Đoạn Video
Ảnh
Ánh Bình Minh
Thành viên nổi tiếng
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đề cử ông Hung Cao (Hùng Cao), một người Mỹ gốc Việt, người đang giữ chức quyền Bộ trưởng Hải quân, trở thành Bộ trưởng Hải quân chính thức. Tuy nhiên, con đường từ một đề cử của Nhà Trắng đến chiếc ghế chính thức tại Lầu Năm Góc vẫn còn không ít trở ngại, trong đó đáng chú ý nhất là quy định về thời gian rời quân ngũ và quy trình xin miễn trừ tại Quốc hội.
Ông Hùng Cao hiện đã điều hành Bộ Hải quân Mỹ trong hơn 4 tháng với tư cách quyền bộ trưởng, sau khi người tiền nhiệm John Phelan rời chức hồi tháng 4. Ngày 1/9, ông Trump chính thức thông báo đề cử ông cho vị trí này và thúc giục Thượng viện nhanh chóng phê chuẩn.
Tuy nhiên, việc ông có thể chính thức trở thành Bộ trưởng Hải quân Mỹ hay không vẫn phụ thuộc vào một loạt thủ tục tại Quốc hội.
“Cửa ải” đầu tiên: Quy định 7 năm sau khi rời quân ngũ
Trở ngại lớn nhất của ông Hùng Cao nằm ở một quy định của luật liên bang Mỹ.
Theo quy định áp dụng đối với chức Bộ trưởng Hải quân, người từng phục vụ trong quân đội phải rời quân ngũ ít nhất 7 năm trước khi có thể đảm nhiệm vị trí này. Quy định được thiết kế nhằm duy trì sự kiểm soát của giới chức dân sự đối với quân đội và tạo khoảng cách nhất định giữa các vị trí lãnh đạo dân sự với bộ máy quân sự.
Vấn đề là ông Hùng Cao từng có khoảng 25 năm phục vụ trong Hải quân Mỹ và chỉ rời quân ngũ vào năm 2021. Ông sau đó trở lại với vai trò lãnh đạo dân sự tại Bộ Hải quân, được Thượng viện xác nhận làm Thứ trưởng Hải quân vào năm 2025 và trở thành quyền Bộ trưởng Hải quân từ tháng 4/2026.
Như vậy, nếu áp dụng cứng quy định 7 năm, ông chưa đáp ứng đủ thời gian để trở thành Bộ trưởng Hải quân chính thức.
Đây cũng là lý do đề cử của ông Trump kéo theo một bước thủ tục đặc biệt: Quốc hội phải thông qua quy chế miễn trừ cho ông Hùng Cao.
Punchbowl News cho biết cả Hạ viện và Thượng viện đều phải tham gia vào quy trình miễn trừ này, đồng thời quá trình này có thể liên quan đến các phiên xem xét tại các ủy ban quân vụ của hai viện.
Nói cách khác, ông Hùng Cao không chỉ cần được Thượng viện phê chuẩn chức vụ mà trước đó còn phải vượt qua một “cửa” pháp lý đặc biệt.
“Cửa ải” thứ hai: Hạ viện và Thượng viện có đồng ý miễn trừ?
Đây có thể là phần khó đoán nhất trong quá trình bổ nhiệm.
Theo Punchbowl News, việc đề cử ông Hùng Cao xuất hiện đúng lúc Quốc hội Mỹ vốn đã có một chương trình nghị sự quốc phòng rất nặng nề. Việc xin miễn trừ cho ông sẽ khiến các nghị sĩ phải dành thêm thời gian cho một quy trình vốn không thể hoàn tất chỉ bằng quyết định của Nhà Trắng.
Đặc biệt, vấn đề thời gian đang trở thành yếu tố quan trọng.
Quốc hội Mỹ đang tiến gần cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Các nghị sĩ sẽ có ít thời gian làm việc trực tiếp tại Washington trước khi bước vào giai đoạn tranh cử và bầu cử.
Wall Street Journal nhận định Thượng viện khó có thể hành động ngay đối với đề cử của ông Hùng Cao do lịch làm việc hạn chế trước cuộc bầu cử giữa kỳ.
