Đoạn Video
Ảnh
Diệp Quỳnh
Thành viên nổi tiếng
Nhiệt kế thủy ngân từng là dụng cụ đo thân nhiệt quen thuộc trong nhiều gia đình. Tuy nhiên, khi bị vỡ, vật dụng này có thể trở thành nguồn gây ngộ độc nguy hiểm nếu không được xử trí đúng cách. Các trường hợp lâm sàng gần đây đã cho thấy rõ mức độ rủi ro mà thủy ngân mang lại, đặc biệt là khi phơi nhiễm qua đường hô hấp.
Mới đây,một nam thanh niên 19 tuổi, không có tiền sử bệnh lý, được đưa vào khoa Cấp cứu vì đau ngực, ho khan và sốt kéo dài trong hai ngày. Trước đó khoảng một ngày, bệnh nhân làm rơi vỡ nhiệt kế thủy ngân trong lúc đo thân nhiệt. Thủy ngân văng ra vùng nách và ngực trái. Với suy nghĩ rằng nước có thể rửa trôi thủy ngân, bệnh nhân đã tắm nước nóng ngay sau đó.
Khi nhập viện, bệnh nhân tỉnh táo nhưng có dấu hiệu suy hô hấp nhẹ. Nhiệt độ cơ thể ghi nhận 38,3°C, nhịp tim 116 lần/phút, nhịp thở 28 lần/phút, độ bão hòa oxy máu chỉ đạt 91% khi thở khí phòng. Xét nghiệm cho thấy phản ứng viêm rõ rệt với số lượng bạch cầu tăng cao và CRP tăng mạnh, trong khi chức năng thận vẫn trong giới hạn bình thường.
Hình ảnh X-quang ngực phát hiện nhiều đốm cản quang dạng kim loại ở cả hai đáy phổi, một phần nằm dọc theo cây phế quản. Kết quả chụp CT ngực xác nhận các tổn thương này. Xét nghiệm nước tiểu ghi nhận nồng độ thủy ngân lên tới 172 μg/g, cao hơn nhiều lần so với ngưỡng bình thường, qua đó củng cố chẩn đoán viêm phổi do ngộ độc thủy ngân.
Thủy ngân kim loại không gây độc chủ yếu qua tiếp xúc da mà nguy hiểm nhất khi ở dạng hơi. Ngay ở nhiệt độ phòng, thủy ngân đã có thể bay hơi và khi gặp môi trường nóng, quá trình này diễn ra mạnh hơn. Việc tắm nước nóng sau khi nhiệt kế bị vỡ đã làm gia tăng đáng kể lượng hơi thủy ngân phát tán, tạo điều kiện cho chất độc này xâm nhập trực tiếp vào đường hô hấp. Sau khi được hít vào, thủy ngân nhanh chóng hấp thu qua phổi, đi vào máu và phân bố đến nhiều cơ quan quan trọng như phổi, não và thận.
Ngộ độc thủy ngân cấp tính có thể gây viêm phổi hóa chất, suy hô hấp và trong những trường hợp nặng có thể đe dọa tính mạng. Nếu phơi nhiễm kéo dài hoặc không được điều trị kịp thời, người bệnh còn có nguy cơ gặp các di chứng lâu dài như tổn thương phổi mạn tính, rối loạn thần kinh và suy giảm chức năng thận.
Thực tế này cho thấy việc xử trí sai cách khi nhiệt kế thủy ngân vỡ có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Do đó, khi xảy ra sự cố, cần hạn chế tối đa việc làm thủy ngân bay hơi, đồng thời nhanh chóng thông gió và xử lý theo hướng dẫn an toàn. Nếu xuất hiện các triệu chứng hô hấp hoặc toàn thân bất thường sau phơi nhiễm, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.
