Đoạn Video
Ảnh
Từ một góa phụ không biết chữ, phải ăn rễ cây để chống chọi với cái đói, bà Đào Hoa Bích đã tôi luyện nên một “đế chế” gia vị khuynh đảo. Cứ ngỡ được tận hưởng tuổi già nhàn hạ, nữ tỷ phú sau cùng vẫn phải đau đầu đi cứu lấy tâm huyết cả đời mình.
Năm 20 tuổi, thông qua mai mối, bà kết hôn với một người đàn ông trong làng và sinh ra 2 cậu con trai. 8 năm sau, chồng bà qua đời vì bạo bệnh. Lúc này, vì không biết chữ lại còn thất nghiệp, gia đình nhà chồng coi bà là gánh nặng nên đã để mặc bà nuôi con.
Từ đó, Đào Hoa Bích ngày ngày cõng trên lưng 100 cân mỳ, vượt đường núi hiểm trở để đi bán kiếm tiền. Năm 1989, bằng số tiền tích góp ít ỏi, bà mở một tiệm mì nhỏ mang tên “Thực Huệ” ở Quý Dương với thực đơn 100% “nhà làm”. Để thu hút khách, bà còn miễn phí cho sinh viên nghèo, do đó bà rất được họ yêu mến và gọi bằng cái tên thân mật Lao Gan Ma (mẹ đỡ đầu).
Tại đây, bà tự tay chế biến loại tương ớt chưng để khách dùng kèm. Kỳ lạ thay, khách hàng đến quán không phải vì mì, mà chỉ để xin thêm chút vị cay nồng, thơm nức ấy.
Năm 1996, xưởng sản xuất Lao Gan Ma chính thức ra đời. Bà đặt tên luôn cho thương hiệu của mình là Lao Gan Ma và công ty mang tên của thương hiệu này cũng chính thức mở cửa kinh doanh vào năm 1997. Triết lý kinh doanh của bà Đào đơn giản đến mức kinh ngạc: không vay vốn, không niêm yết, không quảng cáo. Bà tin rằng: "Làm kinh doanh thật thà thì sẽ thành công".
Cái tên "Lao Gan Ma" (Mẹ đỡ đầu) ra đời từ sự tử tế của bà dành cho những sinh viên nghèo, những người được bà cho ăn miễn phí hoặc giảm giá. Lòng trắc ẩn và hương vị độc bản đã trở thành bệ phóng đưa bà từ một chủ quán ven đường trở thành nữ doanh nhân ở tuổi 49.
(Lao Gan Ma trở thành biểu tượng văn hoá, là gia vị phổ biến và không thể thiếu trong mỗi gian nhà bếp Trung Quốc.)
Thừa thắng xông lên, Đào Hoa Bích tiếp tục đưa thương hiệu của mình ra thị trường nước ngoài và rất được yêu thích. Lao Gan Ma được mệnh danh là loại tương ớt hàng đầu thế giới. Tại các siêu thị Trung Quốc ở Mỹ, một lọ Lao Gan Ma được bán với giá tới 12 USD (283 nghìn đồng), mặc dù giá cao nhưng nguồn cung vẫn không đủ cầu. Tại Trung Quốc, nhà nào cũng có vài lọ gia vị này.
Chỉ trong hơn hai thập kỷ, lọ tương ớt có in hình người phụ nữ với gương mặt nghiêm nghị đã len lỏi vào từng gian bếp ở Trung Quốc và vươn tầm quốc tế. Lao Gan Ma không chỉ là một gia vị, nó là biểu tượng văn hóa, là "vị quê hương" của những người con xa xứ. Thậm chí, hình ảnh bà Đào còn xuất hiện đầy kiêu hãnh tại Tuần lễ thời trang New York, chứng minh sức hút của một thương hiệu tỷ đô đi lên từ sự giản đơn thuần túy.
