Đoạn Video
Ảnh
Nguyễn Thùy Linh
Thành viên nổi tiếng
Hôm trước mình đưa cháu đi soi dạ dày ở Bệnh viện Nhi Trung ương, và cái điều mình thấy ở đó khiến mình không thể không ngồi viết lại.
Phòng chờ nội soi đông hơn mình tưởng rất nhiều. Lâu nay mình nghĩ soi dạ dày là chuyện của người lớn, của mấy cô chú trung niên hay than đau bụng sau bữa nhậu. Nhưng không, ngồi xung quanh mình hôm đó toàn là các bé, có bé nhìn bé đến mức mình không tin nổi con bé đó chưa đến 20kg mà đã phải làm cái thủ thuật nghe đã thấy sợ ấy rồi.
Mình hỏi chuyện mấy người ngồi cạnh, hóa ra phần lớn đến đây vì một lý do giống nhau: nghi vi khuẩn HP.
HP là gì mà lây nhiều vậy?
Helicobacter pylori, thường gọi tắt là HP, là loại vi khuẩn sống trong niêm mạc dạ dày, gây viêm, loét và nếu để lâu có thể dẫn đến ung thư dạ dày. Nghe thì đáng sợ, nhưng điều đáng sợ hơn là Việt Nam mình đang có tỷ lệ nhiễm thuộc hàng cao nhất thế giới, khoảng 60-70% người lớn mang vi khuẩn này, và trẻ em dưới 8 tuổi thậm chí lên tới gần 96%. (Viện Nghiên cứu và Đào tạo tiêu hóa, gan mật, 2019).
Mình đọc con số đó mà ngồi ngẩn ra một lúc.
Vậy lây bằng cách nào mà nhiều thế?
Đây mới là phần mình thấy giật mình nhất, vì nó không phải thứ gì xa lạ cả. HP lây qua đường miệng, qua nước bọt, qua thức ăn và nước uống chưa sạch. Nghe quen chưa? Mớm cơm cho con, hôn con vào miệng, gắp đồ ăn chung một đĩa, chan canh chung một tô, dùng chung đũa mà không có đôi gắp riêng. Đó là những thứ mình và hầu hết gia đình Việt làm hàng ngày, hoàn toàn vô thức.
Nếu bố hoặc mẹ đang nhiễm HP, xác suất lây sang con là 30-50%. Nếu cả hai cùng nhiễm, con số đó vọt lên 70-80%.
Còn ăn hàng, ăn bán trú ở trường thì sao?
Cũng có nguy cơ, nhưng thật ra không phải nguồn lây chính. Nguy hiểm nhất vẫn là trong nhà mình, từ người thân, từ bàn ăn gia đình. Hàng quán hay căng tin trường chỉ là thêm một môi trường nữa có thể tiếp xúc với vi khuẩn, đặc biệt khi vệ sinh không đảm bảo hoặc người chế biến đang mang HP mà không rửa tay sạch.
Vậy nhiễm HP là chắc chắn bệnh nặng không?
Không hẳn. Nhiều người mang HP cả đời mà không có triệu chứng gì. Trong hàng trăm chủng HP, chỉ một số mang gen độc lực cao mới thực sự nguy hiểm. Điều quan trọng là phải được bác sĩ chỉ định điều trị đúng lúc, đúng phác đồ. Tuyệt đối không tự ra tiệm mua kháng sinh uống, vì kháng thuốc đang là vấn đề rất nghiêm trọng với HP ở Việt Nam hiện nay.
Và điều mình rút ra sau hôm đó...
Nhìn các bé ngồi trong phòng chờ, mình thấy rõ rằng đây không phải chuyện của ai đó ở đâu xa. Đây là chuyện của từng bữa cơm gia đình, từng cái hôn vô tình, từng đôi đũa dùng chung. Thay đổi nhỏ thôi, như dùng thìa gắp chung, không mớm thức ăn cho trẻ, rửa tay trước khi ăn, có thể bảo vệ cả một đứa trẻ khỏi phải ngồi trong cái phòng chờ đó.
