Đoạn Video
Ảnh
Hue Hoang
Thành viên nổi tiếng
Gần đây, bà Lý, 55 tuổi, sống ở thành phố Trú Mã Điếm (tỉnh Hà Nam, Trung Quốc), đã phải nhập viện cấp cứu vì đau đầu dữ dội. Sau khi thăm khám, bà được chẩn đoán mắc viêm màng não do nhiễm khuẩn Listeria monocytogenes. Các bác sĩ nghi ngờ nguyên nhân là do bà đã ăn thịt đông lạnh được rã đông trong tủ lạnh. Dù thịt đã được nấu chín, khả năng lây nhiễm vẫn có thể xảy ra nếu trong quá trình chế biến, tay hoặc dụng cụ bị nhiễm khuẩn.
Không chỉ có vậy, trước đây từng ghi nhận trường hợp một phụ nữ mang thai suýt sảy thai sau khi ăn salad để trong tủ lạnh, và một người cao tuổi không may tử vong sau khi dùng bánh cuộn lạnh. Các sự cố này đều liên quan đến cùng một thủ phạm nguy hiểm nhưng thầm lặng – vi khuẩn Listeria.
Listeria có thể sống trong tủ lạnh?
Bác sĩ Quách Kế Phong, trưởng khoa Thần kinh tại Bệnh viện Xiangya thuộc Đại học Trung Nam (Trung Quốc), cho biết: Listeria monocytogenes là loại vi khuẩn có mặt phổ biến trong tự nhiên và có khả năng chịu lạnh cực kỳ tốt. Khác với suy nghĩ của nhiều người rằng vi khuẩn không thể tồn tại trong môi trường lạnh, Listeria vẫn có thể sống và sinh sản ở nhiệt độ 0–4°C (nhiệt độ tủ lạnh thông thường). Trong môi trường đông đá (-20°C), vi khuẩn không phát triển được nhưng vẫn có thể tồn tại trong thời gian dài, thậm chí tới cả năm.
Listeria thường "ẩn nấp" trong các loại thực phẩm như thịt nguội, thực phẩm chế biến sẵn chưa được hâm nóng kỹ, sữa chưa tiệt trùng, salad đóng gói sẵn và các loại thực phẩm đông lạnh khác. Một khi vi khuẩn này xâm nhập vào thực phẩm, nó có thể lan truyền âm thầm nếu không đảm bảo vệ sinh và tránh lây nhiễm chéo trong quá trình chế biến.
Ai dễ bị ảnh hưởng?
Bác sĩ Quách nhấn mạnh rằng cơ thể người trưởng thành khỏe mạnh thường có thể chống lại vi khuẩn này tương đối tốt – nếu có bị nhiễm, các triệu chứng cũng nhẹ như tiêu chảy, sốt và sẽ tự khỏi. Tuy nhiên, đối với nhóm người có nguy cơ cao như phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh, người già trên 65 tuổi, hoặc những người có hệ miễn dịch yếu (như bệnh nhân tiểu đường, ung thư…), Listeria có thể xâm nhập sâu vào máu và hệ thần kinh, gây ra các biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng huyết, viêm màng não, thậm chí sảy thai hoặc tử vong.
Đáng lo hơn là bệnh do Listeria thường ủ bệnh lâu, từ vài ngày đến 3 tuần, và các triệu chứng ban đầu rất giống cảm cúm như sốt nhẹ, mệt mỏi, nên dễ bị bỏ qua cho đến khi bệnh đã chuyển nặng (sốt cao, đau đầu, cứng cổ, co giật…).
Tủ lạnh không bảo quản thực phẩm mãi mãi
Một quan niệm sai lầm phổ biến là "đông lạnh thì để bao lâu cũng được". Trên thực tế, đông lạnh chỉ làm chậm sự phát triển của vi khuẩn chứ không tiêu diệt hoàn toàn. Việc bảo quản thực phẩm quá lâu, kể cả trong tủ lạnh hoặc ngăn đông, đều tiềm ẩn rủi ro.
Dưới đây là thời gian bảo quản an toàn cho các loại thịt:
Cách bảo quản thực phẩm an toàn trong tủ lạnh
Không chỉ có vậy, trước đây từng ghi nhận trường hợp một phụ nữ mang thai suýt sảy thai sau khi ăn salad để trong tủ lạnh, và một người cao tuổi không may tử vong sau khi dùng bánh cuộn lạnh. Các sự cố này đều liên quan đến cùng một thủ phạm nguy hiểm nhưng thầm lặng – vi khuẩn Listeria.
Listeria có thể sống trong tủ lạnh?
