Vì sao con vừa đỗ lớp 10, đừng vội cho con học mọi thứ mà cần có một lộ trình?

[Thanh Hải Lucky]

Sau hai đợt tư vấn trực tiếp cho phụ huynh và học sinh 2K11 về hướng nghiệp, lựa chọn ngành học, trường đại học, tổ hợp môn, đồng thời đánh giá năng lực tiếng Anh và xây dựng lộ trình luyện IELTS, mình nhận thấy một điểm chung.​

Hầu hết các bố mẹ đều rất quan tâm đến con đường vào đại học. Thậm chí, nhiều phụ huynh còn chưa hoàn tất thủ tục nhập học THPT, chưa chọn xong tổ hợp môn nhưng đã nhắn tin hỏi:

• "Cô Thanh Hải ơi, vào lớp 10 con có nên học luôn IELTS và SAT không?"
• "Có nên học song song IELTS với tiếng Trung không cô?"
• "Hay ôn Đánh giá năng lực ngay từ lớp 10 để sau này đỡ áp lực?"

Mình hoàn toàn hiểu tâm lý đó. Bố mẹ nào cũng muốn chuẩn bị cho con từ sớm để con có nhiều cơ hội hơn trong tương lai.

Nhưng sau nhiều năm đồng hành cùng học sinh THPT, mình nhận ra một điều:

Chuẩn bị sớm là lợi thế. Nhưng học quá nhiều thứ cùng lúc chưa chắc đã mang lại hiệu quả.

Điều quan trọng hơn cả là xây dựng một lộ trình phù hợp với năng lực và mục tiêu của từng học sinh.

Bước 1: Xác định đích đến trước​

Đây là bước quan trọng nhất.

Trước khi quyết định học thêm gì, hãy cùng con trả lời những câu hỏi:

• Con yêu thích lĩnh vực nào?
• Muốn theo học ngành gì?
• Mục tiêu là trường đại học nào?

Khi xác định được đích đến, việc lựa chọn tổ hợp môn, mục tiêu IELTS, có cần SAT hay học thêm tiếng Trung sẽ trở nên rõ ràng hơn.

Thực tế, mỗi trường đại học và mỗi ngành học đều có phương thức xét tuyển khác nhau. Không phải học sinh nào cũng cần học tất cả mọi chứng chỉ.

Bước 2: Lớp 10 nên ưu tiên xây nền tảng với IELTS và Toán​

Qua quá trình đánh giá năng lực của nhiều học sinh 2K11, mình vẫn cho rằng đây là hai nội dung nên đầu tư sớm.

IELTS: Lớp 10 là thời điểm rất thuận lợi để học bài bản. Nếu có lộ trình phù hợp, nhiều bạn có thể đạt 7.0–7.5 IELTS ngay trong lớp 11, từ đó mở rộng đáng kể cơ hội xét tuyển vào nhiều trường đại học.

Toán: Đây vẫn là môn học xuất hiện trong phần lớn các phương thức tuyển sinh, từ điểm thi tốt nghiệp THPT đến SAT hay các kỳ thi Đánh giá năng lực.

Một nền tảng Toán tốt sẽ giúp các con có nhiều lựa chọn hơn sau này.

Bước 3: Chỉ nên học SAT khi tiếng Anh đã đủ vững​

Đây là điều mình thường xuyên chia sẻ với phụ huynh.

Nếu nền tảng tiếng Anh chưa tốt mà học SAT ngay, các con sẽ phải cùng lúc giải quyết cả kiến thức và ngôn ngữ, dẫn đến rất áp lực.

Ngược lại, khi đã đạt khoảng 7.0–7.5 IELTS, vốn từ, khả năng đọc hiểu và tư duy bằng tiếng Anh đã tốt hơn rất nhiều. Lúc đó, chỉ cần một lộ trình SAT bài bản kết hợp tự luyện, nhiều bạn vẫn có thể đạt mức điểm rất cạnh tranh.

Bước 4: Tiếng Trung và Đánh giá năng lực nên học đúng thời điểm​

Nếu định hướng của con phù hợp với những ngành hoặc trường có lợi thế từ chứng chỉ tiếng Trung thì nên đầu tư.

Nếu mục tiêu là xét tuyển bằng kỳ thi Đánh giá năng lực thì cũng cần có kế hoạch ôn tập.

Tuy nhiên, những nội dung này nên được sắp xếp theo từng giai đoạn, thay vì dồn tất cả vào năm lớp 10 chỉ vì sợ "đi sau các bạn".

Điều bố mẹ nên làm​

Mình luôn chia sẻ với phụ huynh một điều:

Đừng cố để con học nhiều hơn người khác. Hãy giúp con học đúng thứ, đúng thời điểm và đúng với mục tiêu của mình.

Ba năm THPT là khoảng thời gian đủ dài để các con chuẩn bị nếu có một kế hoạch rõ ràng.

Ngược lại, nếu học theo phong trào, thấy bạn học gì thì mình cũng học nấy, các con rất dễ rơi vào tình trạng quá tải, tốn thời gian và chi phí nhưng hiệu quả không như mong muốn.

Một lộ trình đúng không chỉ giúp việc học nhẹ nhàng hơn mà còn mở ra nhiều cơ hội để các con chạm tới ngôi trường đại học mình mơ ước.

Đó cũng là điều mình luôn mong muốn khi đồng hành cùng các con và các bậc phụ huynh.

Cô Thanh Hải Lucky
Tư vấn Tâm lý Giáo dục & Hướng nghiệp