Spring Hill✔
Thành viên nổi tiếng
Những thương vụ mua sắm chip AI Nvidia trị giá hàng tỷ USD của Megaspeed International đang làm lộ diện một mạng lưới giao dịch tài chính phức tạp giữa Singapore, Malaysia và Trung Quốc. Đáng chú ý, hồ sơ doanh nghiệp cho thấy Speedmatrix, công ty con tại Malaysia của Megaspeed, từng dùng thiết bị công nghệ và tài sản trí tuệ làm tài sản bảo đảm cho Apex Enterprise Solutions, một doanh nghiệp thuộc hệ thống sở hữu của Alibaba. Một báo cáo điều tra của Culper Research cáo buộc Alibaba có thể đã chuyển hàng tỷ USD qua Apex để tài trợ cho các thương vụ mua chip Nvidia. Tuy nhiên, mối liên hệ tài chính này vẫn còn nhiều điểm chưa được xác minh.
Thương vụ chip hàng tỷ USD và mắt xích Speedmatrix
Megaspeed International, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ điện toán đám mây có trụ sở tại Singapore, trở thành tâm điểm chú ý sau khi xuất hiện những nghi vấn về việc chuyển hướng chip AI Nvidia sang Trung Quốc, bất chấp các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.
Theo báo cáo nghiên cứu công bố ngày 13/5/2026 của Culper Research, một công ty nghiên cứu đầu tư tại Mỹ, công ty con Speedmatrix tại Malaysia đã nhập khẩu lượng hàng hóa trị giá khoảng 4,6 tỷ USD trong giai đoạn từ tháng 12/2024 đến tháng 1/2026. Trong đó, khoảng 4 tỷ USD có nguồn gốc từ Aivres Systems, doanh nghiệp chuyên lắp ráp máy chủ sử dụng phần cứng Nvidia.
Đây là một con số đáng chú ý bởi Aivres Systems là đối tác sản xuất thiết bị điện toán thuộc chương trình Nvidia Elite OEM. Doanh nghiệp này trước đây có tên Inspur Systems, sau đó đổi tên trong bối cảnh công ty mẹ Inspur Group của Trung Quốc bị đưa vào danh sách hạn chế của Mỹ.
Culper Research cho rằng hoạt động cung cấp máy chủ của Aivres có những mối liên hệ đáng chú ý với thị trường Trung Quốc. Báo cáo cũng đề cập đến cơ cấu sở hữu của doanh nghiệp này và những thương vụ cung cấp máy chủ sử dụng chip Nvidia cho các đơn vị có liên hệ với khách hàng Trung Quốc.
Theo lập luận của Culper, Speedmatrix có thể đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng máy chủ AI xuyên biên giới, trong đó Malaysia là địa điểm tiếp nhận và vận hành thiết bị trước khi năng lực điện toán được cung cấp cho những khách hàng ở thị trường khác.
Cần lưu ý, con số 4,6 tỷ USD là giá trị hàng hóa nhập khẩu được Culper tổng hợp từ dữ liệu thương mại, không có nghĩa toàn bộ số tiền này là giá trị chip Nvidia hay đã được xác định là giao dịch vi phạm pháp luật.
Một số nguồn tin quốc tế khác cũng đưa ra những ước tính về quy mô mua sắm phần cứng của Megaspeed và các công ty liên kết. CBS News từng đề cập con số khoảng 4,8 tỷ USD thiết bị AI và bộ xử lý Nvidia được mua trong vòng 3 năm. Trong khi đó, một số báo cáo truyền thông đưa ra ước tính cao hơn về tổng giá trị phần cứng đi qua mạng lưới Megaspeed và Speedmatrix.
Sự khác biệt xuất phát từ phạm vi thống kê và thời gian ghi nhận giao dịch. Dù vậy, các số liệu đều cho thấy đây là một mạng lưới mua sắm phần cứng AI có quy mô rất lớn, đủ để thu hút sự chú ý của các cơ quan quản lý xuất khẩu Mỹ.
Apex Enterprise Solutions và dấu hỏi về 4,2 tỷ USD khoản vay từ Alibaba
Điểm đáng chú ý nhất trong báo cáo của Culper Research là mối liên hệ giữa Speedmatrix và Apex Enterprise Solutions (Singapore), một doanh nghiệp có công ty mẹ cuối cùng là tập đoàn Alibaba.