Mình không viết bài này để dọa ai. Mình viết vì hôm đó mình thấy, và mình nghĩ nhiều người cần biết điều này hơn là không biết.
Phòng chờ nội soi đông hơn mình tưởng rất nhiều. Lâu nay mình nghĩ soi dạ dày là chuyện của người lớn, của mấy cô chú trung niên hay than đau bụng sau bữa nhậu. Nhưng không, ngồi xung quanh mình hôm đó toàn là các bé, có bé nhìn bé đến mức mình không tin nổi con bé đó chưa đến 20kg mà đã phải làm cái thủ thuật nghe đã thấy sợ ấy rồi.
Mình hỏi chuyện mấy người ngồi cạnh, hóa ra phần lớn đến đây vì một lý do giống nhau: nghi vi khuẩn HP.
HP là gì mà lây nhiều vậy?
Helicobacter pylori, thường gọi tắt là HP, là loại vi khuẩn sống trong niêm mạc dạ dày, gây viêm, loét và nếu để lâu có thể dẫn đến ung thư dạ dày. Nghe thì đáng sợ, nhưng điều đáng sợ hơn là Việt Nam mình đang có tỷ lệ nhiễm thuộc hàng cao nhất thế giới, khoảng 60-70% người lớn mang vi khuẩn này, và trẻ em dưới 8 tuổi thậm chí lên tới gần 96%. (Viện Nghiên cứu và Đào tạo tiêu hóa, gan mật, 2019).
Mình đọc con số đó mà ngồi ngẩn ra một lúc.
Vậy lây bằng cách nào mà nhiều thế?
Đây mới là phần mình thấy giật mình nhất, vì nó không phải thứ gì xa lạ cả. HP lây qua đường miệng, qua nước bọt, qua thức ăn và nước uống chưa sạch. Nghe quen chưa? Mớm cơm cho con, hôn con vào miệng, gắp đồ ăn chung một đĩa, chan canh chung một tô, dùng chung đũa mà không có đôi gắp riêng. Đó là những thứ mình và hầu hết gia đình Việt làm hàng ngày, hoàn toàn vô thức.
Nếu bố hoặc mẹ đang nhiễm HP, xác suất lây sang con là 30-50%. Nếu cả hai cùng nhiễm, con số đó vọt lên 70-80%.
Còn ăn hàng, ăn bán trú ở trường thì sao?
Cũng có nguy cơ, nhưng thật ra không phải nguồn lây chính. Nguy hiểm nhất vẫn là trong nhà mình, từ người thân, từ bàn ăn gia đình. Hàng quán hay căng tin trường chỉ là thêm một môi trường nữa có thể tiếp xúc với vi khuẩn, đặc biệt khi vệ sinh không đảm bảo hoặc người chế biến đang mang HP mà không rửa tay sạch.
Vậy nhiễm HP là chắc chắn bệnh nặng không?
Không hẳn. Nhiều người mang HP cả đời mà không có triệu chứng gì. Trong hàng trăm chủng HP, chỉ một số mang gen độc lực cao mới thực sự nguy hiểm. Điều quan trọng là phải được bác sĩ chỉ định điều trị đúng lúc, đúng phác đồ. Tuyệt đối không tự ra tiệm mua kháng sinh uống, vì kháng thuốc đang là vấn đề rất nghiêm trọng với HP ở Việt Nam hiện nay.
Và điều mình rút ra sau hôm đó...
Nhìn các bé ngồi trong phòng chờ, mình thấy rõ rằng đây không phải chuyện của ai đó ở đâu xa. Đây là chuyện của từng bữa cơm gia đình, từng cái hôn vô tình, từng đôi đũa dùng chung. Thay đổi nhỏ thôi, như dùng thìa gắp chung, không mớm thức ăn cho trẻ, rửa tay trước khi ăn, có thể bảo vệ cả một đứa trẻ khỏi phải ngồi trong cái phòng chờ đó.
Mình không viết bài này để dọa ai. Mình viết vì hôm đó mình thấy, và mình nghĩ nhiều người cần biết điều này hơn là không biết.
