5 quy tắc về bản chất con người giúp bạn tránh bị lợi dụng

[Vu Thuy Tien✔]

Bạn có nhận thấy rằng những người sống chân thành, làm việc chăm chỉ và luôn sẵn lòng giúp đỡ người khác đôi khi lại là những người dễ bị lợi dụng nhất? “Bạn có thể giúp tôi hoàn thành báo cáo này tối nay được không?”, “Tôi đang cần tiền mua nhà, bạn có tiền dư cho tôi vay một ít được không?”... Ban đầu, họ chỉ nghĩ đơn giản rằng nếu mình giúp được thì cứ giúp. Nhưng rồi dần dần, những lời nhờ vả xuất hiện ngày càng nhiều. Khi được khen ngợi, họ chẳng nhận lại được bao nhiêu, nhưng hễ có việc khó, việc gấp hoặc những việc chẳng ai muốn làm, mọi người lại lập tức nghĩ đến họ. Trong mắt người khác, họ vô tình trở thành “mục tiêu dễ dàng”, người đầu tiên được gọi tên khi có công việc chưa hoàn thành hoặc trách nhiệm mà chẳng ai muốn nhận. Đáng nói là sự hy sinh ấy chưa chắc mang lại sự ghi nhận. Bạn càng dễ dàng giúp đỡ, người khác càng có thể xem đó là điều hiển nhiên. Bởi vậy, biết cách bảo vệ bản thân và biết nói “không” đúng lúc là một kỹ năng rất quan trọng. Ghi nhớ 5 nguyên tắc dưới đây có thể giúp bạn giữ được giới hạn của mình và tránh bị người khác thao túng.

01. Tử tế, nhưng đừng sống không có nguyên tắc. Khi mới vào công ty, Tiểu Triệu luôn rất thận trọng vì chưa có nhiều kinh nghiệm và kiến thức chuyên môn. Ngoài việc hoàn thành tốt công việc được giao, anh còn thường xuyên chủ động nhận những việc mà đồng nghiệp không muốn làm. Ai nhờ gì, anh gần như không từ chối và luôn cố gắng hoàn thành thật tốt. Tiểu Triệu nghĩ rằng sự nhiệt tình ấy sẽ giúp mình được đồng nghiệp tôn trọng, nhưng mọi chuyện lại không diễn ra như anh mong muốn. Vì dành quá nhiều thời gian giúp người khác, anh bắt đầu sao nhãng công việc của chính mình và cuối cùng bị cấp trên khiển trách. Đến lúc đó, anh mới nhận ra rằng lòng tốt không có giới hạn đôi khi lại đẩy mình vào thế bị động. Từ chối khi cần thiết không có nghĩa là bạn ích kỷ. Đó là cách để bảo vệ thời gian, công việc và giới hạn của chính mình. Khi bạn luôn sẵn sàng nhận mọi thứ, người khác sẽ dễ dàng mặc định rằng bạn có thể tiếp tục gánh thêm.

02. Giúp người lúc khó khăn, đừng biến sự giúp đỡ thành thói quen. Bạn bè và đồng nghiệp giúp đỡ nhau khi gặp khó khăn là chuyện bình thường, nhưng giúp đỡ ai và giúp đến mức nào lại là chuyện khác. Không phải ai cũng cần được giúp đỡ mãi mãi, đặc biệt là những người đã quen dựa vào người khác thay vì tự mình cố gắng. Nếu một người luôn có người khác đứng ra giải quyết vấn đề thay mình, họ có thể dần mất đi động lực tự chịu trách nhiệm. Sự giúp đỡ ban đầu là lòng tốt, nhưng nếu kéo dài quá lâu, nó có thể trở thành sự dung túng. Đến một ngày bạn không muốn giúp nữa, người đó thậm chí có thể quay sang trách bạn lạnh lùng mà quên mất những gì bạn từng làm cho họ. Bạn giúp họ vì thiện ý, nhưng sự giúp đỡ ấy dần bị xem như một nghĩa vụ. Nếu thật sự muốn giúp, hãy giúp những người biết trân trọng và biết tự đứng lên sau khi nhận được sự hỗ trợ. Có thể giúp một người lúc họ gặp khó khăn, nhưng đừng biến mình thành chỗ dựa mà họ không bao giờ muốn rời khỏi.