Theo hồ sơ doanh nghiệp Malaysia, tháng 6/2024, Speedmatrix đã ký một thỏa thuận với Apex, trong đó sử dụng các thiết bị công nghệ thông tin, thiết bị mạng, tài sản trí tuệ và những quyền liên quan làm tài sản bảo đảm cho Apex nếu không thực hiện đúng các nghĩa vụ theo hợp đồng.
Thỏa thuận được ký ngày 18/6/2024 và vẫn còn hiệu lực tính đến ngày 11/11/2026, theo thông tin The Straits Times thu thập từ hồ sơ doanh nghiệp.
Apex được thành lập tại Singapore vào tháng 7/2023. Theo hồ sơ của Cơ quan Quản lý kế toán và doanh nghiệp Singapore (ACRA), công ty mẹ trực tiếp của Apex là Cloud Intelligence (Cayman) Holding, trong khi công ty mẹ cuối cùng là Alibaba Group Holding.
Đáng chú ý, trong báo cáo tài chính đã kiểm toán cho năm tài chính kết thúc ngày 31/3/2025, Apex ghi nhận hơn 4,1 tỷ USD tiền trả trước và khoảng 4,2 tỷ USD khoản vay phải trả cho Alibaba, theo số liệu được Culper Research trích dẫn.
Culper cho rằng cấu trúc tài chính này có thể là một phần trong cơ chế cung cấp vốn cho Megaspeed. Theo giả thuyết của công ty nghiên cứu, Alibaba chuyển tiền cho Apex dưới hình thức các khoản vay, sau đó Apex sử dụng một phần nguồn lực tài chính để hỗ trợ hoạt động mua sắm thiết bị của Speedmatrix và các doanh nghiệp liên quan.
Nếu giả thuyết này được chứng minh, Apex có thể đóng vai trò trung gian tài chính quan trọng trong chuỗi giao dịch mua máy chủ Nvidia của Megaspeed.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa dữ liệu tài chính và kết luận về mục đích sử dụng tiền. Việc Apex có khoản vay phải trả Alibaba không tự động chứng minh toàn bộ số tiền đó được chuyển cho Megaspeed. Tương tự, việc Speedmatrix dùng tài sản bảo đảm cho Apex cũng chưa chứng minh Apex đã trực tiếp tài trợ các thương vụ mua chip Nvidia.
Đây chính là khoảng trống thông tin quan trọng nhất trong câu chuyện hiện nay: nguồn vốn có thể được truy tìm đến Alibaba, quan hệ bảo đảm tài sản giữa Apex và Speedmatrix đã xuất hiện trong hồ sơ doanh nghiệp, nhưng dòng tiền thực tế từ Alibaba đến các thương vụ mua chip vẫn chưa được công khai chứng minh đầy đủ.
Megaspeed tăng tài sản từ 33 triệu USD lên 3 tỷ USD
Những nghi vấn về dòng tiền càng thu hút sự chú ý khi đặt cạnh tốc độ tăng trưởng tài chính bất thường của Megaspeed.
Theo báo cáo tài chính năm 2024 được Culper Research phân tích, tổng nguồn vốn của Megaspeed, bao gồm nợ phải trả và vốn chủ sở hữu, tăng từ khoảng 33 triệu USD cuối năm 2023 lên gần 3 tỷ USD cuối năm 2024.
Trong đó, khoản mục đáng chú ý là khoảng 2,9 tỷ USD tiền đặt cọc có thể hoàn lại mà doanh nghiệp nhận được từ một nguồn không được nêu tên.
Cùng thời điểm, Megaspeed ghi nhận khoảng 2,9 tỷ USD khoản phải thu từ các công ty con. Theo cách phân tích của Culper, phần lớn nguồn tiền nhận được đã được chuyển tiếp đến các đơn vị vận hành trong mạng lưới, trong đó có Speedmatrix tại Malaysia.
Đây là một chi tiết có ý nghĩa khi xem xét mối liên hệ giữa nguồn vốn và hoạt động mua sắm chip. Nếu Megaspeed thực sự nhận được khoản tiền đặt cọc hàng tỷ USD từ một khách hàng hoặc đối tác, sau đó chuyển phần lớn nguồn lực này cho các công ty con, cần xác định ai là chủ thể cung cấp tiền, mục đích của các khoản đặt cọc và những thiết bị được mua bằng nguồn vốn đó.
Culper cho rằng khoản tiền 2,9 tỷ USD có thể liên quan đến cơ chế tài trợ của Alibaba thông qua Apex. Tuy nhiên, báo cáo tài chính Megaspeed không công khai danh tính bên cung cấp khoản tiền đặt cọc nói trên. Vì vậy, chưa thể khẳng định khoản tiền này bắt nguồn từ Alibaba.
