Mới từ Chính Phủ trước thềm Tết nguyên đán: Sửa đổi, bổ sung quy định nhà ở xã hội để tháo gỡ loạt điểm nghẽn từ 2/2026

Phan Hiền · 10/02/2026

Một số điều của các Nghị định trong lĩnh vực nhà ở, kinh doanh bất động sản được Chính phủ sửa đổi, bổ sung và ban hành tại Nghị định số 54/2026/NĐ-CP ngày 09/02/2026 vừa qua. Trong đó, đáng chú ý là các quy định về nhà ở xã hội.

Từ ngày 09/02/2026, chính sách nhà ở xã hội chính thức bước sang một giai đoạn mới khi Chính phủ ban hành Nghị định số 54/2026/NĐ-CP, sửa đổi và bổ sung hàng loạt quy định quan trọng trong lĩnh vực nhà ở và kinh doanh bất động sản. Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ giúp người dân dễ tiếp cận nhà ở xã hội hơn, đồng thời tăng tính công khai, minh bạch và hiệu quả quản lý.

Điều chỉnh đồng bộ nhiều nghị định liên quan nhà ở xã hội

Nghị định 54/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của bốn nghị định lớn liên quan trực tiếp đến Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, trong đó có các quy định về phát triển, quản lý và giao dịch nhà ở xã hội. Đồng thời, nghị định cũng điều chỉnh các quy định về phân quyền, phân cấp trong quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng, nhằm thống nhất cách thực hiện trên thực tế.

Trọng tâm của lần sửa đổi này là nhà ở xã hội, với hàng loạt nội dung liên quan đến điều kiện được hưởng chính sách, xác nhận thu nhập, trình tự thủ tục mua bán và cơ chế xử lý đối với nhà ở xã hội đang cho thuê.

Mở rộng cách xác định người chưa có nhà ở

Một trong những điểm đáng chú ý là việc mở rộng tiêu chí xác định điều kiện chưa có nhà ở. Theo quy định mới, người thuộc diện được hưởng chính sách nhà ở xã hội được coi là chưa có nhà ở khi không có tên hoặc không có thông tin về nhà ở trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất tại địa phương nơi có dự án.

Đáng chú ý, việc xác định điều kiện này không còn phụ thuộc vào thời điểm nộp hồ sơ như trước. Thẩm quyền xác nhận được giao cho cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận theo pháp luật đất đai, với thời hạn giải quyết tối đa 7 ngày làm việc kể từ khi nhận được đề nghị.

Kê khai, cam kết thu nhập và tăng hậu kiểm

Về điều kiện thu nhập, Nghị định 54/2026/NĐ-CP chuyển thẩm quyền xác nhận từ Ủy ban nhân dân cấp xã sang Công an cấp xã, đồng thời bổ sung cơ chế kê khai, cam kết và hậu kiểm.

Theo đó, người không có hợp đồng lao động vẫn được xem xét hưởng chính sách nếu đáp ứng mức trần thu nhập theo quy định hiện hành. Người dân tự kê khai và cam kết về thu nhập bình quân hằng tháng, Công an cấp xã xác nhận thông tin nhân thân và phối hợp với các cơ quan liên quan để xác minh, hậu kiểm khi cần thiết. Đơn đề nghị xác nhận thu nhập cũng được xác định là giấy tờ chứng minh đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội.

Cách làm này giúp giảm áp lực giấy tờ ban đầu cho người dân, nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát và xử lý các trường hợp kê khai không đúng.

Chuẩn hóa quy trình bán, thuê mua và cho thuê nhà ở xã hội

Nghị định mới cũng sửa đổi toàn diện trình tự, thủ tục bán, cho thuê mua và cho thuê nhà ở xã hội đối với các dự án không sử dụng vốn đầu tư công.

Chủ đầu tư có trách nhiệm công khai đầy đủ thông tin dự án như tên dự án, quy mô, số lượng căn hộ, diện tích, giá bán dự kiến, tiến độ thực hiện và thời điểm nhận hồ sơ. Việc công khai được thực hiện đồng thời trên trang thông tin điện tử của Sở Xây dựng, địa phương nơi có dự án, trang thông tin của chủ đầu tư và hệ thống dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.

Người dân có thể nộp hồ sơ đăng ký mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo nhiều hình thức như trực tiếp, trực tuyến, qua bưu chính hoặc thông qua cơ quan, đơn vị nơi đang làm việc. Thời hạn tiếp nhận và xử lý hồ sơ được quy định rõ ràng. Trường hợp số lượng hồ sơ đủ điều kiện vượt quá số căn hộ, chủ đầu tư phải tổ chức bốc thăm công khai, có sự giám sát của các cơ quan chức năng.

Ưu tiên bán cho người đang thuê trước thời hạn 10 năm

Một điểm mới khác là mở rộng cơ chế chuyển tiếp đối với nhà ở xã hội đang cho thuê. Theo quy định mới, chủ đầu tư được ưu tiên bán nhà cho người đang thuê đủ điều kiện khi có nhu cầu mua trước thời hạn 10 năm, thay vì 5 năm như trước đây.

Ngoài ra, nghị định cũng bổ sung phương án bán lại nhà ở xã hội cho Quỹ nhà ở quốc gia và quy định chi tiết cách xác định giá bán, bao gồm giá thẩm định, lãi vay trong thời gian thuê và phần khấu hao nhà ở.

Với hàng loạt điều chỉnh mới từ điều kiện, thủ tục đến cơ chế hậu kiểm, Nghị định 54/2026/NĐ-CP được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng trong chính sách nhà ở xã hội.

Nghị định số 54/2026/NĐ-CP này có hiệu lực thi hành từ ngày 09/02/2026.