03. Đừng phơi bày toàn bộ tài sản và cuộc sống của mình. Có những người rất thích chia sẻ mọi thứ với người xung quanh: vừa mua nhà, chồng được tăng lương, trong tài khoản có bao nhiêu tiền, quen biết những ai... Họ có thể chỉ đang vô tư kể chuyện, nhưng lòng người là thứ rất khó đoán. Có người nghe xong sẽ thật lòng chúc mừng, nhưng cũng có người nảy sinh sự ghen tị, rồi từ những câu chuyện nhỏ nhặt đó bắt đầu suy diễn hoặc thêm thắt. Những gì người khác không có đôi khi dễ trở thành nguồn gốc của sự so sánh. Một người có thể mỉm cười trước mặt bạn nhưng lại bàn tán về bạn sau lưng. Những câu chuyện ban đầu chỉ là vài lời kể vô tình, nhưng khi qua nhiều người, chúng có thể bị phóng đại và biến thành những lời đồn hoàn toàn khác. Vì thế, không phải chuyện gì cũng cần chia sẻ. Giữ lại một phần riêng tư không khiến bạn trở nên xa cách với mọi người. Đó đơn giản là cách bảo vệ cuộc sống của chính mình.

04. Với người thiếu tôn trọng, đừng lúc nào cũng nhượng bộ. Trong các mối quan hệ, sự tôn trọng luôn cần đến từ cả hai phía. Khi gặp một người cư xử thiếu lịch sự hoặc liên tục vượt qua giới hạn của bạn, đừng vì muốn giữ hòa khí mà lần nào cũng nhẫn nhịn. Nếu họ nói những lời làm tổn thương bạn, hãy thẳng thắn thể hiện thái độ. Nếu họ đưa ra yêu cầu quá đáng, hãy biết từ chối. Hiền lành không có nghĩa là phải chịu đựng tất cả. Đôi khi bạn cần cứng rắn để người khác hiểu rằng mình có giới hạn. Khi bạn thể hiện rõ nguyên tắc của bản thân, đối phương sẽ biết rằng không thể tùy tiện đối xử với bạn như thế nào cũng được. Bạn càng không có giới hạn, người khác càng dễ thử xem họ có thể tiến xa đến đâu.

05. Đừng đối xử với người khác như thể họ là người nhà. Có được một vài người bạn thật sự tốt là một may mắn trong cuộc sống. Nhưng ngay cả với những người thân thiết, mỗi người vẫn cần có ranh giới riêng. Bạn bè vẫn là bạn bè. Đừng vì quá tin tưởng mà kể cho họ tất cả mọi chuyện, đặc biệt là những vấn đề riêng tư trong gia đình như mâu thuẫn vợ chồng, chuyện với bố mẹ chồng hay những chuyện chỉ nên tồn tại giữa những người trong cuộc. Một khi thông tin đã được nói ra, bạn không còn kiểm soát được nó sẽ đi đến đâu. Ai cũng có quyền giữ lại một phần cuộc sống cho riêng mình. Không ai muốn những chuyện riêng tư của mình bị người khác kể lại cho những người mà mình thậm chí không quen biết. Đôi khi, giữ một khoảng cách nhất định trong tình bạn không phải là thiếu chân thành, mà là cách để mối quan hệ có thể tồn tại lâu dài.

Mỗi người đều phải sống giữa những người có tính cách khác nhau. Có người chân thành, có người tốt bụng, nhưng cũng có những người có thể khiến bạn tổn thương hoặc lợi dụng sự mềm lòng của bạn. Bạn không thể kiểm soát cách người khác đối xử với mình, nhưng có thể kiểm soát cách mình phản ứng. Hãy tử tế khi cần tử tế và cứng rắn khi cần cứng rắn. Có nguyên tắc, có giới hạn và biết bảo vệ mình sẽ giúp bạn tự tin hơn trong mọi mối quan hệ. Bởi cuối cùng, muốn người khác tôn trọng mình, trước hết bạn phải biết tôn trọng chính mình.