Một điểm khác cũng cần chú ý là Megaspeed không chỉ hoạt động tại Malaysia. Theo báo cáo tài chính năm 2024, doanh nghiệp sở hữu 7 công ty con tại 5 thị trường nước ngoài, gồm Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Australia và Mỹ.
Ba công ty con tại Malaysia gồm Speedmatrix, Megaspeed International Sdn Bhd và MSFusion. Trong đó, Speedmatrix và Megaspeed International Sdn Bhd hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ lưu trữ đám mây.
Mạng lưới này khiến việc xác định dòng tiền và luồng hàng hóa trở nên phức tạp hơn. Một khoản vốn có thể được chuyển từ công ty mẹ đến công ty con, sau đó dùng để mua thiết bị từ nhà cung cấp tại một quốc gia khác và đưa đến trung tâm dữ liệu ở một thị trường thứ ba.
Vì sao Alibaba có thể xuất hiện trong chuỗi cung ứng chip Nvidia?
Một trong những câu hỏi được đặt ra là tại sao một tập đoàn công nghệ Trung Quốc như Alibaba lại có mối liên hệ tài chính với doanh nghiệp mua sắm lượng lớn máy chủ sử dụng chip Nvidia tại Đông Nam Á?
Trên thực tế, Alibaba có hoạt động kinh doanh điện toán đám mây quy mô lớn thông qua Alibaba Cloud. Đây là một trong những lĩnh vực chiến lược của tập đoàn, cung cấp hạ tầng máy chủ, lưu trữ dữ liệu và năng lực xử lý cho doanh nghiệp tại nhiều thị trường.
Các trung tâm dữ liệu tại Singapore, Malaysia và Indonesia có thể phục vụ khách hàng quốc tế, trong đó có những doanh nghiệp Trung Quốc muốn tiếp cận năng lực điện toán ở nước ngoài.
The Financial Times từng đưa tin Alibaba là một trong những khách hàng lớn trong hoạt động dịch vụ điện toán đám mây của Megaspeed tại Đông Nam Á. Thông tin này khiến mối liên hệ giữa hai doanh nghiệp càng được quan tâm.
Nếu Alibaba vừa có quan hệ thương mại với Megaspeed, vừa có doanh nghiệp liên kết tài chính với Speedmatrix thông qua Apex, mạng lưới này có thể tạo thành một chuỗi quan hệ kinh doanh nhiều tầng.
Tuy nhiên, quan hệ khách hàng, quan hệ tài chính và hành vi vi phạm kiểm soát xuất khẩu là ba vấn đề khác nhau. Việc Alibaba sử dụng dịch vụ điện toán đám mây của Megaspeed không đồng nghĩa tập đoàn này tài trợ các thương vụ mua chip. Tương tự, việc các công ty có chung đối tác thương mại không chứng minh họ cùng tham gia một hoạt động chuyển hướng hàng hóa trái phép.
Hiện Alibaba và Megaspeed chưa công khai giải thích đầy đủ bản chất quan hệ thương mại và tài chính giữa hai bên. The Straits Times cho biết cả hai doanh nghiệp không phản hồi những câu hỏi của báo về mối quan hệ này và việc các quan hệ đó có còn được duy trì trong thời gian điều tra hay không.
Mỹ và Malaysia lần lượt siết kiểm soát, dòng chip vẫn là dấu hỏi
Những nghi vấn về Megaspeed xuất hiện trong bối cảnh Mỹ đang tìm cách hạn chế khả năng tiếp cận các bộ xử lý AI tiên tiến của Trung Quốc.
Washington đã áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với nhiều dòng chip Nvidia có hiệu năng cao, trong đó có H100 và những hệ thống máy chủ sử dụng công nghệ bán dẫn tiên tiến. Các quy định này nhằm hạn chế việc chuyển giao công nghệ điện toán có thể phục vụ những mục đích nhạy cảm.
Tuy nhiên, chuỗi cung ứng phần cứng AI ngày càng phức tạp khi máy chủ có thể được mua bởi một doanh nghiệp ở quốc gia thứ ba, đưa vào trung tâm dữ liệu tại Đông Nam Á và cung cấp dịch vụ điện toán từ xa cho khách hàng ở nhiều nước.
Đây là lý do Mỹ không chỉ quan tâm đến người mua trực tiếp mà còn chú trọng xác minh người sử dụng cuối cùng và địa điểm sử dụng thiết bị.