Năm 2014, sau hơn nửa đời người chật vật nuôi con và thành công gây dựng đế chế Lao Gan Ma, bà Đào Hoa Bích tuyên bố rời ghế chủ tịch về hưu. Từ đó, người dân Quý Châu thường xuyên thấy người phụ nữ này lái siêu xe đi siêu thị, sống ung dung an hưởng tuổi già.
Về công ty, bà giao lại vương triều 15.000 tỷ đồng cho hai con trai là Lý Quý Sơn và Lý Miêu Tinh quản lý. Bà cũng từng bày tỏ triết lý giáo dục của mình trước công chúng rằng: “Tôi mong con trai kinh doanh giỏi, làm người tốt, không muốn nó đắm chìm vào cổ phiếu, vay nợ…”. Tiếc là triết lý của người mẹ không thu phục được lòng con và bi kịch của sự kế thừa bắt đầu từ đây.
Lý Quy Sơn sau khi học quản trị kinh doanh ở nước ngoài nhiều năm đã cho rằng sản phẩm của công ty quá lỗi thời nên bắt đầu cải cách mạnh mẽ. Không muốn mang tiếng “nấp dưới váy mẹ”, anh tin là một lãnh đạo xuất sắc thì phải có công việc kinh doanh riêng nên đã lập công ty Bất động sản Quy Sơn Thiên Dương.
Từ khi cậu con trai cả điều hành, công ty Lao Gan Ma liên tục thua lỗ với tổng số nợ 5 năm liền lên tới 950 triệu NDT (hơn 3 nghìn tỷ đồng). Còn khối bất động sản Thiên Dương mà Quy Sơn điều hành xây dựng cũng trở thành tòa nhà dang dở, không thể tiếp tục thi công vì hết vốn.
Đáng nói, rất nhiều người dân tin tưởng danh tiếng của bà Đào Bích Hoa nên đã bỏ tiền vào đặt cọc nhà của khu chung cư Thiên Dương, điều này khiến họ vô cùng sốt ruột, bực bội. Trước dự án thất bại của con trai, bà Đào lên tiếng: “Đó là việc của nó chứ không liên quan gì đến Lao Gan Ma”. Sau đó, bà quyết định bàn giao lại ghế chủ tịch cho con trai thứ để khôi phục danh tiếng của công ty.
So với anh trai Lý Quy Sơn, Lý Miêu Tinh có ưu điểm là rất tập trung và dành hết tâm trí cho việc kinh doanh. Tiếc là anh không thừa hưởng được sự khôn ngoan của mẹ mình.
Lao Gan Ma sở dĩ trở thành thương hiệu tương ớt được cả nước biết đến là vì sử dụng nguyên liệu chất lượng. Thế nhưng sau khi Miêu Tinh tiếp quản, anh đẩy mạnh việc tiết kiệm chi phí sản xuất. Thay vì sử dụng tiêu Quý Châu thì anh dùng Hà Nam rẻ hơn một chút. Làm vậy trên lý thuyết có thể giảm chi phí mà vẫn tăng doanh thu, nhưng thực tế thì không như thế. Do vị thay đổi nên doanh số bán Lao Gan Ma tụt hẳn, ước tính giảm trung bình khoảng 200 triệu NDT (hơn 650 tỷ đồng) mỗi năm tính đến năm 2018.
Mặt khác, Lao Gan Ma là tâm huyết cả đời của Đào Bích Hoa nên bà luôn coi nhân viên như gia đình, cố gắng hết sức để giúp đỡ họ trong cuộc sống hàng ngày như tài trợ học phí cho con em, lo thuốc thang… Vì vậy, bà Đào rất được lòng nhân viên. Nhưng trong những năm Lý Miêu Tinh tiếp quản công ty, anh sử dụng hệ thống quản lý cứng nhắc và hà khắc khiến mọi người bất đồng, không phục. Thậm chí còn có nhân viên bị cảnh sát bắt giữ vì làm nội gián, tuồn bí mật của công ty ra ngoài.
