Đoạn Video
Ảnh
Lê Nhã Linh
Thành viên nổi tiếng
Núi lửa Ili Lewotolok trên đảo Lembata, Indonesia, tiếp tục hoạt động mạnh với hàng trăm trận phun trào, tro bụi phủ khu vực xung quanh và các dòng dung nham tiến sát khu dân cư. Người dân sống dưới chân núi lo ngại hoạt động núi lửa gia tăng có thể kéo theo những dòng bùn núi lửa nguy hiểm nếu xuất hiện mưa lớn.
Theo Reuters, Ili Lewotolok là một trong những núi lửa của Indonesia tiếp tục phun trào trong ngày 8/9, cùng thời điểm Anak Krakatau và núi Ibu cũng hoạt động. Indonesia hiện có khoảng 130 núi lửa đang hoạt động và nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương, khu vực có hoạt động địa chấn và núi lửa mạnh.
Dung nham tiến sát làng
Hình ảnh do Reuters ghi nhận cho thấy tro bụi phủ nhiều khu vực quanh Lewotolok, trong khi những dòng dung nham đã nguội cứng thành đá nằm gần các ngôi làng và khu vực canh tác.
Theo lời kể của người dân địa phương được truyền thông dẫn lại, có thời điểm dòng dung nham tiến tới vị trí chỉ cách một ngôi làng truyền thống khoảng 200-300 m, đồng thời áp sát những khu vườn trồng rau.
Virgilius Nama, một người dân địa phương, cho biết các dòng dung nham từ núi lửa đã tiến gần khu vực sản xuất của người dân. Khi còn nóng, dung nham có màu đỏ rực; sau đó lớp bên ngoài nguội và đông cứng thành đá, trong khi phần bên trong vẫn giữ nhiệt lượng lớn.
Điều đáng lo đối với các hộ dân không chỉ là nguy cơ dung nham tiếp tục mở rộng mà còn là nguy cơ mất đất sản xuất. Nhiều khu vườn nằm gần các hướng dòng chảy của dung nham nên người dân phải thường xuyên theo dõi diễn biến núi lửa.
Hàng trăm trận phun trào trong thời gian ngắn
Hoạt động của Ili Lewotolok những ngày qua diễn ra với tần suất cao. Trong ngày 6/9, núi lửa được ghi nhận 291 lần phun trào. Sang ngày 7/9, hệ thống quan trắc tiếp tục ghi nhận hàng trăm trận động đất phun trào.
Sáng 8/9, một đợt phun trào xảy ra lúc 6h35 theo giờ địa phương, tạo cột tro cao khoảng 800 m phía trên đỉnh núi, tương đương khoảng 2.223 m so với mực nước biển. Cột tro màu xám, đặc và bay về phía tây.
Hoạt động này cũng gây ảnh hưởng tới hàng không. Sân bay Wunopito ở Lewoleba, thuộc Lembata, phải tạm đóng cửa từ sáng 8/9 do tro núi lửa phát tán vào khu vực đường bay. AirNav Indonesia cho biết việc đóng cửa dự kiến kéo dài đến sáng 9/9 và việc nối lại hoạt động phụ thuộc vào tình hình tro bụi trong không phận.
Cơ quan chức năng Indonesia hiện duy trì Ili Lewotolok ở cấp độ cảnh báo II - Waspada. Người dân, du khách và người leo núi được yêu cầu không tiến vào phạm vi 2 km quanh trung tâm hoạt động của núi lửa; riêng các khu vực phía nam và đông nam phải duy trì khoảng cách ít nhất 3 km.
Nỗi sợ phía sau những dòng dung nham
Với người dân sống dưới chân Lewotolok, nguy cơ không chỉ đến từ những dòng dung nham đang nguội.
Một mối lo khác là lahar - dòng bùn núi lửa. Sau khi núi lửa phun trào, tro bụi, đất đá và vật liệu núi lửa có thể bị nước mưa cuốn xuống các sườn núi, thung lũng và lòng sông. Nếu mưa lớn xảy ra đúng thời điểm, những dòng chảy này có thể trở thành mối đe dọa đối với các khu dân cư nằm phía dưới.
Lo ngại này càng lớn khi người dân địa phương từng chứng kiến các đợt lũ và dòng vật liệu núi lửa gây thiệt hại trong quá khứ. Vì vậy, một số hộ đã tính tới phương án di chuyển tới những khu vực an toàn hơn nếu hoạt động của núi lửa tiếp tục gia tăng.
Các cơ quan chức năng cũng khuyến cáo người dân sử dụng khẩu trang và bảo vệ mắt, da khi tro núi lửa phát tán, đồng thời che kín các nguồn nước sinh hoạt để tránh nhiễm tro bụi.