Điều này tạo ra một bài toán không đơn giản cho chính quyền ông Trump: Nhà Trắng muốn quá trình phê chuẩn diễn ra nhanh, nhưng Quốc hội còn hàng loạt vấn đề quốc phòng khác phải xử lý.
Một điểm đáng chú ý khác là việc miễn trừ không phải chưa từng có tiền lệ. Trong lịch sử gần đây, Quốc hội Mỹ từng cho phép những nhân vật có kinh nghiệm quân sự đảm nhận các vị trí dân sự cấp cao dù chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về thời gian.
Vì vậy, vấn đề không phải là “ông Hùng Cao có thể được miễn trừ hay không”, mà là “Quốc hội có sẵn sàng dành thời gian và phiếu bầu để thực hiện điều đó vào thời điểm này hay không”.
“Cửa ải” thứ ba: Cuộc bỏ phiếu phê chuẩn tại Thượng viện
Ngay cả khi vượt qua được quy trình miễn trừ, ông Hùng Cao vẫn phải đối mặt với bước quan trọng nhất: được Thượng viện phê chuẩn làm Bộ trưởng Hải quân.
Theo cơ chế bổ nhiệm của Mỹ, Tổng thống đề cử, nhưng các chức vụ cấp cao như Bộ trưởng Hải quân cần có sự đồng ý của Thượng viện.
Đây là nơi yếu tố chính trị có thể đóng vai trò quan trọng.
Ông Hùng Cao không phải một nhân vật hoàn toàn xa lạ với chính trường Mỹ. Trước khi trở lại làm quan chức tại Bộ Hải quân, ông từng là ứng viên của đảng Cộng hòa tại bang Virginia. Việc ông được Trump lựa chọn vì thế không chỉ mang màu sắc quân sự mà còn có yếu tố chính trị rõ rệt.
Reuters cho biết Trump đánh giá cao kinh nghiệm và đóng góp của ông Hùng Cao trong thời gian giữ chức quyền Bộ trưởng Hải quân và kêu gọi Thượng viện nhanh chóng phê chuẩn ông.
Tuy nhiên, sự ủng hộ của Tổng thống không đồng nghĩa với việc quá trình phê chuẩn chắc chắn diễn ra nhanh chóng.
Đặc biệt, các nghị sĩ có thể đặt câu hỏi về những vấn đề mà ông sẽ phải xử lý nếu chính thức đứng đầu Bộ Hải quân, từ năng lực đóng tàu, tình trạng sẵn sàng chiến đấu của hạm đội cho tới những vấn đề liên quan đến điều kiện phục vụ của thủy thủ và lính thủy đánh bộ.
Hải quân Mỹ đang cần một bộ trưởng chính thức
Thời điểm ông Hùng Cao được đề cử cũng rất đáng chú ý.
Hải quân Mỹ đang chịu sức ép lớn do các hoạt động quân sự kéo dài. AP cho biết việc đề cử diễn ra trong bối cảnh Hải quân phải đối mặt với tình trạng căng thẳng của lực lượng, trong đó có việc tàu sân bay USS Abraham Lincoln phải triển khai kéo dài trong cuộc xung đột với Iran. Những vấn đề về sự mệt mỏi của thủy thủ, sức khỏe tinh thần và thiếu hụt một số nhu yếu phẩm cũng đã được đặt ra.
Bên cạnh đó là bài toán hiện đại hóa và đóng tàu.
USNI News đưa tin Mỹ đang xem xét nhiều phương án cho lớp tàu hộ vệ mới, trong đó có thiết kế của Nhật Bản, Hàn Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ. Điều này cho thấy bài toán tăng tốc năng lực đóng tàu và mở rộng hạm đội đang là vấn đề cấp thiết đối với Hải quân Mỹ.
Nếu được phê chuẩn, ông Hùng Cao sẽ phải trực tiếp xử lý những bài toán này trong vai trò người đứng đầu Bộ Hải quân và chịu trách nhiệm đối với cả Hải quân lẫn Thủy quân lục chiến Mỹ.
Vậy khả năng ông Hùng Cao được phê chuẩn đến đâu?
Ở thời điểm hiện tại, chưa thể khẳng định ông Hùng Cao chắc chắn sẽ trở thành Bộ trưởng Hải quân Mỹ, nhưng cũng chưa có dấu hiệu cho thấy đề cử của ông bị đặt vào tình thế không thể vượt qua.
