Bốn quy định bảo hiểm xã hội thay đổi từ năm 2026 người lao động cần biết

[Lê Nhã Linh]

Từ năm 2026, hàng loạt quy định mới liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và tiền lương chính thức có hiệu lực, tạo ra những thay đổi đáng kể đối với quyền lợi của người lao động. Đáng chú ý, việc điều chỉnh tăng lương tối thiểu vùng theo Nghị định số 293/2025/NĐ-CP không chỉ làm tăng thu nhập cơ bản mà còn kéo theo nhiều chế độ an sinh được điều chỉnh theo hướng có lợi hơn.

Tăng mức lương tối thiểu làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội

Theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, từ ngày 01/01/2026, mức lương tối thiểu tháng tại 4 vùng được điều chỉnh tăng so với hiện hành. Cụ thể, vùng I đạt 5.310.000 đồng/tháng (tăng 350.000 đồng), vùng II là 4.730.000 đồng/tháng (tăng 320.000 đồng), vùng III là 4.140.000 đồng/tháng (tăng 280.000 đồng) và vùng IV đạt 3.700.000 đồng/tháng (tăng 250.000 đồng).

Theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội hiện hành, tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm công việc hoặc chức danh giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường. Do đó, khi lương tối thiểu vùng tăng, mức lương tối thiểu đóng bảo hiểm xã hội cũng tăng tương ứng, qua đó tác động trực tiếp đến mức đóng và mức hưởng của người lao động.

Bên cạnh lương tối thiểu tháng, Nghị định 293 cũng điều chỉnh mức lương tối thiểu theo giờ, áp dụng đồng thời từ đầu năm 2026, góp phần bảo vệ quyền lợi cho người lao động làm việc theo hình thức bán thời gian hoặc làm việc linh hoạt.

Mức hưởng chế độ thai sản tăng theo tiền lương đóng bảo hiểm

Một trong những thay đổi được nhiều người lao động quan tâm là mức hưởng chế độ thai sản. Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, tiền trợ cấp thai sản của lao động nữ sinh con được tính bằng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ sinh, nhân với thời gian nghỉ 6 tháng.

Đối với lao động nam khi vợ sinh con, mức hưởng chế độ thai sản được xác định bằng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 6 tháng trước khi nghỉ, chia cho 24 ngày và nhân với số ngày nghỉ theo quy định. Như vậy, khi mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tăng, mức hưởng chế độ thai sản của cả lao động nữ và lao động nam đều được điều chỉnh tăng tương ứng.

Trợ cấp thất nghiệp tối đa được nâng lên

Luật Việc làm năm 2025, có hiệu lực từ 01/01/2026, tiếp tục khẳng định mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng gần nhất trước khi chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng tối đa không quá 5 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng.

Điều này đồng nghĩa với việc, khi lương tối thiểu vùng tăng, trần hưởng trợ cấp thất nghiệp của người lao động cũng được điều chỉnh tăng theo. Đồng thời, mức tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp tối đa vẫn không vượt quá 20 tháng lương tối thiểu vùng, theo Quyết định số 595/QĐ-BHXH, qua đó bảo đảm sự cân đối của quỹ bảo hiểm.

Tiền lương ngừng việc cũng được điều chỉnh tăng

Theo Điều 99 Bộ luật Lao động năm 2019, trong trường hợp người lao động phải ngừng việc do lỗi của người lao động khác hoặc do sự cố khách quan như mất điện, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm, người lao động vẫn được trả lương trong thời gian ngừng việc.

Cụ thể, nếu ngừng việc do lỗi của người lao động khác, tiền lương ngừng việc không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng. Trường hợp ngừng việc do các nguyên nhân khách quan, trong 14 ngày đầu, người lao động cũng được trả lương ít nhất bằng mức lương tối thiểu vùng. Vì vậy, khi lương tối thiểu vùng tăng từ năm 2026, mức lương ngừng việc tối thiểu mà người lao động được hưởng cũng tăng tương ứng.

Nguồn: baotintuc.vn

 

[Mrưng A]

Việc điều chỉnh này thể hiện chính sách an sinh xã hội của Việt Nam đang hướng tới bảo đảm tốt hơn các quyền lợi cơ bản của người lao động, đồng thời phù hợp với bối cảnh kinh tế đang thay đổi.

 

[Hoang Ha]

Không liên quan đến công chức