Đoạn Video
Ảnh
Thanh Hải Lucky
Thanh Hải Lucky
Chào các bậc phụ huynh và các em học sinh lớp 10, 11, 12.
Ở thời điểm này, việc chọn ngành, chọn nghề không còn là câu chuyện chọn cho xong để vào đại học, mà thực sự là một quyết định dài hạn, ảnh hưởng trực tiếp đến công việc, thu nhập và khả năng đứng vững của các em trong tương lai. Thị trường lao động đang thay đổi rất nhanh dưới tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) và kinh tế số, vì vậy càng cần nhìn vấn đề này một cách tỉnh táo và có chiến lược.
Dựa trên các dữ liệu mới nhất về xu hướng nghề nghiệp giai đoạn 2025–2026, tôi xin chia sẻ một vài góc nhìn để phụ huynh và các em tham khảo.
Trước hết, nếu nhìn vào bức tranh tổng thể của thị trường lao động trong vài năm tới, có thể thấy rõ một điều: thị trường không “đóng băng”, nhưng phục hồi rất chọn lọc. Sau giai đoạn cắt giảm nhân sự, doanh nghiệp quay lại tuyển dụng nhưng ưu tiên những người có năng lực thật, có thể làm việc ngay, chứ không còn tuyển đại trà như trước. Bằng cấp vẫn cần, nhưng không còn là tấm vé đảm bảo.
Song song đó, mô hình tuyển dụng dựa trên kỹ năng đang trở thành xu hướng chủ đạo. Rất nhiều doanh nghiệp cho rằng họ sẵn sàng chọn người làm được việc hơn là người có bảng điểm đẹp. Điều này đặt ra yêu cầu rất rõ cho học sinh và sinh viên: phải học để làm, chứ không chỉ học để thi.
AI cũng là yếu tố tác động mạnh nhất hiện nay. Những công việc mang tính lặp lại, ít sáng tạo đang dần bị thay thế, trong khi những vị trí liên quan đến dữ liệu, công nghệ, phân tích và ra quyết định lại tăng nhanh. Điều này không có nghĩa là tất cả đều phải học IT, mà là bất kỳ ngành nào cũng cần hiểu và biết cách làm việc cùng công nghệ.
Nếu nói về những nhóm ngành được dự báo có nhiều cơ hội trong năm 2026, có thể kể đến một vài hướng nổi bật. Công nghệ thông tin vẫn là trụ cột của nền kinh tế số, đặc biệt là các mảng như trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, an toàn thông tin. Đây là ngành có mức thu nhập cao, nhưng cũng đòi hỏi tư duy logic và khả năng tự học rất mạnh.
Thương mại điện tử tiếp tục phát triển song song với thói quen mua sắm online. Không chỉ là bán hàng, mà còn mở ra nhiều cơ hội trong vận hành sàn, marketing số, phân tích hành vi khách hàng. Logistics và quản lý chuỗi cung ứng cũng là ngành đang thiếu nhân lực chất lượng cao do xuất nhập khẩu và thương mại điện tử tăng trưởng mạnh, mức lương có xu hướng cải thiện đều qua từng năm.
Với các em có thế mạnh ngoại ngữ, việc học ngôn ngữ vẫn rất tốt, nhưng cần nhớ rằng ngôn ngữ chỉ thực sự có giá trị khi đi cùng một chuyên môn. Tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Nhật kết hợp với kinh doanh, logistics, công nghệ sẽ tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Đặc biệt, tiếng Trung đang trở thành một “đòn bẩy thu nhập” đáng chú ý trong nhiều lĩnh vực.
Ngoài ra, công nghệ sinh học và kỹ thuật y sinh là những ngành mang tính ổn định dài hạn, gắn với xu hướng già hóa dân số và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng. Đây là lựa chọn phù hợp với những em yêu thích khoa học và muốn theo đuổi con đường bền vững.