Sau khi trở lại, việc đầu tiên bà làm là kiên quyết khôi phục công thức truyền thống, tìm lại nguồn nguyên liệu ớt Quý Châu nguyên bản bất chấp chi phí tăng cao, đưa hương vị tương ớt quen thuộc trở lại. Bà trực tiếp xuống nhà máy, chấn chỉnh lại bộ máy quản lý và thậm chí xuất hiện trên các buổi livestream để khẳng định uy tín thương hiệu. Nhờ đó mà doanh số bán hàng của Lao Gan Ma được cải thiện rõ. Chỉ sau một năm trở lại, doanh thu của Lao Gan Ma đã khởi sắc, đạt con số kỷ lục khoảng 5 tỷ NDT (hơn 16 nghìn tỷ đồng).
Cho đến hiện tại, dòng tương ớt này vẫn rất nổi tiếng với 20 dòng sản phẩm, mục tiêu của bà cụ doanh nhân là phát triển hơn 200 dòng gia vị phục vụ khách hàng. Khi nói lên hoài bão lớn lao này, bà Đào đã 72 tuổi.
Đến nay, ở tuổi gần 80, bà Đào Hoa Bích vẫn là một tượng đài sống trong giới kinh doanh Trung Quốc với khối tài sản ròng hơn 1 tỷ USD. Những chiếc Rolls-Royce sang trọng trong gara của bà không chỉ là thành quả của sự giàu sang, mà là minh chứng cho hành trình từ bùn lầy vươn lên đỉnh cao của một người phụ nữ không biết chữ nhưng am tường đạo lý làm người. Bà Đào Hoa Bích đã viết nên một huyền thoại, rằng: chỉ cần giữ được "cái tâm" trong sạch, thì dù ở tuổi nào, ta cũng có thể xoay chuyển càn khôn.
Khởi đầu từ tro bụi và bản lĩnh của người mẹ đơn thân
Câu chuyện về Lao Gan Ma không bắt đầu bằng những bản kế hoạch kinh doanh hào nhoáng, mà bắt đầu từ vị cay nồng của đất đỏ Quý Châu, nơi vốn được mệnh danh là vùng đất “chó ăn đá, gà ăn sỏi”. Sinh năm 1947, là con gái trong một gia đình nghèo khó ở vùng nông thôn thuộc tỉnh Quý Châu (Trung Quốc), Đào Hoa Bích trải qua tuổi thơ nhọc nhằn đến mức phải ăn rễ cây để qua cơn đói. Bị ảnh hưởng bởi lối suy nghĩ xưa cũ của bố mẹ, bà không có cơ hội được đi học, hoàn toàn mù chữ, chỉ viết được mỗi tên của mình, con chữ đối với bà là một điều xa xỉ.. Đây cũng là điều bà Đào nuối tiếc nhất trong đời.Năm 20 tuổi, thông qua mai mối, bà kết hôn với một người đàn ông trong làng và sinh ra 2 cậu con trai. 8 năm sau, chồng bà qua đời vì bạo bệnh. Lúc này, vì không biết chữ lại còn thất nghiệp, gia đình nhà chồng coi bà là gánh nặng nên đã để mặc bà nuôi con.
Từ đó, Đào Hoa Bích ngày ngày cõng trên lưng 100 cân mỳ, vượt đường núi hiểm trở để đi bán kiếm tiền. Năm 1989, bằng số tiền tích góp ít ỏi, bà mở một tiệm mì nhỏ mang tên “Thực Huệ” ở Quý Dương với thực đơn 100% “nhà làm”. Để thu hút khách, bà còn miễn phí cho sinh viên nghèo, do đó bà rất được họ yêu mến và gọi bằng cái tên thân mật Lao Gan Ma (mẹ đỡ đầu).
Tại đây, bà tự tay chế biến loại tương ớt chưng để khách dùng kèm. Kỳ lạ thay, khách hàng đến quán không phải vì mì, mà chỉ để xin thêm chút vị cay nồng, thơm nức ấy.