Hiện nay, nhiều tổ chức y tế trên thế giới khuyến cáo loại bỏ việc sử dụng nhiệt kế thủy ngân trong gia đình, thay thế bằng các thiết bị đo thân nhiệt điện tử hoặc hồng ngoại an toàn hơn. Việc nâng cao nhận thức cộng đồng về nguy cơ của thủy ngân và cách phòng tránh là yếu tố quan trọng nhằm hạn chế những tai biến đáng tiếc có thể xảy ra.
Mới đây,một nam thanh niên 19 tuổi, không có tiền sử bệnh lý, được đưa vào khoa Cấp cứu vì đau ngực, ho khan và sốt kéo dài trong hai ngày. Trước đó khoảng một ngày, bệnh nhân làm rơi vỡ nhiệt kế thủy ngân trong lúc đo thân nhiệt. Thủy ngân văng ra vùng nách và ngực trái. Với suy nghĩ rằng nước có thể rửa trôi thủy ngân, bệnh nhân đã tắm nước nóng ngay sau đó.
Khi nhập viện, bệnh nhân tỉnh táo nhưng có dấu hiệu suy hô hấp nhẹ. Nhiệt độ cơ thể ghi nhận 38,3°C, nhịp tim 116 lần/phút, nhịp thở 28 lần/phút, độ bão hòa oxy máu chỉ đạt 91% khi thở khí phòng. Xét nghiệm cho thấy phản ứng viêm rõ rệt với số lượng bạch cầu tăng cao và CRP tăng mạnh, trong khi chức năng thận vẫn trong giới hạn bình thường.
Hình ảnh X-quang ngực phát hiện nhiều đốm cản quang dạng kim loại ở cả hai đáy phổi, một phần nằm dọc theo cây phế quản. Kết quả chụp CT ngực xác nhận các tổn thương này. Xét nghiệm nước tiểu ghi nhận nồng độ thủy ngân lên tới 172 μg/g, cao hơn nhiều lần so với ngưỡng bình thường, qua đó củng cố chẩn đoán viêm phổi do ngộ độc thủy ngân.
Thủy ngân kim loại không gây độc chủ yếu qua tiếp xúc da mà nguy hiểm nhất khi ở dạng hơi. Ngay ở nhiệt độ phòng, thủy ngân đã có thể bay hơi và khi gặp môi trường nóng, quá trình này diễn ra mạnh hơn. Việc tắm nước nóng sau khi nhiệt kế bị vỡ đã làm gia tăng đáng kể lượng hơi thủy ngân phát tán, tạo điều kiện cho chất độc này xâm nhập trực tiếp vào đường hô hấp. Sau khi được hít vào, thủy ngân nhanh chóng hấp thu qua phổi, đi vào máu và phân bố đến nhiều cơ quan quan trọng như phổi, não và thận.
Ngộ độc thủy ngân cấp tính có thể gây viêm phổi hóa chất, suy hô hấp và trong những trường hợp nặng có thể đe dọa tính mạng. Nếu phơi nhiễm kéo dài hoặc không được điều trị kịp thời, người bệnh còn có nguy cơ gặp các di chứng lâu dài như tổn thương phổi mạn tính, rối loạn thần kinh và suy giảm chức năng thận.
Thực tế này cho thấy việc xử trí sai cách khi nhiệt kế thủy ngân vỡ có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Do đó, khi xảy ra sự cố, cần hạn chế tối đa việc làm thủy ngân bay hơi, đồng thời nhanh chóng thông gió và xử lý theo hướng dẫn an toàn. Nếu xuất hiện các triệu chứng hô hấp hoặc toàn thân bất thường sau phơi nhiễm, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.
Hiện nay, nhiều tổ chức y tế trên thế giới khuyến cáo loại bỏ việc sử dụng nhiệt kế thủy ngân trong gia đình, thay thế bằng các thiết bị đo thân nhiệt điện tử hoặc hồng ngoại an toàn hơn. Việc nâng cao nhận thức cộng đồng về nguy cơ của thủy ngân và cách phòng tránh là yếu tố quan trọng nhằm hạn chế những tai biến đáng tiếc có thể xảy ra.
