang diễn ra ở Ấn Độ chỉ là “mánh khóe thống kê”. Có những dấu hiệu thực tế cho thấy nền kinh tế nước này đang phục hồi.
Theo phân tích của BBC, Sajid Chinoy, chuyên gia kinh tế trưởng phụ trách Ấn Độ của JPMorgan, cho rằng Ấn Độ thực sự đã xuất hiện những dấu hiệu của một chu kỳ phục hồi kinh tế trong khoảng sáu tháng qua. Động lực đến từ các chính sách kích thích tài khóa, bao gồm cắt giảm thuế trực tiếp, giảm thuế tiêu dùng và việc Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ cắt giảm lãi suất tổng cộng khoảng 1,5 điểm phần trăm kể từ đầu năm 2025. Xuất khẩu cũng đang hỗ trợ nền kinh tế. Trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu vẫn tương đối mạnh, xuất khẩu của Ấn Độ tăng khoảng 12%. Đồng rupee mất giá khoảng 15% so với USD cũng giúp hàng hóa Ấn Độ trở nên cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế. Đầu tư xuất hiện những tín hiệu tích cực. Tổng vốn đầu tư cố định tăng gần 12% so với cùng kỳ trong ba tháng đầu năm. Các doanh nghiệp Ấn Độ đang công bố thêm nhiều kế hoạch đầu tư vào những lĩnh vực như trung tâm dữ liệu, năng lượng tái tạo và kim loại.
Madan Subnavis, nhà kinh tế trưởng của Bank of Baroda, nhận định rằng mặc dù đầu tư tư nhân chưa hoàn toàn chuyển thành các dự án thực tế, những thông báo đầu tư mới vẫn là dấu hiệu cho thấy hoạt động đầu tư đang phục hồi. Vì vậy, bức tranh về kinh tế Ấn Độ phức tạp hơn nhiều so với hai kết luận đơn giản: “GDP 7,8% là hoàn toàn chính xác” hoặc “GDP 7,8% chỉ là số liệu được làm đẹp”.
Có thể nền kinh tế Ấn Độ thực sự đang phục hồi, nhưng mức độ mạnh đến đâu vẫn là vấn đề cần tranh luận. Đây cũng là lý do cuộc tranh luận trở nên nhạy cảm về mặt chính trị. Các đảng đối lập đã nhanh chóng sử dụng nghi vấn về GDP để công kích chính phủ Modi. Một quan chức cấp cao của Đảng Quốc đại gọi con số tăng trưởng 7,8% là một “mánh khóe thống kê”.
Trong bối cảnh đó, chính phủ Ấn Độ đã phải tổ chức họp báo để bảo vệ phương pháp tính GDP mới. Các quan chức thống kê khẳng định những thay đổi được thực hiện sau quá trình tham vấn rộng rãi và dữ liệu GDP trong ba năm qua đã được điều chỉnh cả tăng lẫn giảm, chứ không phải chỉ điều chỉnh theo hướng có lợi cho chính phủ.
Một vấn đề khác có thể khiến triển vọng tăng trưởng của Ấn Độ trở nên khó đoán hơn là lạm phát.
Thời tiết gió mùa không thuận lợi đang gây áp lực lên giá lương thực. Tính đến ngày 27/08, lượng mưa tích lũy của Ấn Độ thấp hơn khoảng 13% so với mức trung bình dài hạn. Giá một số thực phẩm, trong đó có hành tây, đã tăng mạnh tại nhiều khu vực, buộc chính phủ phải triển khai các chuyến tàu đặc biệt để vận chuyển hàng hóa tới các thành phố lớn nhằm ổn định nguồn cung.
Lạm phát bán lẻ của Ấn Độ từng lên mức 3,9% vào tháng 5, cao nhất trong 15 tháng. Nếu mùa mưa tiếp tục diễn biến bất lợi, lạm phát thực phẩm có thể tiếp tục tăng, gây áp lực lên chính sách tiền tệ. Trong khi đó, tình hình quốc tế cũng không hoàn toàn thuận lợi. Bất ổn địa chính trị có thể đẩy giá năng lượng và nguyên vật liệu lên cao, trong khi nhu cầu toàn cầu suy yếu sẽ gây sức ép lên xuất khẩu của Ấn Độ. Vì vậy, con số 7,8% chưa phải là câu trả lời cuối cùng cho câu chuyện tăng trưởng của Ấn Độ.
Điều đáng theo dõi hơn trong những quý tới là liệu mức tăng trưởng cao này có đi kèm với những thứ mà người dân và doanh nghiệp thực sự cảm nhận được hay không: việc làm có tăng mạnh không, đầu tư tư nhân có thực sự được triển khai không, thu nhập có cải thiện không, tiêu dùng có tăng không và dòng vốn nước ngoài có quay trở lại không.
Nếu những chỉ dấu này tiếp tục cải thiện, con số 7,8% sẽ ngày càng có cơ sở để được xem là phản ánh một nền kinh tế đang phục hồi thực sự. Ngược lại, nếu GDP tiếp tục tăng cao nhưng việc làm, đầu tư và thu nhập không cải thiện tương ứng, những nghi vấn về phương pháp thống kê sẽ còn tiếp tục. Nói cách khác, vấn đề không phải là 7,8% có phải “số giả” hay không. Câu hỏi quan trọng hơn là: 7,8% đó đang tạo ra bao nhiêu tăng trưởng thực sự trong đời sống của nền kinh tế Ấn Độ?