Tại Singapore, Bộ Nội vụ cho biết cảnh sát và Hải quan đã mở cuộc điều tra độc lập đối với Megaspeed cùng một số doanh nghiệp và người điều hành từ tháng 2/2025. Các nghi vấn tập trung vào khả năng khai báo không chính xác khi mua máy chủ và việc hàng hóa được xuất qua Singapore sang Malaysia, sau đó có thể được chuyển tiếp đến một địa điểm khác trái với nội dung đã khai báo.
Ngày 12/11/2026, Singapore công bố rằng cuộc điều tra đối với Megaspeed và sáu cá nhân khác vẫn đang tiếp diễn. Cơ quan chức năng cũng cho biết đã nhiều lần đề nghị Mỹ hỗ trợ thu thập thông tin liên quan đến nhà cung cấp máy chủ Supermicro, nhưng mức độ hợp tác nhận được còn hạn chế.
Tại Malaysia, ngày 13/11, Bộ Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp nước này khẳng định chưa từng tuyên bố Megaspeed hay Speedmatrix được giải tỏa nghi vấn. Cơ quan này đang phối hợp với Hải quan để xác minh liệu chip AI mà Speedmatrix nhập khẩu có bị tái xuất sang quốc gia khác hay không.
Malaysia cho biết nhập khẩu chip AI vào nước này hiện không cần giấy phép. Tuy nhiên, kể từ tháng 7/2025, việc xuất khẩu, tái xuất, trung chuyển hoặc quá cảnh chip AI hiệu năng cao có xuất xứ Mỹ từ hoặc qua Malaysia phải được cấp phép theo Luật Thương mại Chiến lược năm 2010.
Thủ tướng Anwar Ibrahim ngày 13/11 cũng cho biết chưa có dấu hiệu cho thấy chip AI liên quan đến vụ Megaspeed đã được xuất khẩu khỏi Malaysia. Ông khẳng định nước này sẵn sàng phối hợp với các cơ quan liên quan trong quá trình xác minh.
Dòng tiền 4 tỷ USD và những câu hỏi chưa có lời giải
Vụ Megaspeed hiện không chỉ là câu chuyện về một doanh nghiệp mua số lượng lớn chip Nvidia mà còn đặt ra vấn đề về khả năng truy tìm dòng tiền trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.
Có ít nhất ba vấn đề cần được làm rõ. Thứ nhất, ai thực sự cung cấp khoản tiền đặt cọc gần 2,9 tỷ USD cho Megaspeed trong năm 2024 và mục đích của khoản tiền này là gì? Thứ hai, khoản vay hơn 4,2 tỷ USD mà Apex phải trả Alibaba có liên quan đến hoạt động mua sắm máy chủ của Speedmatrix hay không? Thứ ba, số chip Nvidia được nhập khẩu vào Malaysia và các thị trường khác cuối cùng được sử dụng ở đâu, bởi ai?
Những câu hỏi này đặc biệt quan trọng vì việc kiểm soát xuất khẩu chip không chỉ phụ thuộc vào giao dịch mua bán ban đầu. Nếu một thiết bị được xuất khẩu hợp pháp nhưng sau đó bị chuyển giao cho một người sử dụng cuối cùng không được phép, hành vi đó vẫn có thể vi phạm các quy định kiểm soát thương mại.
Ở chiều ngược lại, việc một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ điện toán đám mây cho khách hàng Trung Quốc không mặc nhiên đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đã buôn lậu chip hoặc vi phạm lệnh hạn chế xuất khẩu. Cần có bằng chứng về bản chất giao dịch, quyền kiểm soát thiết bị và hành vi chuyển giao cụ thể.
Đáng chú ý, Culper Research công bố báo cáo trong bối cảnh công ty này tiết lộ đang nắm giữ vị thế bán khống đối với cổ phiếu Nvidia. Điều đó có nghĩa công ty có thể hưởng lợi nếu giá cổ phiếu Nvidia giảm. Vì vậy, những cáo buộc và nhận định trong báo cáo cần được đối chiếu với hồ sơ doanh nghiệp, dữ liệu thương mại và kết quả điều tra chính thức, thay vì được xem là kết luận đã được xác nhận.
Tính đến ngày 15/11/2026, Singapore vẫn đang điều tra Megaspeed và các cá nhân liên quan, Malaysia đang xác minh hoạt động tái xuất chip của Speedmatrix. Chưa có kết luận chính thức xác định Alibaba đã tài trợ cho các thương vụ mua chip Nvidia để chuyển hàng trái phép sang Trung Quốc.
