Duke
Thành viên nổi tiếng
Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ thuế quan "đối ứng" của Trump dưới đạo luật khẩn cấp kinh tế quốc tế (IEEPA), phán quyết ngày 20/2/2026 rằng Tổng thống Trump đã vượt quá thẩm quyền khi áp đặt các mức thuế quan toàn cầu rộng lớn mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội.
Trong phán quyết 6-3 do Chánh án John G. Roberts soạn thảo, Tòa án khẳng định rằng Hiến pháp Mỹ trao quyền đánh thuế và thuế quan cho Quốc hội, chứ không phải tổng thống có thể đơn phương áp dụng qua đạo luật IEEPA năm 1977 – vốn dành cho các tình trạng khẩn cấp quốc gia. Quyết định này vô hiệu hóa các mức thuế quan "đối ứng" (reciprocal tariffs) mà ông Trump áp đặt từ năm 2025, bao gồm mức thuế ít nhất 10% đối với hàng hóa nhập khẩu từ hầu hết các đối tác thương mại, với mức cao hơn đối với hàng chục quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Về hàng hóa Việt Nam, Mỹ đã áp mức thuế quan đối ứng 20% đối với hầu hết hàng nhập khẩu từ Việt Nam kể từ tháng 8/2025 (sau khi giảm từ mức tạm thời 10% và mức ban đầu cao hơn 46% được công bố hồi tháng 4/2025, theo các thỏa thuận khung thương mại song phương). Trước đó, mức thuế trung bình áp dụng cho hàng Việt Nam thấp hơn nhiều (khoảng 3-4% theo quy chế tối huệ quốc). Các mức thuế này nằm trong chương trình "Liberation Day" mà ông Trump khởi xướng từ tháng 4/2025, nhằm giải quyết thâm hụt thương mại mà ông tuyên bố là tình trạng khẩn cấp quốc gia.
Phán quyết không tự động yêu cầu hoàn thuế ngay lập tức, nhưng mở đường cho các khiếu nại đòi hoàn lại hàng trăm tỷ USD thuế đã nộp (ước tính lên đến 175 tỷ USD theo một số phân tích), vì thuế được coi là thu bất hợp pháp. Việc hoàn thuế cho Việt Nam và các nước khác sẽ phụ thuộc vào quy trình hành chính và tư pháp sau này, có thể phức tạp và kéo dài, với một số chuyên gia dự báo "sẽ là một mớ hỗn độn" do các công ty nhập khẩu đã chuyển chi phí sang người tiêu dùng.
Phản ứng mới nhất của Tổng thống Trump: Ngay sau phán quyết, ông gọi quyết định là "thất vọng sâu sắc" và "sự sỉ nhục", chỉ trích các thẩm phán tham gia đa số (bao gồm cả những người do ông bổ nhiệm như Amy Coney Barrett và Neil Gorsuch) là "kẻ ngu ngốc", "chó săn" và "thiếu lòng yêu nước". Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng và thông báo trên mạng xã hội, ông tuyên bố sẽ áp dụng ngay mức thuế toàn cầu 10% mới dưới quyền hạn khác (Section 122 của Đạo luật Thương mại 1974), đồng thời cam kết tiếp tục các biện pháp thuế quan khác để bảo vệ lợi ích Mỹ. Ông cũng đề cập đến cuộc gặp với lãnh đạo Việt Nam Tô Lâm, cho biết có thể áp thêm thuế nếu cần.
Quyết định này là đòn giáng mạnh vào chương trình kinh tế của ông Trump trong nhiệm kỳ thứ hai, gây bất ổn cho thị trường toàn cầu, nhưng để lại một số thuế quan khác (như Section 232 hoặc 301) vẫn hiệu lực.
Trong phán quyết 6-3 do Chánh án John G. Roberts soạn thảo, Tòa án khẳng định rằng Hiến pháp Mỹ trao quyền đánh thuế và thuế quan cho Quốc hội, chứ không phải tổng thống có thể đơn phương áp dụng qua đạo luật IEEPA năm 1977 – vốn dành cho các tình trạng khẩn cấp quốc gia. Quyết định này vô hiệu hóa các mức thuế quan "đối ứng" (reciprocal tariffs) mà ông Trump áp đặt từ năm 2025, bao gồm mức thuế ít nhất 10% đối với hàng hóa nhập khẩu từ hầu hết các đối tác thương mại, với mức cao hơn đối với hàng chục quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Về hàng hóa Việt Nam, Mỹ đã áp mức thuế quan đối ứng 20% đối với hầu hết hàng nhập khẩu từ Việt Nam kể từ tháng 8/2025 (sau khi giảm từ mức tạm thời 10% và mức ban đầu cao hơn 46% được công bố hồi tháng 4/2025, theo các thỏa thuận khung thương mại song phương). Trước đó, mức thuế trung bình áp dụng cho hàng Việt Nam thấp hơn nhiều (khoảng 3-4% theo quy chế tối huệ quốc). Các mức thuế này nằm trong chương trình "Liberation Day" mà ông Trump khởi xướng từ tháng 4/2025, nhằm giải quyết thâm hụt thương mại mà ông tuyên bố là tình trạng khẩn cấp quốc gia.
Phán quyết không tự động yêu cầu hoàn thuế ngay lập tức, nhưng mở đường cho các khiếu nại đòi hoàn lại hàng trăm tỷ USD thuế đã nộp (ước tính lên đến 175 tỷ USD theo một số phân tích), vì thuế được coi là thu bất hợp pháp. Việc hoàn thuế cho Việt Nam và các nước khác sẽ phụ thuộc vào quy trình hành chính và tư pháp sau này, có thể phức tạp và kéo dài, với một số chuyên gia dự báo "sẽ là một mớ hỗn độn" do các công ty nhập khẩu đã chuyển chi phí sang người tiêu dùng.
Phản ứng mới nhất của Tổng thống Trump: Ngay sau phán quyết, ông gọi quyết định là "thất vọng sâu sắc" và "sự sỉ nhục", chỉ trích các thẩm phán tham gia đa số (bao gồm cả những người do ông bổ nhiệm như Amy Coney Barrett và Neil Gorsuch) là "kẻ ngu ngốc", "chó săn" và "thiếu lòng yêu nước". Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng và thông báo trên mạng xã hội, ông tuyên bố sẽ áp dụng ngay mức thuế toàn cầu 10% mới dưới quyền hạn khác (Section 122 của Đạo luật Thương mại 1974), đồng thời cam kết tiếp tục các biện pháp thuế quan khác để bảo vệ lợi ích Mỹ. Ông cũng đề cập đến cuộc gặp với lãnh đạo Việt Nam Tô Lâm, cho biết có thể áp thêm thuế nếu cần.
Quyết định này là đòn giáng mạnh vào chương trình kinh tế của ông Trump trong nhiệm kỳ thứ hai, gây bất ổn cho thị trường toàn cầu, nhưng để lại một số thuế quan khác (như Section 232 hoặc 301) vẫn hiệu lực.