Kỳ thi vào 10 năm nay áp lực vẫn tăng không giảm như kỳ vọng

[Thanh Hải Lucky]

Kỳ thi vào lớp 10 THPT công lập tại Hà Nội năm học 2025–2026 tiếp tục được đánh giá là rất cạnh tranh. Toàn thành phố có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, nhưng chỉ khoảng 88.000 em có cơ hội vào trường công lập, tương đương gần 60%. Điều này đồng nghĩa với việc vẫn còn một lượng lớn học sinh phải lựa chọn các hướng đi khác như trường tư thục, giáo dục nghề nghiệp hoặc trung tâm giáo dục thường xuyên.

Năm nay, quy định tuyển sinh có một số thay đổi đáng chú ý. Học sinh được đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng linh hoạt hơn, đồng thời mức chênh lệch điểm giữa các nguyện vọng cũng được rút ngắn. Những điều chỉnh này giúp thí sinh có thêm cơ hội lựa chọn, nhưng cũng khiến cuộc đua trở nên khó đoán hơn, đặc biệt khi nhiều học sinh có xu hướng tập trung vào các trường được đánh giá cao.


Thực tế những năm gần đây cho thấy, các trường “hot” luôn có tỷ lệ chọi rất cao. Những cái tên như THPT Yên Hòa hay THPT Kim Liên thường thu hút lượng lớn thí sinh đăng ký, khiến mức cạnh tranh ở nhóm trường này luôn ở mức gay gắt.

Trong bối cảnh đó, áp lực thi cử không chỉ đến từ số lượng thí sinh đông mà còn từ kỳ vọng của gia đình. Nhiều phụ huynh có con sinh năm 2011 cho rằng cuộc đua vào lớp 10 năm nay căng thẳng hơn trước, khi các yếu tố như cách phân bổ chỉ tiêu, phương thức tuyển sinh và mặt bằng điểm số đều góp phần dồn sự cạnh tranh vào một số trường top đầu.

Tâm lý “phải vào trường top” vì thế ngày càng phổ biến. Dù hiểu rằng mỗi học sinh có năng lực riêng, nhiều phụ huynh vẫn đặt kỳ vọng con đỗ vào các trường danh tiếng. Áp lực này đôi khi không được nói ra trực tiếp, nhưng lại ảnh hưởng rõ rệt đến tâm lý học sinh.

Dưới góc nhìn tâm lý giáo dục, khi mục tiêu bị thu hẹp vào một số trường nhất định, học sinh dễ rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài. Các em không chỉ phải tăng cường học tập mà còn luôn lo lắng về khả năng không đạt được mục tiêu, từ đó ảnh hưởng đến sự tự tin và động lực.

Trước áp lực cạnh tranh, nhiều gia đình lựa chọn tăng cường ôn luyện, cho con học thêm và luyện đề với cường độ cao. Tuy nhiên, nếu không cân bằng hợp lý, việc này có thể khiến học sinh mệt mỏi, thậm chí kiệt sức trước kỳ thi quan trọng.

Thực tế cho thấy, việc quá tập trung vào “trường top” đôi khi khiến phụ huynh và học sinh bỏ qua yếu tố quan trọng hơn là sự phù hợp. Một môi trường học tập phù hợp với năng lực và tâm lý của học sinh mới là nền tảng cho sự phát triển lâu dài, thay vì chỉ dựa vào danh tiếng của trường.

Những thay đổi trong tuyển sinh năm nay vì vậy không chỉ làm tăng sức nóng của kỳ thi vào lớp 10, mà còn đặt ra bài toán lớn về tâm lý: làm thế nào để giảm áp lực cho học sinh, đồng thời giúp phụ huynh điều chỉnh kỳ vọng theo hướng thực tế và phù hợp hơn.
Cô Thanh Hải Lucky
Tư vấn Tâm lý Giáo dục và Hướng nghiệp