Đoạn Video
Ảnh
Cao Tùng
Thành viên nổi tiếng
Ngày 20/08/2026, câu chuyện về Xu Jiayin, 67 tuổi, nhà sáng lập Evergrande, đi đến hồi kết nghiệt ngã nhất: Tòa án Nhân dân Trung cấp Thâm Quyến tuyên án tù chung thân, tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân. Evergrande và Evergrande Real Estate cũng bị phạt tổng cộng 15,82 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 61.500 tỷ đồng. Xu bị kết tội liên quan đến gian lận huy động vốn, sử dụng trái phép tiền, gian lận chứng khoán, tham ô và hối lộ.
Cách đây chưa đầy một thập niên, hình ảnh ấy gần như không thể tưởng tượng. Năm 2017, Xu Jiayin, còn được biết đến với tên Hui Ka Yan, từng là người giàu nhất Trung Quốc với tài sản khoảng 45,3 tỷ USD, tương đương hơn 1,1 triệu tỷ đồng theo tỷ giá hiện nay. Ông xây dựng Evergrande thành một trong những tập đoàn bất động sản lớn nhất Trung Quốc, mở rộng từ nhà ở sang tài chính, ô tô điện, bóng đá và hàng loạt lĩnh vực khác.
Rồi đế chế sụp đổ. Evergrande vỡ nợ năm 2021 sau khi gánh khoản nợ vượt 300 tỷ USD, tương đương khoảng 7,9 triệu tỷ đồng. Tòa án Hong Kong ra lệnh thanh lý năm 2024. Đến năm 2026, quá trình thu hồi tài sản vẫn diễn ra trong khi các chủ nợ phải đối mặt với khoản thiếu hụt khổng lồ.
Bi kịch của Xu còn thể hiện ở một chi tiết rất nhỏ nhưng đầy tính biểu tượng. Đầu năm 2026, Tòa án Tối cao Hong Kong yêu cầu ông thanh toán khoảng 1,2 triệu đô la Hong Kong, tương đương khoảng 4 tỷ đồng, tiền án phí. Nếu không thanh toán, ông có thể mất quyền tiếp tục bảo vệ mình trong một vụ kiện trị giá 46,8 tỷ đô la Hong Kong. Tài sản của ông khi đó đã bị đóng băng, khiến một người từng sở hữu hàng chục tỷ USD lại gặp khó khăn ngay cả trong việc tiếp cận tiền của chính mình.
Tháng 04/2026, Xu ra tòa tại Thâm Quyến và nhận tội, đồng thời bày tỏ hối hận. Nhưng đến hôm nay, bản án chung thân đã chính thức khép lại con đường trở về của ông.
Câu chuyện về người vợ cũ Ding Yumei lại tạo ra một sự tương phản đặc biệt. Tài sản của bà và những người liên quan đã nằm trong các lệnh phong tỏa tài sản toàn cầu, trong khi các nhà thanh lý Evergrande tiếp tục tìm cách thu hồi tài sản ở nước ngoài. Hong Kong từng áp dụng lệnh đóng băng khoảng 60 tỷ đô la Hong Kong, tương đương hơn 200.000 tỷ đồng, đối với Xu, Ding và một số cựu lãnh đạo Evergrande.
Trên mạng xã hội xuất hiện nhiều câu chuyện về việc Ding sống tại Anh với một người đàn ông trẻ hơn nhiều tuổi và vẫn hưởng cuộc sống xa hoa. Tuy nhiên, những chi tiết như "người tình kém 30 tuổi", tài sản 50 tỷ nhân dân tệ hay một số câu chuyện về biệt thự bị người vô gia cư chiếm giữ chưa được các nguồn tin đáng tin cậy mà tôi kiểm chứng xác nhận, vì vậy không nên coi đó là sự thật.
Điều có thể khẳng định là sự tương phản giữa hai vợ chồng đã trở thành biểu tượng cho cú sụp đổ của Evergrande: một bên là người sáng lập từng đứng trên đỉnh tài sản Trung Quốc, nay mất toàn bộ tài sản và nhận án chung thân; bên kia là những tài sản gia đình ở nước ngoài vẫn đang trở thành đối tượng tranh chấp và thu hồi.
Và có lẽ phần cay đắng nhất của câu chuyện nằm ở chính cách Xu từng sống trong thời kỳ đỉnh cao. Ông nổi tiếng với đời sống xa hoa và nhiều bê bối đời tư. Nhưng khi đế chế được xây dựng bằng đòn bẩy tài chính sụp đổ, tiền bạc, quyền lực và các mối quan hệ từng bảo vệ ông không còn đủ sức chống lại hệ thống pháp luật.
