Cúng ba ngày là gì? Cúng ba ngày tính từ ngày nào?

Cúng ba ngày là một nghi lễ truyền thống trong văn hóa Việt Nam, thường được tổ chức sau khi một người qua đời. Đây là một nghi thức quan trọng nhằm bày tỏ lòng thành kính và tiễn đưa người đã khuất về thế giới bên kia.


Nhiều người có thể nhầm lẫn cúng ba ngày là cúng mở cửa mả (tam chiêu) vì cùng diễn ra trong ba ngày (kể từ ngày chôn cất/ ngày mất). Theo quan niệm dân gian là khi chôn cất sau 3 ngày thì hồn phách người chết hội lại tỉnh táo rồi, nhưng nếu không mở cửa mả thì họ không tỉnh hẳn được, không thể trở lên mặt đất, cũng không biết đường về nhà, vì vậy cần làm lễ mở cửa mả để cho vong linh tỉnh hẳn có thể lên dương thế và tìm đường về nhà (nơi đặt bàn thờ).
Đó là quan niệm dân gian, còn nếu nói về tâm linh thì lại là chuyện khác: Kỳ thực Tam Chiêu tức là một thời gian ước lượng, khi chết con người sẽ chia phần PHÁCH ra thành 7 phần (với nam và nữ chưa có con) và 9 phần với nữ đã sinh con tương ứng với thất khiếu (7 lổ) và cửu khiếu (9 lổ) trên người, những phần phách này được gọi là VÍA.
Vậy thì 3 hồn (THẦN HỒN, THÂN HỒN, TÂM HỒN) và 7 hay 9 VÍA được thoát ra đó sẽ được hội lại dần dần, có người sẽ rất nhanh nếu là người chết thanh thản, an nhiên, và sẽ lâu hơn với người chết uất ức, tức tưởi hay oan khuất.
Thông thường thời gian hoàn hồn là từ 3-7 ngày, nhưng người ta thường làm lễ vào ngày thứ 3, và vì vậy cho nên đa phần là chưa hội đủ hồn phách (vong linh như người lơ mơ, giống như người thường ngủ mới thức giấc, chưa thật sự tỉnh táo) vậy cho nên người ta mới làm lễ TAM CHIÊU (tức là Chiêu Hồn vào ngày thứ 3 hay còn gọi nôm na là Mở Cửa Mả).
Cúng ba ngày tính từ ngày nào?
Việc tính ngày cúng ba ngày có thể khác nhau tùy theo từng vùng miền và phong tục tập quán của mỗi gia đình. Tuy nhiên, có hai cách tính phổ biến nhất:
Tính từ ngày mất: Theo cách tính này, ngày mất được tính là ngày thứ nhất. Sau đó, cứ mỗi ngày tiếp theo là một ngày trong chuỗi lễ cúng ba ngày.
Tính từ ngày chôn cất: Một số nơi lại tính từ ngày chôn cất là ngày thứ nhất. Cách tính này thường được áp dụng khi gia đình quàn người quá cố tại nhà quá ba ngày.
Vào ngày này, gia đình thường bày biện mâm cúng gồm hương hoa, cơm canh, trái cây, và đôi khi có thêm một số món ăn mà người quá cố yêu thích khi còn sống, thể hiện lòng thành kính và mong muốn linh hồn sớm siêu thoát.