Ông Triệu Ngọc Lâm, Tổng Biên tập Báo Giáo dục và Thời đại, vừa được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo điều động, bổ nhiệm giữ chức Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Tổng giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, với thời hạn 5 năm kể từ ngày 23/11/2026.

Đây là sự thay đổi nhân sự đáng chú ý tại một trong những đơn vị có vị trí đặc biệt quan trọng đối với ngành giáo dục. Bởi Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam không phải một doanh nghiệp xuất bản thông thường. Những quyết định liên quan đến đơn vị này có thể tác động trực tiếp đến việc học tập của hàng triệu học sinh, công việc giảng dạy của hàng triệu giáo viên và chi tiêu của hàng triệu gia đình.
Một vị trí lãnh đạo mới, nhưng những bài toán cũ vẫn còn đó.
Những năm qua, câu chuyện sách giáo khoa luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận. Từ chất lượng nội dung, giá sách, việc biên soạn, in ấn, phát hành đến tình trạng thiếu sách vào đầu năm học, mỗi vấn đề đều liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người học.
Đặc biệt, tình trạng khan hiếm sách giáo khoa trong năm học 2026-2027 đã khiến không ít phụ huynh phải vất vả tìm mua từng cuốn sách cho con. Trong khi đó, sách giáo khoa lại là tài liệu học tập thiết yếu, không thể để việc tiếp cận sách của học sinh phụ thuộc vào may rủi của khâu phân phối.
Vì thế, điều xã hội chờ đợi ở tân Tổng giám đốc không chỉ là khả năng điều hành một nhà xuất bản có quy mô lớn, mà còn là những thay đổi thực chất trong tư duy quản trị và trách nhiệm phục vụ giáo dục.
Sách giáo khoa trước hết phải phục vụ người học, không thể chỉ nhìn từ góc độ kinh doanh.
Tôi cho rằng có ít nhất bốn vấn đề mà lãnh đạo mới cần đặc biệt quan tâm:
Thứ nhất, bảo đảm cung ứng sách giáo khoa đầy đủ, đúng thời điểm, không để tái diễn tình trạng học sinh bước vào năm học mới mà vẫn thiếu sách. Đây là yêu cầu cơ bản nhất đối với một đơn vị giữ vai trò quan trọng trong hệ thống xuất bản sách giáo dục.
Thứ hai, minh bạch trong giá thành, chi phí biên soạn, in ấn, phát hành và các khoản liên quan. Sách giáo khoa là mặt hàng thiết yếu, vì vậy mọi chính sách về giá cần đặt khả năng tiếp cận của học sinh và điều kiện kinh tế của các gia đình lên hàng đầu.
Thứ ba, không ngừng nâng cao chất lượng nội dung, tính khoa học, tính sư phạm và tính thực tiễn của sách giáo khoa. Một cuốn sách tốt không chỉ truyền tải kiến thức mà còn phải khơi gợi tư duy, khả năng sáng tạo và năng lực tự học của học sinh.
Thứ tư, xây dựng một môi trường xuất bản giáo dục minh bạch, cạnh tranh lành mạnh, lắng nghe ý kiến từ giáo viên, chuyên gia, phụ huynh và chính học sinh. Những phản hồi từ lớp học cần được xem là căn cứ quan trọng để hoàn thiện sách, chứ không chỉ là những ý kiến tham khảo.
Điều quan trọng nhất là phải thay đổi cách nhìn về sứ mệnh của một nhà xuất bản giáo dục.
Trong bối cảnh ngành giáo dục đang đổi mới mạnh mẽ, chuyển đổi số và hướng tới phát triển năng lực người học, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cũng cần có những bước chuyển tương xứng.
Một nhà xuất bản lớn không chỉ được đánh giá bằng số lượng đầu sách, quy mô doanh thu hay hệ thống công ty thành viên, mà còn phải được đánh giá bằng chất lượng sản phẩm, sự minh bạch trong hoạt động và mức độ hài lòng của những người trực tiếp sử dụng sách.
Ông Triệu Ngọc Lâm đến với cương vị mới sau nhiều năm công tác trong lĩnh vực báo chí, từng giữ chức Tổng Biên tập Báo Giáo dục và Thời đại. Đây là một nền tảng kinh nghiệm đáng chú ý. Tuy nhiên, quản trị hoạt động xuất bản giáo dục với quy mô lớn cũng đặt ra những yêu cầu rất khác, đòi hỏi năng lực quản trị, tầm nhìn dài hạn và đặc biệt là tinh thần trách nhiệm trước xã hội.
Tôi nghĩ rằng, sau mỗi lần thay đổi nhân sự lãnh đạo, điều công chúng quan tâm nhất không phải là người mới đến từ đâu, từng giữ chức vụ gì, mà là đơn vị đó sẽ thay đổi như thế nào.
Với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, thước đo thành công của tân Tổng giám đốc không nên chỉ nằm ở những con số kinh doanh. Đó phải là những cuốn sách có chất lượng tốt hơn, giá cả hợp lý hơn, nguồn cung ổn định hơn và một hệ thống xuất bản thực sự minh bạch, có trách nhiệm.
Bởi sau mỗi cuốn sách giáo khoa không chỉ là một sản phẩm xuất bản, mà còn là quyền học tập, cơ hội phát triển và tương lai của hàng triệu học sinh Việt Nam.