Dù vậy, những dữ liệu về khoản vay hàng tỷ USD, tài sản bảo đảm xuyên biên giới và quy mô nhập khẩu máy chủ của Speedmatrix đã cho thấy một vấn đề lớn hơn: trong cuộc chiến kiểm soát chip AI, việc theo dõi hàng hóa có thể chưa đủ. Các cơ quan quản lý còn phải lần theo dòng tiền, cấu trúc sở hữu và những quan hệ thương mại đứng phía sau các doanh nghiệp trung gian.
Thương vụ chip hàng tỷ USD và mắt xích Speedmatrix
Megaspeed International, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ điện toán đám mây có trụ sở tại Singapore, trở thành tâm điểm chú ý sau khi xuất hiện những nghi vấn về việc chuyển hướng chip AI Nvidia sang Trung Quốc, bất chấp các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.
Theo báo cáo nghiên cứu công bố ngày 13/5/2026 của Culper Research, một công ty nghiên cứu đầu tư tại Mỹ, công ty con Speedmatrix tại Malaysia đã nhập khẩu lượng hàng hóa trị giá khoảng 4,6 tỷ USD trong giai đoạn từ tháng 12/2024 đến tháng 1/2026. Trong đó, khoảng 4 tỷ USD có nguồn gốc từ Aivres Systems, doanh nghiệp chuyên lắp ráp máy chủ sử dụng phần cứng Nvidia.
Đây là một con số đáng chú ý bởi Aivres Systems là đối tác sản xuất thiết bị điện toán thuộc chương trình Nvidia Elite OEM. Doanh nghiệp này trước đây có tên Inspur Systems, sau đó đổi tên trong bối cảnh công ty mẹ Inspur Group của Trung Quốc bị đưa vào danh sách hạn chế của Mỹ.
Culper Research cho rằng hoạt động cung cấp máy chủ của Aivres có những mối liên hệ đáng chú ý với thị trường Trung Quốc. Báo cáo cũng đề cập đến cơ cấu sở hữu của doanh nghiệp này và những thương vụ cung cấp máy chủ sử dụng chip Nvidia cho các đơn vị có liên hệ với khách hàng Trung Quốc.
Theo lập luận của Culper, Speedmatrix có thể đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng máy chủ AI xuyên biên giới, trong đó Malaysia là địa điểm tiếp nhận và vận hành thiết bị trước khi năng lực điện toán được cung cấp cho những khách hàng ở thị trường khác.
Cần lưu ý, con số 4,6 tỷ USD là giá trị hàng hóa nhập khẩu được Culper tổng hợp từ dữ liệu thương mại, không có nghĩa toàn bộ số tiền này là giá trị chip Nvidia hay đã được xác định là giao dịch vi phạm pháp luật.
Một số nguồn tin quốc tế khác cũng đưa ra những ước tính về quy mô mua sắm phần cứng của Megaspeed và các công ty liên kết. CBS News từng đề cập con số khoảng 4,8 tỷ USD thiết bị AI và bộ xử lý Nvidia được mua trong vòng 3 năm. Trong khi đó, một số báo cáo truyền thông đưa ra ước tính cao hơn về tổng giá trị phần cứng đi qua mạng lưới Megaspeed và Speedmatrix.
Sự khác biệt xuất phát từ phạm vi thống kê và thời gian ghi nhận giao dịch. Dù vậy, các số liệu đều cho thấy đây là một mạng lưới mua sắm phần cứng AI có quy mô rất lớn, đủ để thu hút sự chú ý của các cơ quan quản lý xuất khẩu Mỹ.
Apex Enterprise Solutions và dấu hỏi về 4,2 tỷ USD khoản vay từ Alibaba
Điểm đáng chú ý nhất trong báo cáo của Culper Research là mối liên hệ giữa Speedmatrix và Apex Enterprise Solutions (Singapore), một doanh nghiệp có công ty mẹ cuối cùng là tập đoàn Alibaba.
Theo hồ sơ doanh nghiệp Malaysia, tháng 6/2024, Speedmatrix đã ký một thỏa thuận với Apex, trong đó sử dụng các thiết bị công nghệ thông tin, thiết bị mạng, tài sản trí tuệ và những quyền liên quan làm tài sản bảo đảm cho Apex nếu không thực hiện đúng các nghĩa vụ theo hợp đồng.
Thỏa thuận được ký ngày 18/6/2024 và vẫn còn hiệu lực tính đến ngày 11/11/2026, theo thông tin The Straits Times thu thập từ hồ sơ doanh nghiệp.
