Sổ đỏ lên VNeID: Thị trường bất động sản có thể minh bạch hơn

[NguyễN Thao]

Việc tích hợp sổ đỏ, sổ hồng trên VNeID được kỳ vọng giúp người mua dễ dàng đối chiếu thông tin pháp lý, giảm phụ thuộc vào giấy tờ bản cứng và hạn chế một số rủi ro trong giao dịch bất động sản.

Khi thông tin quyền sử dụng đất được số hóa, người mua có thể chủ động kiểm tra các dữ liệu cơ bản về tài sản thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào môi giới hoặc bên trung gian. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình xây dựng thị trường bất động sản minh bạch hơn.

Khó đẩy giá vượt quá giá trị thực​

Theo các chuyên gia, dữ liệu bất động sản càng đầy đủ thì tình trạng bất cân xứng thông tin giữa người mua và người bán càng được thu hẹp. Người mua có thêm cơ sở để kiểm tra pháp lý, lịch sử và thông tin liên quan đến tài sản trước khi quyết định xuống tiền.

Điều này có thể khiến việc thổi giá trở nên khó khăn hơn. Chẳng hạn, một căn nhà có giá trị thực khoảng 5 tỷ đồng có thể bị đẩy lên 8-9 tỷ đồng trong những giai đoạn thị trường sốt nóng nếu người mua thiếu thông tin.

Khi dữ liệu về pháp lý và tài sản được công khai, minh bạch hơn, người mua sẽ có thêm cơ sở để đánh giá mức giá thay vì chỉ dựa vào thông tin từ môi giới hoặc tâm lý thị trường.

Số hóa cũng có thể giúp giảm các chi phí trung gian liên quan đến việc xác minh giấy tờ, kiểm tra thông tin và hoàn thiện hồ sơ. Về lâu dài, việc giảm những chi phí không tạo thêm giá trị thực có thể góp phần hạn chế việc các khoản phí này được cộng dồn vào giá bất động sản qua nhiều vòng giao dịch.

Môi giới phải chuyển từ 'bán thông tin' sang tư vấn​

Khi người mua có thể tự tiếp cận nhiều thông tin hơn, vai trò của môi giới bất động sản cũng sẽ thay đổi.

Thay vì lợi thế đến từ việc nắm giữ những thông tin mà khách hàng khó tiếp cận, môi giới sẽ phải cạnh tranh bằng khả năng phân tích và tư vấn. Với người mua để ở, môi giới cần đánh giá sự phù hợp của bất động sản với nhu cầu và khả năng tài chính. Với nhà đầu tư, yếu tố quan trọng hơn có thể là dòng tiền, vị trí, pháp lý, khả năng khai thác và tiềm năng tăng giá.

Như vậy, số hóa dữ liệu không nhất thiết khiến môi giới mất vai trò mà buộc nghề này nâng cao chất lượng dịch vụ.

Số hóa chưa đồng nghĩa có thể bỏ qua thẩm định​

Dù mang lại nhiều lợi ích, việc sổ đỏ xuất hiện trên VNeID không có nghĩa người mua có thể bỏ qua các bước kiểm tra trước khi giao dịch.

Người mua vẫn cần xác minh tình trạng pháp lý, quy hoạch, thế chấp, tranh chấp, nghĩa vụ tài chính và các vấn đề liên quan đến tài sản. Đặc biệt, chất lượng dữ liệu số phải được đảm bảo chính xác, đầy đủ và cập nhật.

Theo định hướng quản lý, việc xây dựng mã định danh cho từng thửa đất và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai sẽ tạo nền tảng để chuyển dần từ quản lý hồ sơ giấy sang dữ liệu số.

Tuy nhiên, cùng với quá trình này, vấn đề bảo mật cũng trở nên quan trọng. Thông tin bất động sản có giá trị lớn, do đó cần kiểm soát chặt chẽ quyền truy cập, lịch sử truy cập và khả năng khai thác dữ liệu.

Sổ đỏ trên VNeID vì vậy có thể là một bước tiến đáng kể trong việc minh bạch hóa thị trường bất động sản. Tuy nhiên, để công nghệ thực sự góp phần kéo giá nhà đất về gần giá trị thực, yếu tố quyết định vẫn là chất lượng dữ liệu, khả năng liên thông và mức độ minh bạch của toàn bộ thị trường.