Từ 45,3 tỷ USD tài sản xuống tù chung thân chỉ trong chưa đầy một thập niên. Đó không đơn thuần là sự phá sản của một tỷ phú, mà là cái giá cuối cùng của một mô hình kinh doanh đã sử dụng đòn bẩy quá lớn và kéo theo những sai phạm mà tòa án xác định là tội phạm.
Cách đây chưa đầy một thập niên, hình ảnh ấy gần như không thể tưởng tượng. Năm 2017, Xu Jiayin, còn được biết đến với tên Hui Ka Yan, từng là người giàu nhất Trung Quốc với tài sản khoảng 45,3 tỷ USD, tương đương hơn 1,1 triệu tỷ đồng theo tỷ giá hiện nay. Ông xây dựng Evergrande thành một trong những tập đoàn bất động sản lớn nhất Trung Quốc, mở rộng từ nhà ở sang tài chính, ô tô điện, bóng đá và hàng loạt lĩnh vực khác.
Rồi đế chế sụp đổ. Evergrande vỡ nợ năm 2021 sau khi gánh khoản nợ vượt 300 tỷ USD, tương đương khoảng 7,9 triệu tỷ đồng. Tòa án Hong Kong ra lệnh thanh lý năm 2024. Đến năm 2026, quá trình thu hồi tài sản vẫn diễn ra trong khi các chủ nợ phải đối mặt với khoản thiếu hụt khổng lồ.
Bi kịch của Xu còn thể hiện ở một chi tiết rất nhỏ nhưng đầy tính biểu tượng. Đầu năm 2026, Tòa án Tối cao Hong Kong yêu cầu ông thanh toán khoảng 1,2 triệu đô la Hong Kong, tương đương khoảng 4 tỷ đồng, tiền án phí. Nếu không thanh toán, ông có thể mất quyền tiếp tục bảo vệ mình trong một vụ kiện trị giá 46,8 tỷ đô la Hong Kong. Tài sản của ông khi đó đã bị đóng băng, khiến một người từng sở hữu hàng chục tỷ USD lại gặp khó khăn ngay cả trong việc tiếp cận tiền của chính mình.
Tháng 04/2026, Xu ra tòa tại Thâm Quyến và nhận tội, đồng thời bày tỏ hối hận. Nhưng đến hôm nay, bản án chung thân đã chính thức khép lại con đường trở về của ông.
Câu chuyện về người vợ cũ Ding Yumei lại tạo ra một sự tương phản đặc biệt. Tài sản của bà và những người liên quan đã nằm trong các lệnh phong tỏa tài sản toàn cầu, trong khi các nhà thanh lý Evergrande tiếp tục tìm cách thu hồi tài sản ở nước ngoài. Hong Kong từng áp dụng lệnh đóng băng khoảng 60 tỷ đô la Hong Kong, tương đương hơn 200.000 tỷ đồng, đối với Xu, Ding và một số cựu lãnh đạo Evergrande.
Trên mạng xã hội xuất hiện nhiều câu chuyện về việc Ding sống tại Anh với một người đàn ông trẻ hơn nhiều tuổi và vẫn hưởng cuộc sống xa hoa. Tuy nhiên, những chi tiết như "người tình kém 30 tuổi", tài sản 50 tỷ nhân dân tệ hay một số câu chuyện về biệt thự bị người vô gia cư chiếm giữ chưa được các nguồn tin đáng tin cậy mà tôi kiểm chứng xác nhận, vì vậy không nên coi đó là sự thật.
Điều có thể khẳng định là sự tương phản giữa hai vợ chồng đã trở thành biểu tượng cho cú sụp đổ của Evergrande: một bên là người sáng lập từng đứng trên đỉnh tài sản Trung Quốc, nay mất toàn bộ tài sản và nhận án chung thân; bên kia là những tài sản gia đình ở nước ngoài vẫn đang trở thành đối tượng tranh chấp và thu hồi.
Và có lẽ phần cay đắng nhất của câu chuyện nằm ở chính cách Xu từng sống trong thời kỳ đỉnh cao. Ông nổi tiếng với đời sống xa hoa và nhiều bê bối đời tư. Nhưng khi đế chế được xây dựng bằng đòn bẩy tài chính sụp đổ, tiền bạc, quyền lực và các mối quan hệ từng bảo vệ ông không còn đủ sức chống lại hệ thống pháp luật.
Từ 45,3 tỷ USD tài sản xuống tù chung thân chỉ trong chưa đầy một thập niên. Đó không đơn thuần là sự phá sản của một tỷ phú, mà là cái giá cuối cùng của một mô hình kinh doanh đã sử dụng đòn bẩy quá lớn và kéo theo những sai phạm mà tòa án xác định là tội phạm.