Có thể hình dung con đường của ông theo ba bước:
1. Xin miễn trừ quy định 7 năm
→ Hạ viện và Thượng viện phải xử lý vấn đề này.
2. Vượt qua các thủ tục tại Quốc hội
→ Có thể phải trải qua quá trình xem xét của các ủy ban quân vụ.
3. Thượng viện bỏ phiếu phê chuẩn
→ Nếu được thông qua, ông Hùng Cao mới chính thức trở thành Bộ trưởng Hải quân.
Điểm khó nhất hiện nay có lẽ không nằm ở năng lực quân sự hay kinh nghiệm của ông Hùng Cao, mà nằm ở thời gian và chính trị tại Quốc hội Mỹ.
Punchbowl News nhận định đề cử này khiến chương trình nghị sự quốc phòng vốn đã nặng nề của Quốc hội trở nên phức tạp hơn.
Trong khi đó, việc ông Trump thúc giục Thượng viện phê chuẩn nhanh cho thấy Nhà Trắng muốn nhanh chóng chấm dứt tình trạng Bộ Hải quân do một quyền bộ trưởng điều hành.
“Cuộc đua với thời gian” của Hùng Cao
Nếu Quốc hội có thể nhanh chóng xử lý quy trình miễn trừ và tiến hành phê chuẩn trước khi cuộc bầu cử giữa kỳ làm gián đoạn chương trình nghị sự, cơ hội của ông Hùng Cao sẽ rộng mở.
Ngược lại, nếu quá trình bị kéo dài, đề cử có thể trở thành một vấn đề chính trị nhạy cảm hơn, đặc biệt khi Quốc hội bước vào giai đoạn bầu cử.
Vì thế, câu hỏi hiện nay không đơn giản là “Ông Trump có muốn ông Hùng Cao làm Bộ trưởng Hải quân hay không?”
Câu hỏi quan trọng hơn là: Liệu Nhà Trắng có thể thuyết phục Quốc hội Mỹ dành đủ thời gian và sự ủng hộ để giúp ông Hùng Cao vượt qua cả ba cửa ải trước khi cuộc bầu cử giữa kỳ làm thay đổi cục diện chính trị tại Washington?
Đó mới là thử thách thực sự đang chờ phía trước đối với người Mỹ gốc Việt đang đứng trước cơ hội trở thành người đứng đầu Bộ Hải quân Mỹ.
Ông Hùng Cao hiện đã điều hành Bộ Hải quân Mỹ trong hơn 4 tháng với tư cách quyền bộ trưởng, sau khi người tiền nhiệm John Phelan rời chức hồi tháng 4. Ngày 1/9, ông Trump chính thức thông báo đề cử ông cho vị trí này và thúc giục Thượng viện nhanh chóng phê chuẩn.
Tuy nhiên, việc ông có thể chính thức trở thành Bộ trưởng Hải quân Mỹ hay không vẫn phụ thuộc vào một loạt thủ tục tại Quốc hội.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hung Cao. (Ảnh: New York Post)
“Cửa ải” đầu tiên: Quy định 7 năm sau khi rời quân ngũ
Trở ngại lớn nhất của ông Hùng Cao nằm ở một quy định của luật liên bang Mỹ.
Theo quy định áp dụng đối với chức Bộ trưởng Hải quân, người từng phục vụ trong quân đội phải rời quân ngũ ít nhất 7 năm trước khi có thể đảm nhiệm vị trí này. Quy định được thiết kế nhằm duy trì sự kiểm soát của giới chức dân sự đối với quân đội và tạo khoảng cách nhất định giữa các vị trí lãnh đạo dân sự với bộ máy quân sự.
Vấn đề là ông Hùng Cao từng có khoảng 25 năm phục vụ trong Hải quân Mỹ và chỉ rời quân ngũ vào năm 2021. Ông sau đó trở lại với vai trò lãnh đạo dân sự tại Bộ Hải quân, được Thượng viện xác nhận làm Thứ trưởng Hải quân vào năm 2025 và trở thành quyền Bộ trưởng Hải quân từ tháng 4/2026.
Như vậy, nếu áp dụng cứng quy định 7 năm, ông chưa đáp ứng đủ thời gian để trở thành Bộ trưởng Hải quân chính thức.