Apex được thành lập tại Singapore vào tháng 7/2023. Theo hồ sơ của Cơ quan Quản lý kế toán và doanh nghiệp Singapore (ACRA), công ty mẹ trực tiếp của Apex là Cloud Intelligence (Cayman) Holding, trong khi công ty mẹ cuối cùng là Alibaba Group Holding.
Đáng chú ý, trong báo cáo tài chính đã kiểm toán cho năm tài chính kết thúc ngày 31/3/2025, Apex ghi nhận hơn 4,1 tỷ USD tiền trả trước và khoảng 4,2 tỷ USD khoản vay phải trả cho Alibaba, theo số liệu được Culper Research trích dẫn.
Culper cho rằng cấu trúc tài chính này có thể là một phần trong cơ chế cung cấp vốn cho Megaspeed. Theo giả thuyết của công ty nghiên cứu, Alibaba chuyển tiền cho Apex dưới hình thức các khoản vay, sau đó Apex sử dụng một phần nguồn lực tài chính để hỗ trợ hoạt động mua sắm thiết bị của Speedmatrix và các doanh nghiệp liên quan.
Nếu giả thuyết này được chứng minh, Apex có thể đóng vai trò trung gian tài chính quan trọng trong chuỗi giao dịch mua máy chủ Nvidia của Megaspeed.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa dữ liệu tài chính và kết luận về mục đích sử dụng tiền. Việc Apex có khoản vay phải trả Alibaba không tự động chứng minh toàn bộ số tiền đó được chuyển cho Megaspeed. Tương tự, việc Speedmatrix dùng tài sản bảo đảm cho Apex cũng chưa chứng minh Apex đã trực tiếp tài trợ các thương vụ mua chip Nvidia.
Đây chính là khoảng trống thông tin quan trọng nhất trong câu chuyện hiện nay: nguồn vốn có thể được truy tìm đến Alibaba, quan hệ bảo đảm tài sản giữa Apex và Speedmatrix đã xuất hiện trong hồ sơ doanh nghiệp, nhưng dòng tiền thực tế từ Alibaba đến các thương vụ mua chip vẫn chưa được công khai chứng minh đầy đủ.
Megaspeed tăng tài sản từ 33 triệu USD lên 3 tỷ USD
Những nghi vấn về dòng tiền càng thu hút sự chú ý khi đặt cạnh tốc độ tăng trưởng tài chính bất thường của Megaspeed.
Theo báo cáo tài chính năm 2024 được Culper Research phân tích, tổng nguồn vốn của Megaspeed, bao gồm nợ phải trả và vốn chủ sở hữu, tăng từ khoảng 33 triệu USD cuối năm 2023 lên gần 3 tỷ USD cuối năm 2024.
Trong đó, khoản mục đáng chú ý là khoảng 2,9 tỷ USD tiền đặt cọc có thể hoàn lại mà doanh nghiệp nhận được từ một nguồn không được nêu tên.
Cùng thời điểm, Megaspeed ghi nhận khoảng 2,9 tỷ USD khoản phải thu từ các công ty con. Theo cách phân tích của Culper, phần lớn nguồn tiền nhận được đã được chuyển tiếp đến các đơn vị vận hành trong mạng lưới, trong đó có Speedmatrix tại Malaysia.
Đây là một chi tiết có ý nghĩa khi xem xét mối liên hệ giữa nguồn vốn và hoạt động mua sắm chip. Nếu Megaspeed thực sự nhận được khoản tiền đặt cọc hàng tỷ USD từ một khách hàng hoặc đối tác, sau đó chuyển phần lớn nguồn lực này cho các công ty con, cần xác định ai là chủ thể cung cấp tiền, mục đích của các khoản đặt cọc và những thiết bị được mua bằng nguồn vốn đó.
Culper cho rằng khoản tiền 2,9 tỷ USD có thể liên quan đến cơ chế tài trợ của Alibaba thông qua Apex. Tuy nhiên, báo cáo tài chính Megaspeed không công khai danh tính bên cung cấp khoản tiền đặt cọc nói trên. Vì vậy, chưa thể khẳng định khoản tiền này bắt nguồn từ Alibaba.
Một điểm khác cũng cần chú ý là Megaspeed không chỉ hoạt động tại Malaysia. Theo báo cáo tài chính năm 2024, doanh nghiệp sở hữu 7 công ty con tại 5 thị trường nước ngoài, gồm Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Australia và Mỹ.
Ba công ty con tại Malaysia gồm Speedmatrix, Megaspeed International Sdn Bhd và MSFusion. Trong đó, Speedmatrix và Megaspeed International Sdn Bhd hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ lưu trữ đám mây.