Sự thăng hoa của “Đế chế cay” không quảng cáo
Công việc kinh doanh của Đào Hoa Bích ngày càng khởi sắc không phải vì những món mì mà nhờ loại tương ớt đặc biệt của bà. từ chính đôi bàn tay lam lũ. Thậm chí, nhiều khách hàng còn đến chỉ để hỏi mua tương ớt chứ không ăn mỳ. Khi nhận ra khách sẽ bỏ đi nếu hũ tương ớt hết sạch, bà hiểu rằng mình đang nắm giữ một “kho báu”. Bà quyết định không bán mỳ nữa mà tập trung vào sản xuất và buôn bán tương ớt. Không ngờ thương vụ này ăn nên làm ra, ngày càng phát đạt chỉ sau 2 năm.Năm 1996, xưởng sản xuất Lao Gan Ma chính thức ra đời. Bà đặt tên luôn cho thương hiệu của mình là Lao Gan Ma và công ty mang tên của thương hiệu này cũng chính thức mở cửa kinh doanh vào năm 1997. Triết lý kinh doanh của bà Đào đơn giản đến mức kinh ngạc: không vay vốn, không niêm yết, không quảng cáo. Bà tin rằng: "Làm kinh doanh thật thà thì sẽ thành công".
Cái tên "Lao Gan Ma" (Mẹ đỡ đầu) ra đời từ sự tử tế của bà dành cho những sinh viên nghèo, những người được bà cho ăn miễn phí hoặc giảm giá. Lòng trắc ẩn và hương vị độc bản đã trở thành bệ phóng đưa bà từ một chủ quán ven đường trở thành nữ doanh nhân ở tuổi 49.
(Lao Gan Ma trở thành biểu tượng văn hoá, là gia vị phổ biến và không thể thiếu trong mỗi gian nhà bếp Trung Quốc.)
Chỉ trong hơn hai thập kỷ, lọ tương ớt có in hình người phụ nữ với gương mặt nghiêm nghị đã len lỏi vào từng gian bếp ở Trung Quốc và vươn tầm quốc tế. Lao Gan Ma không chỉ là một gia vị, nó là biểu tượng văn hóa, là "vị quê hương" của những người con xa xứ. Thậm chí, hình ảnh bà Đào còn xuất hiện đầy kiêu hãnh tại Tuần lễ thời trang New York, chứng minh sức hút của một thương hiệu tỷ đô đi lên từ sự giản đơn thuần túy.
"Vị đắng" khi chuyển giao quyền lực cho thế hệ thứ hai
Chỉ với lọ tương ớt nhỏ bé, bà Đào Hoa Bích đã tạo nên một “đế chế cay” với giá trị lên đến 4,6 tỷ NDT (gần 15.000 tỷ VNĐ).Năm 2014, sau hơn nửa đời người chật vật nuôi con và thành công gây dựng đế chế Lao Gan Ma, bà Đào Hoa Bích tuyên bố rời ghế chủ tịch về hưu. Từ đó, người dân Quý Châu thường xuyên thấy người phụ nữ này lái siêu xe đi siêu thị, sống ung dung an hưởng tuổi già.
Về công ty, bà giao lại vương triều 15.000 tỷ đồng cho hai con trai là Lý Quý Sơn và Lý Miêu Tinh quản lý. Bà cũng từng bày tỏ triết lý giáo dục của mình trước công chúng rằng: “Tôi mong con trai kinh doanh giỏi, làm người tốt, không muốn nó đắm chìm vào cổ phiếu, vay nợ…”. Tiếc là triết lý của người mẹ không thu phục được lòng con và bi kịch của sự kế thừa bắt đầu từ đây.
Lý Quy Sơn sau khi học quản trị kinh doanh ở nước ngoài nhiều năm đã cho rằng sản phẩm của công ty quá lỗi thời nên bắt đầu cải cách mạnh mẽ. Không muốn mang tiếng “nấp dưới váy mẹ”, anh tin là một lãnh đạo xuất sắc thì phải có công việc kinh doanh riêng nên đã lập công ty Bất động sản Quy Sơn Thiên Dương.