Đây cũng là lý do đề cử của ông Trump kéo theo một bước thủ tục đặc biệt: Quốc hội phải thông qua quy chế miễn trừ cho ông Hùng Cao.
Punchbowl News cho biết cả Hạ viện và Thượng viện đều phải tham gia vào quy trình miễn trừ này, đồng thời quá trình này có thể liên quan đến các phiên xem xét tại các ủy ban quân vụ của hai viện.
Nói cách khác, ông Hùng Cao không chỉ cần được Thượng viện phê chuẩn chức vụ mà trước đó còn phải vượt qua một “cửa” pháp lý đặc biệt.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao đổi với quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao ngày 22/6. Ảnh: TTXVN
“Cửa ải” thứ hai: Hạ viện và Thượng viện có đồng ý miễn trừ?
Đây có thể là phần khó đoán nhất trong quá trình bổ nhiệm.
Theo Punchbowl News, việc đề cử ông Hùng Cao xuất hiện đúng lúc Quốc hội Mỹ vốn đã có một chương trình nghị sự quốc phòng rất nặng nề. Việc xin miễn trừ cho ông sẽ khiến các nghị sĩ phải dành thêm thời gian cho một quy trình vốn không thể hoàn tất chỉ bằng quyết định của Nhà Trắng.
Đặc biệt, vấn đề thời gian đang trở thành yếu tố quan trọng.
Quốc hội Mỹ đang tiến gần cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Các nghị sĩ sẽ có ít thời gian làm việc trực tiếp tại Washington trước khi bước vào giai đoạn tranh cử và bầu cử.
Wall Street Journal nhận định Thượng viện khó có thể hành động ngay đối với đề cử của ông Hùng Cao do lịch làm việc hạn chế trước cuộc bầu cử giữa kỳ.
Điều này tạo ra một bài toán không đơn giản cho chính quyền ông Trump: Nhà Trắng muốn quá trình phê chuẩn diễn ra nhanh, nhưng Quốc hội còn hàng loạt vấn đề quốc phòng khác phải xử lý.
Một điểm đáng chú ý khác là việc miễn trừ không phải chưa từng có tiền lệ. Trong lịch sử gần đây, Quốc hội Mỹ từng cho phép những nhân vật có kinh nghiệm quân sự đảm nhận các vị trí dân sự cấp cao dù chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về thời gian.
Vì vậy, vấn đề không phải là “ông Hùng Cao có thể được miễn trừ hay không”, mà là “Quốc hội có sẵn sàng dành thời gian và phiếu bầu để thực hiện điều đó vào thời điểm này hay không”.
“Cửa ải” thứ ba: Cuộc bỏ phiếu phê chuẩn tại Thượng viện
Ngay cả khi vượt qua được quy trình miễn trừ, ông Hùng Cao vẫn phải đối mặt với bước quan trọng nhất: được Thượng viện phê chuẩn làm Bộ trưởng Hải quân.
Theo cơ chế bổ nhiệm của Mỹ, Tổng thống đề cử, nhưng các chức vụ cấp cao như Bộ trưởng Hải quân cần có sự đồng ý của Thượng viện.
Đây là nơi yếu tố chính trị có thể đóng vai trò quan trọng.
Ông Hùng Cao không phải một nhân vật hoàn toàn xa lạ với chính trường Mỹ. Trước khi trở lại làm quan chức tại Bộ Hải quân, ông từng là ứng viên của đảng Cộng hòa tại bang Virginia. Việc ông được Trump lựa chọn vì thế không chỉ mang màu sắc quân sự mà còn có yếu tố chính trị rõ rệt.
Reuters cho biết Trump đánh giá cao kinh nghiệm và đóng góp của ông Hùng Cao trong thời gian giữ chức quyền Bộ trưởng Hải quân và kêu gọi Thượng viện nhanh chóng phê chuẩn ông.
Tuy nhiên, sự ủng hộ của Tổng thống không đồng nghĩa với việc quá trình phê chuẩn chắc chắn diễn ra nhanh chóng.
Đặc biệt, các nghị sĩ có thể đặt câu hỏi về những vấn đề mà ông sẽ phải xử lý nếu chính thức đứng đầu Bộ Hải quân, từ năng lực đóng tàu, tình trạng sẵn sàng chiến đấu của hạm đội cho tới những vấn đề liên quan đến điều kiện phục vụ của thủy thủ và lính thủy đánh bộ.