Indonesia đồng thời đối mặt với khủng hoảng cháy rừng
Hoạt động núi lửa diễn ra trong lúc Indonesia đang phải đối phó với một cuộc khủng hoảng môi trường khác: cháy rừng và cháy đất trên diện rộng.
Reuters cho biết các đám cháy đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới nhiều khu vực trên đảo Sumatra và Borneo. Tính đến đầu tháng 9, khoảng 1,43 triệu học sinh tại 12.874 trường học thuộc 6 tỉnh phải chuyển sang học trực tuyến do chất lượng không khí suy giảm bởi khói cháy rừng. Riêng Tây Kalimantan có khoảng 1,1 triệu học sinh bị ảnh hưởng.
Tình trạng cháy rừng cũng đang trở nên khó kiểm soát khi Indonesia bước vào giai đoạn khô hạn nghiêm trọng. Reuters dẫn Bộ trưởng Lâm nghiệp Indonesia cảnh báo việc kiểm soát cháy rừng sẽ khó khăn hơn trong tháng 9 khi hiện tượng El Niño đạt đỉnh, làm thời tiết nóng và khô hơn.
Đến ngày 8/9, Reuters đưa tin Nhật Bản chuẩn bị đưa 3 trực thăng CH-47 Chinook cùng khoảng 180 nhân sự tới Indonesia để hỗ trợ chống cháy rừng. Khoảng 76.933 ha đất tại Sumatra và Borneo đã bị thiêu rụi trong cuộc khủng hoảng hiện nay. Indonesia đã huy động hơn 50 máy bay cho các hoạt động chữa cháy và tạo mưa nhân tạo.
Trong khi đó, hoạt động núi lửa cũng tiếp tục gây gián đoạn giao thông. Riêng đợt phun trào Anak Krakatau những ngày qua từng khiến 8 sân bay phải đóng cửa và ảnh hưởng tới hơn 340.000 hành khách trước khi các sân bay dần mở cửa trở lại. Reuters cho biết Anak Krakatau tiếp tục có các đợt phun trào nhỏ vào ngày 8/9, trong khi Ili Lewotolok và núi Ibu cũng hoạt động.
Những diễn biến liên tiếp cho thấy Indonesia đang phải cùng lúc ứng phó với nhiều dạng thiên tai và rủi ro môi trường, từ núi lửa, tro bụi đến cháy rừng và khói mù. Với các cộng đồng sống gần núi lửa như Ili Lewotolok, việc dung nham tiến gần khu dân cư là lời nhắc nhở rõ ràng rằng nguy cơ có thể thay đổi rất nhanh, đặc biệt khi hoạt động phun trào kết hợp với mưa lớn.
Theo Reuters, Ili Lewotolok là một trong những núi lửa của Indonesia tiếp tục phun trào trong ngày 8/9, cùng thời điểm Anak Krakatau và núi Ibu cũng hoạt động. Indonesia hiện có khoảng 130 núi lửa đang hoạt động và nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương, khu vực có hoạt động địa chấn và núi lửa mạnh.
Dung nham tiến sát làng
Hình ảnh do Reuters ghi nhận cho thấy tro bụi phủ nhiều khu vực quanh Lewotolok, trong khi những dòng dung nham đã nguội cứng thành đá nằm gần các ngôi làng và khu vực canh tác.
Theo lời kể của người dân địa phương được truyền thông dẫn lại, có thời điểm dòng dung nham tiến tới vị trí chỉ cách một ngôi làng truyền thống khoảng 200-300 m, đồng thời áp sát những khu vườn trồng rau.
Virgilius Nama, một người dân địa phương, cho biết các dòng dung nham từ núi lửa đã tiến gần khu vực sản xuất của người dân. Khi còn nóng, dung nham có màu đỏ rực; sau đó lớp bên ngoài nguội và đông cứng thành đá, trong khi phần bên trong vẫn giữ nhiệt lượng lớn.
Điều đáng lo đối với các hộ dân không chỉ là nguy cơ dung nham tiếp tục mở rộng mà còn là nguy cơ mất đất sản xuất. Nhiều khu vườn nằm gần các hướng dòng chảy của dung nham nên người dân phải thường xuyên theo dõi diễn biến núi lửa.
Hàng trăm trận phun trào trong thời gian ngắn
Hoạt động của Ili Lewotolok những ngày qua diễn ra với tần suất cao. Trong ngày 6/9, núi lửa được ghi nhận 291 lần phun trào. Sang ngày 7/9, hệ thống quan trắc tiếp tục ghi nhận hàng trăm trận động đất phun trào.
Sáng 8/9, một đợt phun trào xảy ra lúc 6h35 theo giờ địa phương, tạo cột tro cao khoảng 800 m phía trên đỉnh núi, tương đương khoảng 2.223 m so với mực nước biển. Cột tro màu xám, đặc và bay về phía tây.