Mạng lưới này khiến việc xác định dòng tiền và luồng hàng hóa trở nên phức tạp hơn. Một khoản vốn có thể được chuyển từ công ty mẹ đến công ty con, sau đó dùng để mua thiết bị từ nhà cung cấp tại một quốc gia khác và đưa đến trung tâm dữ liệu ở một thị trường thứ ba.
Vì sao Alibaba có thể xuất hiện trong chuỗi cung ứng chip Nvidia?
Một trong những câu hỏi được đặt ra là tại sao một tập đoàn công nghệ Trung Quốc như Alibaba lại có mối liên hệ tài chính với doanh nghiệp mua sắm lượng lớn máy chủ sử dụng chip Nvidia tại Đông Nam Á?
Trên thực tế, Alibaba có hoạt động kinh doanh điện toán đám mây quy mô lớn thông qua Alibaba Cloud. Đây là một trong những lĩnh vực chiến lược của tập đoàn, cung cấp hạ tầng máy chủ, lưu trữ dữ liệu và năng lực xử lý cho doanh nghiệp tại nhiều thị trường.
Các trung tâm dữ liệu tại Singapore, Malaysia và Indonesia có thể phục vụ khách hàng quốc tế, trong đó có những doanh nghiệp Trung Quốc muốn tiếp cận năng lực điện toán ở nước ngoài.
The Financial Times từng đưa tin Alibaba là một trong những khách hàng lớn trong hoạt động dịch vụ điện toán đám mây của Megaspeed tại Đông Nam Á. Thông tin này khiến mối liên hệ giữa hai doanh nghiệp càng được quan tâm.
Nếu Alibaba vừa có quan hệ thương mại với Megaspeed, vừa có doanh nghiệp liên kết tài chính với Speedmatrix thông qua Apex, mạng lưới này có thể tạo thành một chuỗi quan hệ kinh doanh nhiều tầng.
Tuy nhiên, quan hệ khách hàng, quan hệ tài chính và hành vi vi phạm kiểm soát xuất khẩu là ba vấn đề khác nhau. Việc Alibaba sử dụng dịch vụ điện toán đám mây của Megaspeed không đồng nghĩa tập đoàn này tài trợ các thương vụ mua chip. Tương tự, việc các công ty có chung đối tác thương mại không chứng minh họ cùng tham gia một hoạt động chuyển hướng hàng hóa trái phép.
Hiện Alibaba và Megaspeed chưa công khai giải thích đầy đủ bản chất quan hệ thương mại và tài chính giữa hai bên. The Straits Times cho biết cả hai doanh nghiệp không phản hồi những câu hỏi của báo về mối quan hệ này và việc các quan hệ đó có còn được duy trì trong thời gian điều tra hay không.
Mỹ và Malaysia lần lượt siết kiểm soát, dòng chip vẫn là dấu hỏi
Những nghi vấn về Megaspeed xuất hiện trong bối cảnh Mỹ đang tìm cách hạn chế khả năng tiếp cận các bộ xử lý AI tiên tiến của Trung Quốc.
Washington đã áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với nhiều dòng chip Nvidia có hiệu năng cao, trong đó có H100 và những hệ thống máy chủ sử dụng công nghệ bán dẫn tiên tiến. Các quy định này nhằm hạn chế việc chuyển giao công nghệ điện toán có thể phục vụ những mục đích nhạy cảm.
Tuy nhiên, chuỗi cung ứng phần cứng AI ngày càng phức tạp khi máy chủ có thể được mua bởi một doanh nghiệp ở quốc gia thứ ba, đưa vào trung tâm dữ liệu tại Đông Nam Á và cung cấp dịch vụ điện toán từ xa cho khách hàng ở nhiều nước.
Đây là lý do Mỹ không chỉ quan tâm đến người mua trực tiếp mà còn chú trọng xác minh người sử dụng cuối cùng và địa điểm sử dụng thiết bị.
Tại Singapore, Bộ Nội vụ cho biết cảnh sát và Hải quan đã mở cuộc điều tra độc lập đối với Megaspeed cùng một số doanh nghiệp và người điều hành từ tháng 2/2025. Các nghi vấn tập trung vào khả năng khai báo không chính xác khi mua máy chủ và việc hàng hóa được xuất qua Singapore sang Malaysia, sau đó có thể được chuyển tiếp đến một địa điểm khác trái với nội dung đã khai báo.
