Bộ Chính trị giao hơn 1,87 triệu biên chế năm 2026, tiếp tục tinh giản 5-10% trong giai đoạn mới

[Ánh Bình Minh]

Bộ Chính trị vừa quyết định giao tổng cộng 1.878.362 biên chế cho hệ thống chính trị năm 2026, đồng thời đặt mục tiêu tiếp tục tinh giản từ 5-10% biên chế trong giai đoạn 2027-2031, gắn với chuyển đổi số, cải cách hành chính và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Theo Quyết định số 185-QĐ/TW do Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ký ban hành, tổng biên chế năm 2026 của các cơ quan Đảng, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và đơn vị sự nghiệp trong hệ thống chính trị là 1.878.362 người.

Trong số này, khối cơ quan Trung ương gồm các ban Đảng, cơ quan MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp của Đảng và Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương được giao 12.818 biên chế. Phần lớn còn lại, 1.865.544 biên chế, thuộc các cơ quan, đơn vị ở địa phương cấp tỉnh và cấp xã.

Đáng chú ý, cơ cấu biên chế cho thấy đội ngũ viên chức vẫn chiếm tỷ trọng rất lớn với hơn 1,55 triệu người, trong khi số cán bộ, công chức là hơn 314.000 người. Điều này phản ánh nhu cầu nhân lực lớn trong các lĩnh vực sự nghiệp công như giáo dục, y tế, văn hóa và các dịch vụ công thiết yếu.

Gắn giao biên chế với sắp xếp bộ máy sau khi bỏ cấp huyện

Theo nhiều cơ quan báo chí trong nước, việc xác định biên chế năm 2026 diễn ra trong bối cảnh cả nước đang triển khai mạnh mẽ cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Từ ngày 1/7/2025, nhiều địa phương đã chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương mới sau khi kết thúc hoạt động của cấp huyện. Việc tổ chức lại bộ máy đặt ra yêu cầu rà soát, điều chuyển và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trên phạm vi toàn quốc.

Bộ Chính trị yêu cầu các địa phương chủ động điều chuyển biên chế giữa các cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm không làm tăng tổng biên chế được giao. Những nơi đang sử dụng nhân sự vượt chỉ tiêu phải xây dựng lộ trình đưa số lượng thực tế về đúng mức được giao trước khi kết thúc năm 2026.

Chuyển từ quản lý số lượng sang quản lý chất lượng

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong Kết luận số 40-KL/TW là định hướng thay đổi tư duy quản lý biên chế.

Theo đó, Bộ Chính trị yêu cầu chuyển từ việc quản lý đơn thuần số lượng biên chế sang quản lý chất lượng và hiệu quả thực thi công vụ. Các cơ quan phải áp dụng phương pháp quản trị dựa trên dữ liệu, lượng hóa khối lượng công việc để xác định nhu cầu nhân sự thực tế.

Bộ Chính trị cũng yêu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về biên chế, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động hưởng lương từ nguồn thu sự nghiệp; bảo đảm dữ liệu đồng bộ từ Trung ương đến địa phương theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, liên thông và dùng chung".

Nhiều chuyên gia về cải cách hành chính nhận định đây là bước chuyển quan trọng nhằm khắc phục tình trạng phân bổ biên chế chủ yếu dựa trên yếu tố lịch sử hoặc cơ cấu hành chính, thay vào đó dựa trên hiệu quả công việc và nhu cầu thực tiễn.

Đưa ra khỏi hệ thống người không đáp ứng yêu cầu

Bộ Chính trị nhấn mạnh việc định kỳ đánh giá cán bộ, công chức, viên chức bằng các chỉ số được lượng hóa, qua đó sàng lọc những trường hợp không hoàn thành nhiệm vụ hoặc không đáp ứng yêu cầu công việc.

Theo định hướng mới, cơ chế "có vào - có ra" sẽ được áp dụng mạnh mẽ hơn đối với biên chế hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Những người không đủ năng lực, hiệu quả công tác thấp có thể bị đưa ra khỏi hệ thống để tạo nguồn tuyển dụng mới có chất lượng cao hơn.

Đây được xem là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế số và xây dựng nền hành chính hiện đại.

Tiếp tục giảm từ 5-10% biên chế giai đoạn 2027-2031

Bên cạnh việc giao biên chế năm 2026, Bộ Chính trị cũng xác định rõ mục tiêu tiếp tục tinh giản biên chế từ 5-10% trong giai đoạn 2027-2031.

Việc cắt giảm sẽ được thực hiện trên cơ sở sắp xếp tổ chức bộ máy, giảm đầu mối trung gian, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ứng dụng khoa học công nghệ. Những công việc có thể số hóa, tự động hóa hoặc xã hội hóa sẽ từng bước giảm biên chế hành chính, để tập trung nguồn lực cho các lĩnh vực then chốt như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và quản trị quốc gia hiện đại.

Theo định hướng của Bộ Chính trị, các cơ quan phải rà soát lại toàn bộ định mức biên chế, cơ cấu chức danh và vị trí việc làm, bảo đảm nhân lực được bố trí đúng chuyên môn, đúng vị trí, tránh tình trạng viên chức làm công việc của công chức hoặc ngược lại.

Không để xảy ra tình trạng "xin biên chế", "giữ ghế"

Một nội dung được Bộ Chính trị nhấn mạnh là yêu cầu chấm dứt tư duy "xin - cho" trong quản lý biên chế.

Theo kết luận, không được để xảy ra tình trạng nơi thiếu nhân lực thực sự lại không được bổ sung, trong khi những nơi hoạt động kém hiệu quả vẫn duy trì biên chế ổn định. Công tác giao biên chế phải dựa trên các tiêu chí khách quan, khoa học và kết quả đầu ra cụ thể.

Bộ Chính trị cũng yêu cầu tuyệt đối không để xảy ra tình trạng "xin biên chế", "giữ ghế", "giữ cơ cấu" vì lợi ích cục bộ; đồng thời đẩy mạnh rà soát, loại bỏ các khâu trung gian, bộ phận hoạt động hình thức hoặc có năng suất thấp.

Các chuyên gia đánh giá định hướng này cho thấy quyết tâm của Trung ương trong việc xây dựng nền công vụ tinh gọn, hiệu quả, lấy chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp làm thước đo, thay vì chỉ chú trọng duy trì số lượng biên chế như trước đây.