Đoạn Video
Ảnh
Chubby
Thành viên nổi tiếng
Những ngày qua, mạng xã hội bùng nổ làn sóng chỉ trích ca sĩ Juky San vì bộ ảnh tại Giếng Tiên (Eo Gió, Quy Nhơn). Đọc những dòng bình luận mạt sát, chửi bới thậm tệ, tôi có cảm giác nữ ca sĩ đã phạm phải một tội ác tày trời. Nhưng khi có thêm thông tin và nhìn lại toàn bộ sự việc dưới góc độ khách quan, tôi thấy sự phẫn nộ của đám đông đang đi quá xa so với bản chất của vấn đề.
Cái sai của một người khách lạ
Thực tế, hình ảnh một cô gái mặc đồ bơi tạo dáng tại Giếng Tiên - nơi gắn liền với truyền thuyết về nguồn nước ngọt "trời ban" - là hình ảnh phản cảm đối với những ai hiểu rõ giá trị tâm linh của nó. Người dân địa phương và du khách thường dùng nước này để uống, để cầu may, nên việc có người ngâm mình xuống đó chắc chắn gây ra sự tổn thương về niềm tin và văn hóa.
Tuy nhiên, có một sự thật cần được làm rõ: Tại thời điểm Juky San chụp ảnh, khu vực này hoàn toàn không có biển báo, chỉ dẫn hay bất kỳ quy định cụ thể nào về việc cấm tắm hay cấm chụp hình. Ngay cả Sở Văn hóa và Thể thao cũng khẳng định đây chưa phải là di tích được công nhận chính thức.
Với một du khách phương xa, khi đứng trước một cảnh sắc thiên nhiên tuyệt đẹp và vắng người, việc họ muốn lưu lại những khung hình thời trang là một phản xạ tự nhiên, không hề có ý đồ xúc phạm hay phá hoại.
Thời điểm tắm và chụp ảnh tại “Giếng Tiên”, tấm bảng ghi thông tin do người dân tự lập đã bị bão xô đổ từ trước. Ảnh: FBNV
Khi sự chỉ trích biến thành "bạo lực mạng"
Điều đáng buồn nhất trong sự việc này không phải là bộ ảnh, mà là cách cộng đồng mạng "a dua" chửi bới. Nhiều người sẵn sàng dùng những từ ngữ nặng nề nhất để hạ thấp danh dự của một cô gái trẻ khi mới chỉ nghe qua giếng Tiên bị xâm phạm. Một người có đáng bị chửi như vậy vì điều họ không biết? Ngay cả cơ quan quản lý văn hóa của địa phương cũng đã xác nhận Giếng tiên không phải là di tích, chưa được cơ quan, tổ chức nào công nhận là di tích. Tiếc rằng, các thông tin này đến sau khi sự việc xảy ra, và tốc độ lan truyền của thông tin này không mạnh mẽ như thông tin ban đầu.
Sự mạt sát này mang tính cảm tính nhiều hơn là xây dựng. Chúng ta đang quá khắt khe với một sự "vô ý" nhưng lại quá dễ dãi với sự "hung hãn" của chính mình trên bàn phím. Nếu mục đích của dư luận là bảo vệ văn hóa, thì sự miệt thị con người lại chính là hành động thiếu văn hóa nhất.
Bài học để đời
Dẫu vậy, không thể phủ nhận Juky San và ê-kíp của cô có phần đáng trách. Là người của công chúng, sở hữu một đội ngũ chuyên nghiệp hậu thuẫn, lẽ ra cô phải thận trọng hơn trong việc tìm hiểu thông tin về điểm đến. Đây chính là bài học để đời không chỉ cho riêng Juky San mà cho tất cả những người có sức ảnh hưởng: Sự nổi tiếng luôn đi kèm với trách nhiệm. Trước khi bấm máy, đăng bài, hãy hỏi, hãy tìm hiểu, vì cái đẹp chỉ thực sự giá trị khi nó đặt đúng chỗ và tôn trọng giá trị bản địa.
Đồng thời, sự việc này cũng là lời nhắc nhở cho các đơn vị quản lý du lịch. Nếu muốn bảo vệ những giá trị tâm linh, chúng ta không thể chỉ dựa vào "truyền miệng" hay "ý thức tự giác". Những tấm biển chỉ dẫn rõ ràng, những quy định cụ thể mới là cách bảo vệ di sản văn hóa một cách văn minh và hiệu quả nhất, thay vì để du khách vô tình mắc lỗi rồi phải hứng chịu "gạch đá" từ dư luận.
Sai lầm của Juky San là sự thiếu sót về kiến thức và trải nghiệm, nhưng nó không đáng để cô phải nhận về những lời nhục mạ thậm tệ. Hãy để sự việc này dừng lại ở một bài học kinh nghiệm sâu sắc. Chúng ta cần một cộng đồng mạng biết góp ý để sửa đổi, chứ không phải một đám đông chỉ chực chờ người khác sơ hở để tấn công.