Hoạt động này cũng gây ảnh hưởng tới hàng không. Sân bay Wunopito ở Lewoleba, thuộc Lembata, phải tạm đóng cửa từ sáng 8/9 do tro núi lửa phát tán vào khu vực đường bay. AirNav Indonesia cho biết việc đóng cửa dự kiến kéo dài đến sáng 9/9 và việc nối lại hoạt động phụ thuộc vào tình hình tro bụi trong không phận.
Cơ quan chức năng Indonesia hiện duy trì Ili Lewotolok ở cấp độ cảnh báo II - Waspada. Người dân, du khách và người leo núi được yêu cầu không tiến vào phạm vi 2 km quanh trung tâm hoạt động của núi lửa; riêng các khu vực phía nam và đông nam phải duy trì khoảng cách ít nhất 3 km.
Nỗi sợ phía sau những dòng dung nham
Với người dân sống dưới chân Lewotolok, nguy cơ không chỉ đến từ những dòng dung nham đang nguội.
Một mối lo khác là lahar - dòng bùn núi lửa. Sau khi núi lửa phun trào, tro bụi, đất đá và vật liệu núi lửa có thể bị nước mưa cuốn xuống các sườn núi, thung lũng và lòng sông. Nếu mưa lớn xảy ra đúng thời điểm, những dòng chảy này có thể trở thành mối đe dọa đối với các khu dân cư nằm phía dưới.
Lo ngại này càng lớn khi người dân địa phương từng chứng kiến các đợt lũ và dòng vật liệu núi lửa gây thiệt hại trong quá khứ. Vì vậy, một số hộ đã tính tới phương án di chuyển tới những khu vực an toàn hơn nếu hoạt động của núi lửa tiếp tục gia tăng.
Các cơ quan chức năng cũng khuyến cáo người dân sử dụng khẩu trang và bảo vệ mắt, da khi tro núi lửa phát tán, đồng thời che kín các nguồn nước sinh hoạt để tránh nhiễm tro bụi.
Indonesia đồng thời đối mặt với khủng hoảng cháy rừng
Hoạt động núi lửa diễn ra trong lúc Indonesia đang phải đối phó với một cuộc khủng hoảng môi trường khác: cháy rừng và cháy đất trên diện rộng.
Reuters cho biết các đám cháy đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới nhiều khu vực trên đảo Sumatra và Borneo. Tính đến đầu tháng 9, khoảng 1,43 triệu học sinh tại 12.874 trường học thuộc 6 tỉnh phải chuyển sang học trực tuyến do chất lượng không khí suy giảm bởi khói cháy rừng. Riêng Tây Kalimantan có khoảng 1,1 triệu học sinh bị ảnh hưởng.
Tình trạng cháy rừng cũng đang trở nên khó kiểm soát khi Indonesia bước vào giai đoạn khô hạn nghiêm trọng. Reuters dẫn Bộ trưởng Lâm nghiệp Indonesia cảnh báo việc kiểm soát cháy rừng sẽ khó khăn hơn trong tháng 9 khi hiện tượng El Niño đạt đỉnh, làm thời tiết nóng và khô hơn.
Đến ngày 8/9, Reuters đưa tin Nhật Bản chuẩn bị đưa 3 trực thăng CH-47 Chinook cùng khoảng 180 nhân sự tới Indonesia để hỗ trợ chống cháy rừng. Khoảng 76.933 ha đất tại Sumatra và Borneo đã bị thiêu rụi trong cuộc khủng hoảng hiện nay. Indonesia đã huy động hơn 50 máy bay cho các hoạt động chữa cháy và tạo mưa nhân tạo.
Trong khi đó, hoạt động núi lửa cũng tiếp tục gây gián đoạn giao thông. Riêng đợt phun trào Anak Krakatau những ngày qua từng khiến 8 sân bay phải đóng cửa và ảnh hưởng tới hơn 340.000 hành khách trước khi các sân bay dần mở cửa trở lại. Reuters cho biết Anak Krakatau tiếp tục có các đợt phun trào nhỏ vào ngày 8/9, trong khi Ili Lewotolok và núi Ibu cũng hoạt động.
Những diễn biến liên tiếp cho thấy Indonesia đang phải cùng lúc ứng phó với nhiều dạng thiên tai và rủi ro môi trường, từ núi lửa, tro bụi đến cháy rừng và khói mù. Với các cộng đồng sống gần núi lửa như Ili Lewotolok, việc dung nham tiến gần khu dân cư là lời nhắc nhở rõ ràng rằng nguy cơ có thể thay đổi rất nhanh, đặc biệt khi hoạt động phun trào kết hợp với mưa lớn.