Từ khi cậu con trai cả điều hành, công ty Lao Gan Ma liên tục thua lỗ với tổng số nợ 5 năm liền lên tới 950 triệu NDT (hơn 3 nghìn tỷ đồng). Còn khối bất động sản Thiên Dương mà Quy Sơn điều hành xây dựng cũng trở thành tòa nhà dang dở, không thể tiếp tục thi công vì hết vốn.
Đáng nói, rất nhiều người dân tin tưởng danh tiếng của bà Đào Bích Hoa nên đã bỏ tiền vào đặt cọc nhà của khu chung cư Thiên Dương, điều này khiến họ vô cùng sốt ruột, bực bội. Trước dự án thất bại của con trai, bà Đào lên tiếng: “Đó là việc của nó chứ không liên quan gì đến Lao Gan Ma”. Sau đó, bà quyết định bàn giao lại ghế chủ tịch cho con trai thứ để khôi phục danh tiếng của công ty.
So với anh trai Lý Quy Sơn, Lý Miêu Tinh có ưu điểm là rất tập trung và dành hết tâm trí cho việc kinh doanh. Tiếc là anh không thừa hưởng được sự khôn ngoan của mẹ mình.
Lao Gan Ma sở dĩ trở thành thương hiệu tương ớt được cả nước biết đến là vì sử dụng nguyên liệu chất lượng. Thế nhưng sau khi Miêu Tinh tiếp quản, anh đẩy mạnh việc tiết kiệm chi phí sản xuất. Thay vì sử dụng tiêu Quý Châu thì anh dùng Hà Nam rẻ hơn một chút. Làm vậy trên lý thuyết có thể giảm chi phí mà vẫn tăng doanh thu, nhưng thực tế thì không như thế. Do vị thay đổi nên doanh số bán Lao Gan Ma tụt hẳn, ước tính giảm trung bình khoảng 200 triệu NDT (hơn 650 tỷ đồng) mỗi năm tính đến năm 2018.
Mặt khác, Lao Gan Ma là tâm huyết cả đời của Đào Bích Hoa nên bà luôn coi nhân viên như gia đình, cố gắng hết sức để giúp đỡ họ trong cuộc sống hàng ngày như tài trợ học phí cho con em, lo thuốc thang… Vì vậy, bà Đào rất được lòng nhân viên. Nhưng trong những năm Lý Miêu Tinh tiếp quản công ty, anh sử dụng hệ thống quản lý cứng nhắc và hà khắc khiến mọi người bất đồng, không phục. Thậm chí còn có nhân viên bị cảnh sát bắt giữ vì làm nội gián, tuồn bí mật của công ty ra ngoài.
Cuộc hồi sinh ngoạn mục ở tuổi 72
Công ty càng ngày càng lộn xộn. Không muốn nhìn thấy 2 cậu con trai hủy hoại "đứa con tinh thần" của mình, bà Đào Hoa Bích không thể ngồi yên. Năm 2019, ở tuổi 72, lứa tuổi lẽ ra phải được hưởng an nhàn thì người đàn bà thép ấy một lần nữa tái xuất thương trường.
Đến nay, ở tuổi gần 80, bà Đào Hoa Bích vẫn là một tượng đài sống trong giới kinh doanh Trung Quốc với khối tài sản ròng hơn 1 tỷ USD. Những chiếc Rolls-Royce sang trọng trong gara của bà không chỉ là thành quả của sự giàu sang, mà là minh chứng cho hành trình từ bùn lầy vươn lên đỉnh cao của một người phụ nữ không biết chữ nhưng am tường đạo lý làm người. Bà Đào Hoa Bích đã viết nên một huyền thoại, rằng: chỉ cần giữ được "cái tâm" trong sạch, thì dù ở tuổi nào, ta cũng có thể xoay chuyển càn khôn.