Ngày 12/11/2026, Singapore công bố rằng cuộc điều tra đối với Megaspeed và sáu cá nhân khác vẫn đang tiếp diễn. Cơ quan chức năng cũng cho biết đã nhiều lần đề nghị Mỹ hỗ trợ thu thập thông tin liên quan đến nhà cung cấp máy chủ Supermicro, nhưng mức độ hợp tác nhận được còn hạn chế.
Tại Malaysia, ngày 13/11, Bộ Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp nước này khẳng định chưa từng tuyên bố Megaspeed hay Speedmatrix được giải tỏa nghi vấn. Cơ quan này đang phối hợp với Hải quan để xác minh liệu chip AI mà Speedmatrix nhập khẩu có bị tái xuất sang quốc gia khác hay không.
Malaysia cho biết nhập khẩu chip AI vào nước này hiện không cần giấy phép. Tuy nhiên, kể từ tháng 7/2025, việc xuất khẩu, tái xuất, trung chuyển hoặc quá cảnh chip AI hiệu năng cao có xuất xứ Mỹ từ hoặc qua Malaysia phải được cấp phép theo Luật Thương mại Chiến lược năm 2010.
Thủ tướng Anwar Ibrahim ngày 13/11 cũng cho biết chưa có dấu hiệu cho thấy chip AI liên quan đến vụ Megaspeed đã được xuất khẩu khỏi Malaysia. Ông khẳng định nước này sẵn sàng phối hợp với các cơ quan liên quan trong quá trình xác minh.
Dòng tiền 4 tỷ USD và những câu hỏi chưa có lời giải
Vụ Megaspeed hiện không chỉ là câu chuyện về một doanh nghiệp mua số lượng lớn chip Nvidia mà còn đặt ra vấn đề về khả năng truy tìm dòng tiền trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.
Có ít nhất ba vấn đề cần được làm rõ. Thứ nhất, ai thực sự cung cấp khoản tiền đặt cọc gần 2,9 tỷ USD cho Megaspeed trong năm 2024 và mục đích của khoản tiền này là gì? Thứ hai, khoản vay hơn 4,2 tỷ USD mà Apex phải trả Alibaba có liên quan đến hoạt động mua sắm máy chủ của Speedmatrix hay không? Thứ ba, số chip Nvidia được nhập khẩu vào Malaysia và các thị trường khác cuối cùng được sử dụng ở đâu, bởi ai?
Những câu hỏi này đặc biệt quan trọng vì việc kiểm soát xuất khẩu chip không chỉ phụ thuộc vào giao dịch mua bán ban đầu. Nếu một thiết bị được xuất khẩu hợp pháp nhưng sau đó bị chuyển giao cho một người sử dụng cuối cùng không được phép, hành vi đó vẫn có thể vi phạm các quy định kiểm soát thương mại.
Ở chiều ngược lại, việc một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ điện toán đám mây cho khách hàng Trung Quốc không mặc nhiên đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đã buôn lậu chip hoặc vi phạm lệnh hạn chế xuất khẩu. Cần có bằng chứng về bản chất giao dịch, quyền kiểm soát thiết bị và hành vi chuyển giao cụ thể.
Đáng chú ý, Culper Research công bố báo cáo trong bối cảnh công ty này tiết lộ đang nắm giữ vị thế bán khống đối với cổ phiếu Nvidia. Điều đó có nghĩa công ty có thể hưởng lợi nếu giá cổ phiếu Nvidia giảm. Vì vậy, những cáo buộc và nhận định trong báo cáo cần được đối chiếu với hồ sơ doanh nghiệp, dữ liệu thương mại và kết quả điều tra chính thức, thay vì được xem là kết luận đã được xác nhận.
Tính đến ngày 15/11/2026, Singapore vẫn đang điều tra Megaspeed và các cá nhân liên quan, Malaysia đang xác minh hoạt động tái xuất chip của Speedmatrix. Chưa có kết luận chính thức xác định Alibaba đã tài trợ cho các thương vụ mua chip Nvidia để chuyển hàng trái phép sang Trung Quốc.
Dù vậy, những dữ liệu về khoản vay hàng tỷ USD, tài sản bảo đảm xuyên biên giới và quy mô nhập khẩu máy chủ của Speedmatrix đã cho thấy một vấn đề lớn hơn: trong cuộc chiến kiểm soát chip AI, việc theo dõi hàng hóa có thể chưa đủ. Các cơ quan quản lý còn phải lần theo dòng tiền, cấu trúc sở hữu và những quan hệ thương mại đứng phía sau các doanh nghiệp trung gian.