Hải quân Mỹ đang cần một bộ trưởng chính thức
Thời điểm ông Hùng Cao được đề cử cũng rất đáng chú ý.
Hải quân Mỹ đang chịu sức ép lớn do các hoạt động quân sự kéo dài. AP cho biết việc đề cử diễn ra trong bối cảnh Hải quân phải đối mặt với tình trạng căng thẳng của lực lượng, trong đó có việc tàu sân bay USS Abraham Lincoln phải triển khai kéo dài trong cuộc xung đột với Iran. Những vấn đề về sự mệt mỏi của thủy thủ, sức khỏe tinh thần và thiếu hụt một số nhu yếu phẩm cũng đã được đặt ra.
Bên cạnh đó là bài toán hiện đại hóa và đóng tàu.
USNI News đưa tin Mỹ đang xem xét nhiều phương án cho lớp tàu hộ vệ mới, trong đó có thiết kế của Nhật Bản, Hàn Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ. Điều này cho thấy bài toán tăng tốc năng lực đóng tàu và mở rộng hạm đội đang là vấn đề cấp thiết đối với Hải quân Mỹ.
Nếu được phê chuẩn, ông Hùng Cao sẽ phải trực tiếp xử lý những bài toán này trong vai trò người đứng đầu Bộ Hải quân và chịu trách nhiệm đối với cả Hải quân lẫn Thủy quân lục chiến Mỹ.
Vậy khả năng ông Hùng Cao được phê chuẩn đến đâu?
Ở thời điểm hiện tại, chưa thể khẳng định ông Hùng Cao chắc chắn sẽ trở thành Bộ trưởng Hải quân Mỹ, nhưng cũng chưa có dấu hiệu cho thấy đề cử của ông bị đặt vào tình thế không thể vượt qua.
Có thể hình dung con đường của ông theo ba bước:
1. Xin miễn trừ quy định 7 năm
→ Hạ viện và Thượng viện phải xử lý vấn đề này.
2. Vượt qua các thủ tục tại Quốc hội
→ Có thể phải trải qua quá trình xem xét của các ủy ban quân vụ.
3. Thượng viện bỏ phiếu phê chuẩn
→ Nếu được thông qua, ông Hùng Cao mới chính thức trở thành Bộ trưởng Hải quân.
Điểm khó nhất hiện nay có lẽ không nằm ở năng lực quân sự hay kinh nghiệm của ông Hùng Cao, mà nằm ở thời gian và chính trị tại Quốc hội Mỹ.
Punchbowl News nhận định đề cử này khiến chương trình nghị sự quốc phòng vốn đã nặng nề của Quốc hội trở nên phức tạp hơn.
Trong khi đó, việc ông Trump thúc giục Thượng viện phê chuẩn nhanh cho thấy Nhà Trắng muốn nhanh chóng chấm dứt tình trạng Bộ Hải quân do một quyền bộ trưởng điều hành.
“Cuộc đua với thời gian” của Hùng Cao
Nếu Quốc hội có thể nhanh chóng xử lý quy trình miễn trừ và tiến hành phê chuẩn trước khi cuộc bầu cử giữa kỳ làm gián đoạn chương trình nghị sự, cơ hội của ông Hùng Cao sẽ rộng mở.
Ngược lại, nếu quá trình bị kéo dài, đề cử có thể trở thành một vấn đề chính trị nhạy cảm hơn, đặc biệt khi Quốc hội bước vào giai đoạn bầu cử.
Vì thế, câu hỏi hiện nay không đơn giản là “Ông Trump có muốn ông Hùng Cao làm Bộ trưởng Hải quân hay không?”
Câu hỏi quan trọng hơn là: Liệu Nhà Trắng có thể thuyết phục Quốc hội Mỹ dành đủ thời gian và sự ủng hộ để giúp ông Hùng Cao vượt qua cả ba cửa ải trước khi cuộc bầu cử giữa kỳ làm thay đổi cục diện chính trị tại Washington?
Đó mới là thử thách thực sự đang chờ phía trước đối với người Mỹ gốc Việt đang đứng trước cơ hội trở thành người đứng đầu Bộ Hải quân Mỹ.