Bản chất của văn hóa là sự bao dung và thấu hiểu, chứ không phải là sự phẫn nộ mù quáng.
Cái sai của một người khách lạ
Thực tế, hình ảnh một cô gái mặc đồ bơi tạo dáng tại Giếng Tiên - nơi gắn liền với truyền thuyết về nguồn nước ngọt "trời ban" - là hình ảnh phản cảm đối với những ai hiểu rõ giá trị tâm linh của nó. Người dân địa phương và du khách thường dùng nước này để uống, để cầu may, nên việc có người ngâm mình xuống đó chắc chắn gây ra sự tổn thương về niềm tin và văn hóa.
Tuy nhiên, có một sự thật cần được làm rõ: Tại thời điểm Juky San chụp ảnh, khu vực này hoàn toàn không có biển báo, chỉ dẫn hay bất kỳ quy định cụ thể nào về việc cấm tắm hay cấm chụp hình. Ngay cả Sở Văn hóa và Thể thao cũng khẳng định đây chưa phải là di tích được công nhận chính thức.
Với một du khách phương xa, khi đứng trước một cảnh sắc thiên nhiên tuyệt đẹp và vắng người, việc họ muốn lưu lại những khung hình thời trang là một phản xạ tự nhiên, không hề có ý đồ xúc phạm hay phá hoại.
Thời điểm tắm và chụp ảnh tại “Giếng Tiên”, tấm bảng ghi thông tin do người dân tự lập đã bị bão xô đổ từ trước. Ảnh: FBNV
Khi sự chỉ trích biến thành "bạo lực mạng"
Điều đáng buồn nhất trong sự việc này không phải là bộ ảnh, mà là cách cộng đồng mạng "a dua" chửi bới. Nhiều người sẵn sàng dùng những từ ngữ nặng nề nhất để hạ thấp danh dự của một cô gái trẻ khi mới chỉ nghe qua giếng Tiên bị xâm phạm. Một người có đáng bị chửi như vậy vì điều họ không biết? Ngay cả cơ quan quản lý văn hóa của địa phương cũng đã xác nhận Giếng tiên không phải là di tích, chưa được cơ quan, tổ chức nào công nhận là di tích. Tiếc rằng, các thông tin này đến sau khi sự việc xảy ra, và tốc độ lan truyền của thông tin này không mạnh mẽ như thông tin ban đầu.
Sự mạt sát này mang tính cảm tính nhiều hơn là xây dựng. Chúng ta đang quá khắt khe với một sự "vô ý" nhưng lại quá dễ dãi với sự "hung hãn" của chính mình trên bàn phím. Nếu mục đích của dư luận là bảo vệ văn hóa, thì sự miệt thị con người lại chính là hành động thiếu văn hóa nhất.
Bài học để đời
Dẫu vậy, không thể phủ nhận Juky San và ê-kíp của cô có phần đáng trách. Là người của công chúng, sở hữu một đội ngũ chuyên nghiệp hậu thuẫn, lẽ ra cô phải thận trọng hơn trong việc tìm hiểu thông tin về điểm đến. Đây chính là bài học để đời không chỉ cho riêng Juky San mà cho tất cả những người có sức ảnh hưởng: Sự nổi tiếng luôn đi kèm với trách nhiệm. Trước khi bấm máy, đăng bài, hãy hỏi, hãy tìm hiểu, vì cái đẹp chỉ thực sự giá trị khi nó đặt đúng chỗ và tôn trọng giá trị bản địa.
Đồng thời, sự việc này cũng là lời nhắc nhở cho các đơn vị quản lý du lịch. Nếu muốn bảo vệ những giá trị tâm linh, chúng ta không thể chỉ dựa vào "truyền miệng" hay "ý thức tự giác". Những tấm biển chỉ dẫn rõ ràng, những quy định cụ thể mới là cách bảo vệ di sản văn hóa một cách văn minh và hiệu quả nhất, thay vì để du khách vô tình mắc lỗi rồi phải hứng chịu "gạch đá" từ dư luận.
Sai lầm của Juky San là sự thiếu sót về kiến thức và trải nghiệm, nhưng nó không đáng để cô phải nhận về những lời nhục mạ thậm tệ. Hãy để sự việc này dừng lại ở một bài học kinh nghiệm sâu sắc. Chúng ta cần một cộng đồng mạng biết góp ý để sửa đổi, chứ không phải một đám đông chỉ chực chờ người khác sơ hở để tấn công.
Bản chất của văn hóa là sự bao dung và thấu hiểu, chứ không phải là sự phẫn nộ mù quáng.
