Ơ thế chuyện gì đang xảy ra với kim cương?

[Cindy Nguyễn]

Chỉ trong vòng 5 ngày, thêm 8 cửa hàng kim cương thông báo đóng cửa hoặc tạm dừng hoạt động. Trước đó, nhiều thương hiệu khác cũng đồng loạt treo biển tạm nghỉ, ngừng dịch vụ thu đổi hoặc tuyên bố tái cơ cấu.

Một thị trường vốn được xem là dành cho giới có điều kiện, ít biến động và luôn gắn với hình ảnh "tài sản giữ giá" bỗng rơi vào trạng thái hỗn loạn. Vậy chuyện gì đang xảy ra với kim cương?

Hiệu ứng domino từ một vụ án
Mọi chuyện bắt đầu sau khi cơ quan điều tra mở rộng vụ án đường dây buôn lậu hơn 30.000 viên kim cương xuyên quốc gia, trị giá hơn 1.500 tỷ đồng và khởi tố thêm nhiều bị can là chủ doanh nghiệp, chủ tiệm vàng, nhân viên giám định.

Thông tin này ngay lập tức tác động mạnh đến tâm lý thị trường.

Không ít người đang nắm giữ kim cương lo ngại giá trị tài sản có thể giảm hoặc việc thu đổi sẽ gặp khó khăn nên đồng loạt mang kim cương đến bán lại. Trong khi đó, các doanh nghiệp vốn duy trì hoạt động theo mô hình thu mua - bán lại đã phải đối mặt với áp lực thanh khoản chưa từng có.

Khi ai cũng muốn bán, nhưng không còn ai đủ tiền mua
Điểm nghẽn lớn nhất của thị trường hiện nay không nằm ở nguồn cung kim cương mà ở dòng tiền.

Thông thường, lượng khách bán lại chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ và doanh nghiệp có thể xoay vòng vốn. Tuy nhiên, khi hàng loạt khách hàng cùng yêu cầu thu đổi trong thời gian ngắn, lượng tiền mặt cần chi trả tăng đột biến.

Nhiều doanh nghiệp thừa nhận không còn đủ khả năng đáp ứng ngay lập tức.

Có đơn vị phải tạm ngừng dịch vụ thu đổi trong hai tuần để ổn định hệ thống. Có doanh nghiệp thông báo tái cấu trúc. Thậm chí có doanh nghiệp quyết định dừng hoạt động vì áp lực dòng tiền vượt khả năng kiểm soát.

Kim cương khác vàng ở chỗ nào?
Khác với vàng - loại tài sản có giá niêm yết tương đối minh bạch và thanh khoản cao - kim cương là thị trường mang tính định giá riêng biệt.

Giá trị của một viên kim cương phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kích thước, màu sắc, độ tinh khiết, giác cắt, giấy kiểm định, thương hiệu và chính sách thu mua của từng doanh nghiệp.

Vì vậy, phần lớn người mua kim cương thường chỉ bán lại cho chính nơi đã bán sản phẩm cho mình.

Khi các doanh nghiệp đồng loạt ngừng thu đổi hoặc đóng cửa, người sở hữu kim cương gần như mất đi kênh thanh khoản quen thuộc. Điều này khiến tâm lý lo ngại càng lan rộng và tạo thành vòng xoáy bán tháo.

Khủng hoảng niềm tin
Điều đáng chú ý là không phải tất cả doanh nghiệp đóng cửa đều liên quan đến vụ án.

Nhiều đơn vị khẳng định việc tạm ngừng hoạt động chỉ nhằm tái cấu trúc, rà soát quy trình hoặc ổn định tài chính. Tuy nhiên, trong bối cảnh niềm tin của người tiêu dùng đang bị ảnh hưởng, bất kỳ thông báo tạm nghỉ nào cũng dễ khiến khách hàng lo lắng và kéo đến yêu cầu thu đổi ngay lập tức.

Điều này tạo ra hiệu ứng domino: càng nhiều người đi bán thì doanh nghiệp càng chịu áp lực tiền mặt, và càng nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn thì người dân càng muốn bán sớm.

Thị trường sẽ đi về đâu?
Các chuyên gia cho rằng đây có thể là giai đoạn thanh lọc mạnh của thị trường kim cương.

Sau nhiều năm hoạt động dựa nhiều vào uy tín của từng cửa hàng, thị trường có thể sẽ buộc phải minh bạch hơn về nguồn gốc hàng hóa, quy trình kiểm định, năng lực tài chính và đặc biệt là chính sách thu đổi.

Trong ngắn hạn, áp lực thanh khoản và tâm lý thận trọng có thể vẫn tiếp diễn. Tuy nhiên, về dài hạn, nếu niềm tin được khôi phục và các doanh nghiệp đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn minh bạch, thị trường có thể bước vào giai đoạn phát triển bền vững hơn.

Điều rõ ràng nhất lúc này là câu chuyện không còn đơn thuần là việc một vài cửa hàng đóng cửa. Đó là dấu hiệu cho thấy cả thị trường kim cương đang trải qua một cuộc thử thách lớn về niềm tin, thanh khoản và cách vận hành sau nhiều năm tăng trưởng.