Bác sĩ Quách Kế Phong, trưởng khoa Thần kinh tại Bệnh viện Xiangya thuộc Đại học Trung Nam (Trung Quốc), cho biết: Listeria monocytogenes là loại vi khuẩn có mặt phổ biến trong tự nhiên và có khả năng chịu lạnh cực kỳ tốt. Khác với suy nghĩ của nhiều người rằng vi khuẩn không thể tồn tại trong môi trường lạnh, Listeria vẫn có thể sống và sinh sản ở nhiệt độ 0–4°C (nhiệt độ tủ lạnh thông thường). Trong môi trường đông đá (-20°C), vi khuẩn không phát triển được nhưng vẫn có thể tồn tại trong thời gian dài, thậm chí tới cả năm.
Listeria thường "ẩn nấp" trong các loại thực phẩm như thịt nguội, thực phẩm chế biến sẵn chưa được hâm nóng kỹ, sữa chưa tiệt trùng, salad đóng gói sẵn và các loại thực phẩm đông lạnh khác. Một khi vi khuẩn này xâm nhập vào thực phẩm, nó có thể lan truyền âm thầm nếu không đảm bảo vệ sinh và tránh lây nhiễm chéo trong quá trình chế biến.
Ai dễ bị ảnh hưởng?
Bác sĩ Quách nhấn mạnh rằng cơ thể người trưởng thành khỏe mạnh thường có thể chống lại vi khuẩn này tương đối tốt – nếu có bị nhiễm, các triệu chứng cũng nhẹ như tiêu chảy, sốt và sẽ tự khỏi. Tuy nhiên, đối với nhóm người có nguy cơ cao như phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh, người già trên 65 tuổi, hoặc những người có hệ miễn dịch yếu (như bệnh nhân tiểu đường, ung thư…), Listeria có thể xâm nhập sâu vào máu và hệ thần kinh, gây ra các biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng huyết, viêm màng não, thậm chí sảy thai hoặc tử vong.
Đáng lo hơn là bệnh do Listeria thường ủ bệnh lâu, từ vài ngày đến 3 tuần, và các triệu chứng ban đầu rất giống cảm cúm như sốt nhẹ, mệt mỏi, nên dễ bị bỏ qua cho đến khi bệnh đã chuyển nặng (sốt cao, đau đầu, cứng cổ, co giật…).
Tủ lạnh không bảo quản thực phẩm mãi mãi
Một quan niệm sai lầm phổ biến là "đông lạnh thì để bao lâu cũng được". Trên thực tế, đông lạnh chỉ làm chậm sự phát triển của vi khuẩn chứ không tiêu diệt hoàn toàn. Việc bảo quản thực phẩm quá lâu, kể cả trong tủ lạnh hoặc ngăn đông, đều tiềm ẩn rủi ro.
Dưới đây là thời gian bảo quản an toàn cho các loại thịt:
- Thịt tươi trong ngăn mát: Không nên để quá 2 ngày
- Cá và hải sản đông lạnh: Nên dùng trong vòng 2–3 tháng
- Thịt đỏ (bò, heo, cừu) đông lạnh: Có thể giữ từ 6 đến 12 tháng
- Thịt gia cầm đông lạnh: Nên dùng trong vòng 6 tháng
- Thịt đã chế biến (xúc xích, chả, giò): Không để quá 2 tháng trong ngăn đông
Cách bảo quản thực phẩm an toàn trong tủ lạnh
- Tách biệt thực phẩm sống và thực phẩm chín, để tránh lây nhiễm chéo.
- Thịt sống nên để ở ngăn dưới cùng để tránh nước thịt nhỏ giọt gây nhiễm sang các thực phẩm khác.
- Thực phẩm lớn nên chia nhỏ trước khi đông lạnh để dễ rã đông và nấu chín đều.
- Khi chế biến, đảm bảo nhiệt độ bên trong thực phẩm đạt ít nhất 70°C và giữ trong 5 phút để tiêu diệt vi khuẩn.
- Vệ sinh tủ lạnh định kỳ, đặc biệt là các khu vực dễ bẩn như gioăng cửa, vách ngăn.
- Đóng kín cửa tủ, tránh mở lâu và mở thường xuyên để duy trì nhiệt độ ổn định.
- Người thuộc nhóm nguy cơ cao nên tránh hoàn toàn các loại thực phẩm dễ nhiễm khuẩn, bao gồm thịt sống, pho mát mềm từ sữa chưa tiệt trùng, salad đóng gói sẵn, hải sản hun khói chưa nấu chín… (Tencent)