Tuy nhiên, chọn ngành thôi là chưa đủ. Điều quan trọng hơn là các em cần rèn luyện kỹ năng từ sớm. Năng lực số và hiểu biết về AI không còn là lợi thế, mà đang trở thành điều kiện bắt buộc. Ngoại ngữ vẫn là chìa khóa để tiếp cận tri thức và cơ hội tốt hơn. Bên cạnh đó, những kỹ năng mà máy móc khó thay thế như tư duy phản biện, sáng tạo, khả năng giao tiếp, giải quyết vấn đề và trí tuệ cảm xúc sẽ quyết định rất lớn đến sự thành công lâu dài.
Tôi rất tâm đắc với một chia sẻ của CEO Nvidia Jensen Huang: con người trở nên vững vàng không phải vì tránh được khó khăn, mà vì dám đối mặt và vượt qua khó khăn. Bản lĩnh, sự bền bỉ và tinh thần không bỏ cuộc là tài sản quan trọng nhất mà các em cần rèn luyện từ khi còn đi học.
Với phụ huynh và học sinh, lời khuyên chân thành là đừng chọn ngành chỉ vì thấy “đang hot” ở thời điểm hiện tại. Hãy cân nhắc giữa năng lực, sở thích của con và nhu cầu thực tế của thị trường. Tránh tâm lý học đại học bằng mọi giá mà bỏ qua kỹ năng thực hành, vì thực tế hiện nay không ít cử nhân thất nghiệp trong khi doanh nghiệp lại thiếu người làm được việc.
Cuối cùng, các em cần chuẩn bị tinh thần học tập suốt đời. Công nghệ thay đổi rất nhanh, nếu chỉ học để lấy bằng mà không liên tục cập nhật, thì rất dễ bị bỏ lại phía sau. Việc xây dựng thương hiệu cá nhân thông qua các dự án, hoạt động, nền tảng nghề nghiệp như LinkedIn cũng sẽ ngày càng quan trọng trong quá trình tìm việc sau này.
Năm 2026 sẽ mở ra rất nhiều cơ hội cho những ai chuẩn bị sớm, chuẩn bị đúng và đủ bản lĩnh để đi đường dài. Chúc các em sớm tìm được con đường phù hợp với mình và đủ kiên trì để theo đuổi đến cùng.
Cô Thanh Hải Lucky
Tư vấn Tâm lý Giáo dục và Hương nghề
#tuvantuyensinh
Ở thời điểm này, việc chọn ngành, chọn nghề không còn là câu chuyện chọn cho xong để vào đại học, mà thực sự là một quyết định dài hạn, ảnh hưởng trực tiếp đến công việc, thu nhập và khả năng đứng vững của các em trong tương lai. Thị trường lao động đang thay đổi rất nhanh dưới tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) và kinh tế số, vì vậy càng cần nhìn vấn đề này một cách tỉnh táo và có chiến lược.
Dựa trên các dữ liệu mới nhất về xu hướng nghề nghiệp giai đoạn 2025–2026, tôi xin chia sẻ một vài góc nhìn để phụ huynh và các em tham khảo.
Trước hết, nếu nhìn vào bức tranh tổng thể của thị trường lao động trong vài năm tới, có thể thấy rõ một điều: thị trường không “đóng băng”, nhưng phục hồi rất chọn lọc. Sau giai đoạn cắt giảm nhân sự, doanh nghiệp quay lại tuyển dụng nhưng ưu tiên những người có năng lực thật, có thể làm việc ngay, chứ không còn tuyển đại trà như trước. Bằng cấp vẫn cần, nhưng không còn là tấm vé đảm bảo.
Song song đó, mô hình tuyển dụng dựa trên kỹ năng đang trở thành xu hướng chủ đạo. Rất nhiều doanh nghiệp cho rằng họ sẵn sàng chọn người làm được việc hơn là người có bảng điểm đẹp. Điều này đặt ra yêu cầu rất rõ cho học sinh và sinh viên: phải học để làm, chứ không chỉ học để thi.
AI cũng là yếu tố tác động mạnh nhất hiện nay. Những công việc mang tính lặp lại, ít sáng tạo đang dần bị thay thế, trong khi những vị trí liên quan đến dữ liệu, công nghệ, phân tích và ra quyết định lại tăng nhanh. Điều này không có nghĩa là tất cả đều phải học IT, mà là bất kỳ ngành nào cũng cần hiểu và biết cách làm việc cùng công nghệ.
