Đoạn Video
Ảnh
Nguyễn Thùy Linh
Thành viên nổi tiếng
Virus Nipah, có tên khoa học là Henipavirus nipahense, là một loại virus gây bệnh truyền nhiễm cấp tính cực kỳ nguy hiểm, thuộc nhóm tác nhân gây bệnh nguy cơ cao theo phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Loại virus này có khả năng lây truyền từ động vật sang người, cũng như lây trực tiếp giữa người với người hoặc thông qua thực phẩm bị ô nhiễm. Đây là một trong những mầm bệnh đáng lo ngại nhất hiện nay bởi tỷ lệ tử vong rất cao, dao động từ 40% đến 75% tùy theo điều kiện y tế và chủng virus. Đáng chú ý, y học hiện vẫn chưa có vaccine phòng ngừa hay thuốc điều trị đặc hiệu, mọi nỗ lực điều trị hiện nay chỉ dừng lại ở mức chăm sóc hỗ trợ và kiểm soát triệu chứng.
Con đường lây nhiễm của virus Nipah rất đa dạng nhưng chủ yếu bắt nguồn từ vật chủ tự nhiên là loài dơi ăn quả, thuộc chi dơi quạ. Con người có thể bị nhiễm bệnh nếu ăn phải các loại trái cây hoặc uống nhựa cây (như nhựa cây chà là tươi) bị nhiễm nước tiểu, nước bọt hoặc phân của dơi mang virus. Bên cạnh đó, việc tiếp xúc trực tiếp với động vật nhiễm bệnh *******, bò, dê cũng là một nguồn lây đáng kể. Trong cộng đồng, virus lây lan từ người sang người thông qua tiếp xúc gần với dịch tiết đường hô hấp như nước bọt, dịch mũi họng khi người bệnh ho hoặc hắt hơi.
Khi xâm nhập vào cơ thể, virus Nipah tấn công mạnh mẽ vào mạch máu và tế bào nội mô, gây ra tình trạng viêm mạch hệ thống và hình thành các vi huyết khối. Sau thời gian ủ bệnh thường kéo dài từ 4 đến 14 ngày, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện các triệu chứng giống cúm như sốt cao, đau đầu, đau cơ và mệt mỏi. Ở giai đoạn nặng, virus gây tổn thương nghiêm trọng tại phổi dẫn đến suy hô hấp cấp, và đặc biệt là tấn công não gây viêm não cấp tính. Bệnh nhân có thể rơi vào tình trạng hôn mê chỉ trong vòng 24 đến 48 giờ sau khi các dấu hiệu thần kinh xuất hiện.
Dịch bệnh đã gây ra sự hoang mang khi bắt đầu lây lan sang các nhân viên y tế trực tiếp chăm sóc bệnh nhân, điển hình là trường hợp hai điều dưỡng tại một bệnh viện tư nhân bị nhiễm bệnh và rơi vào tình trạng nguy kịch. Để ngăn chặn nguy cơ bùng phát trên diện rộng, chính phủ Ấn Độ và chính quyền bang Tây Bengal đã thực hiện các biện pháp khẩn cấp, cách ly hàng trăm người liên quan và theo dõi sát sao các ca nghi nhiễm tại thành phố Kolkata. Các chuyên gia cảnh báo rằng sự tiếp xúc giữa người và dơi tại các vùng nông thôn, gần rừng thông qua các hoạt động nông nghiệp chính là yếu tố khiến dịch Nipah xuất hiện gần như hàng năm tại Ấn Độ. #VirusNipah
Cơ chế lây truyền và tác động đến cơ thể
Con đường lây nhiễm của virus Nipah rất đa dạng nhưng chủ yếu bắt nguồn từ vật chủ tự nhiên là loài dơi ăn quả, thuộc chi dơi quạ. Con người có thể bị nhiễm bệnh nếu ăn phải các loại trái cây hoặc uống nhựa cây (như nhựa cây chà là tươi) bị nhiễm nước tiểu, nước bọt hoặc phân của dơi mang virus. Bên cạnh đó, việc tiếp xúc trực tiếp với động vật nhiễm bệnh *******, bò, dê cũng là một nguồn lây đáng kể. Trong cộng đồng, virus lây lan từ người sang người thông qua tiếp xúc gần với dịch tiết đường hô hấp như nước bọt, dịch mũi họng khi người bệnh ho hoặc hắt hơi.
Khi xâm nhập vào cơ thể, virus Nipah tấn công mạnh mẽ vào mạch máu và tế bào nội mô, gây ra tình trạng viêm mạch hệ thống và hình thành các vi huyết khối. Sau thời gian ủ bệnh thường kéo dài từ 4 đến 14 ngày, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện các triệu chứng giống cúm như sốt cao, đau đầu, đau cơ và mệt mỏi. Ở giai đoạn nặng, virus gây tổn thương nghiêm trọng tại phổi dẫn đến suy hô hấp cấp, và đặc biệt là tấn công não gây viêm não cấp tính. Bệnh nhân có thể rơi vào tình trạng hôn mê chỉ trong vòng 24 đến 48 giờ sau khi các dấu hiệu thần kinh xuất hiện.
Tình hình dịch bệnh tại Ấn Độ đầu năm 2026
Đầu năm 2026, Ấn Độ lại một lần nữa phải đối mặt với sự bùng phát của virus Nipah, tập trung tại bang Tây Bengal. Đây được ghi nhận là đợt bùng phát thứ 9 của loại virus này tại quốc gia này kể từ năm 2001. Nguyên nhân chính của đợt dịch mới này được xác định có liên quan đến các tập quán sinh hoạt và sự tiếp xúc gần giữa con người với vật chủ tự nhiên. Cụ thể, trong chuỗi lây truyền tại Barasat, ca nghi ngờ khởi phát là một phụ nữ 56 tuổi đã qua đời sau khi uống nhựa cây chà là tươi - một môi trường tiềm tàng lây nhiễm nếu bị dơi ăn quả làm nhiễm bẩn.Dịch bệnh đã gây ra sự hoang mang khi bắt đầu lây lan sang các nhân viên y tế trực tiếp chăm sóc bệnh nhân, điển hình là trường hợp hai điều dưỡng tại một bệnh viện tư nhân bị nhiễm bệnh và rơi vào tình trạng nguy kịch. Để ngăn chặn nguy cơ bùng phát trên diện rộng, chính phủ Ấn Độ và chính quyền bang Tây Bengal đã thực hiện các biện pháp khẩn cấp, cách ly hàng trăm người liên quan và theo dõi sát sao các ca nghi nhiễm tại thành phố Kolkata. Các chuyên gia cảnh báo rằng sự tiếp xúc giữa người và dơi tại các vùng nông thôn, gần rừng thông qua các hoạt động nông nghiệp chính là yếu tố khiến dịch Nipah xuất hiện gần như hàng năm tại Ấn Độ. #VirusNipah