Nếu nói về những nhóm ngành được dự báo có nhiều cơ hội trong năm 2026, có thể kể đến một vài hướng nổi bật. Công nghệ thông tin vẫn là trụ cột của nền kinh tế số, đặc biệt là các mảng như trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, an toàn thông tin. Đây là ngành có mức thu nhập cao, nhưng cũng đòi hỏi tư duy logic và khả năng tự học rất mạnh.
Thương mại điện tử tiếp tục phát triển song song với thói quen mua sắm online. Không chỉ là bán hàng, mà còn mở ra nhiều cơ hội trong vận hành sàn, marketing số, phân tích hành vi khách hàng. Logistics và quản lý chuỗi cung ứng cũng là ngành đang thiếu nhân lực chất lượng cao do xuất nhập khẩu và thương mại điện tử tăng trưởng mạnh, mức lương có xu hướng cải thiện đều qua từng năm.
Với các em có thế mạnh ngoại ngữ, việc học ngôn ngữ vẫn rất tốt, nhưng cần nhớ rằng ngôn ngữ chỉ thực sự có giá trị khi đi cùng một chuyên môn. Tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Nhật kết hợp với kinh doanh, logistics, công nghệ sẽ tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Đặc biệt, tiếng Trung đang trở thành một “đòn bẩy thu nhập” đáng chú ý trong nhiều lĩnh vực.
Ngoài ra, công nghệ sinh học và kỹ thuật y sinh là những ngành mang tính ổn định dài hạn, gắn với xu hướng già hóa dân số và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng. Đây là lựa chọn phù hợp với những em yêu thích khoa học và muốn theo đuổi con đường bền vững.
Tuy nhiên, chọn ngành thôi là chưa đủ. Điều quan trọng hơn là các em cần rèn luyện kỹ năng từ sớm. Năng lực số và hiểu biết về AI không còn là lợi thế, mà đang trở thành điều kiện bắt buộc. Ngoại ngữ vẫn là chìa khóa để tiếp cận tri thức và cơ hội tốt hơn. Bên cạnh đó, những kỹ năng mà máy móc khó thay thế như tư duy phản biện, sáng tạo, khả năng giao tiếp, giải quyết vấn đề và trí tuệ cảm xúc sẽ quyết định rất lớn đến sự thành công lâu dài.
Tôi rất tâm đắc với một chia sẻ của CEO Nvidia Jensen Huang: con người trở nên vững vàng không phải vì tránh được khó khăn, mà vì dám đối mặt và vượt qua khó khăn. Bản lĩnh, sự bền bỉ và tinh thần không bỏ cuộc là tài sản quan trọng nhất mà các em cần rèn luyện từ khi còn đi học.
Với phụ huynh và học sinh, lời khuyên chân thành là đừng chọn ngành chỉ vì thấy “đang hot” ở thời điểm hiện tại. Hãy cân nhắc giữa năng lực, sở thích của con và nhu cầu thực tế của thị trường. Tránh tâm lý học đại học bằng mọi giá mà bỏ qua kỹ năng thực hành, vì thực tế hiện nay không ít cử nhân thất nghiệp trong khi doanh nghiệp lại thiếu người làm được việc.
Cuối cùng, các em cần chuẩn bị tinh thần học tập suốt đời. Công nghệ thay đổi rất nhanh, nếu chỉ học để lấy bằng mà không liên tục cập nhật, thì rất dễ bị bỏ lại phía sau. Việc xây dựng thương hiệu cá nhân thông qua các dự án, hoạt động, nền tảng nghề nghiệp như LinkedIn cũng sẽ ngày càng quan trọng trong quá trình tìm việc sau này.
Năm 2026 sẽ mở ra rất nhiều cơ hội cho những ai chuẩn bị sớm, chuẩn bị đúng và đủ bản lĩnh để đi đường dài. Chúc các em sớm tìm được con đường phù hợp với mình và đủ kiên trì để theo đuổi đến cùng.
Cô Thanh Hải Lucky
Tư vấn Tâm lý Giáo dục và Hương nghề
#tuvantuyensinh
Sửa lần cuối bởi điều hành viên:
