Đoạn Video
Ảnh
Mimosa
Thành viên nổi tiếng
Quảng Trị - Ba người trú tại xã Trường Phú bị công an mời làm việc sau khi đăng thông tin nhận sao chép, photocopy sách giáo khoa từ lớp 1 đến lớp 12 để cung cấp, bán cho phụ huynh, học sinh.
Ba tài khoản Facebook đăng nhận photocopy sách giáo khoa
Ngày 11/9, Công an xã Trường Phú, tỉnh Quảng Trị cho biết trong quá trình nắm tình hình trên không gian mạng, đơn vị phối hợp Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an tỉnh Quảng Trị phát hiện 3 tài khoản Facebook đăng các thông tin liên quan việc sao chép, photocopy sách giáo khoa và tài liệu học tập để cung cấp, bán cho phụ huynh, học sinh.
Các bài đăng được phát hiện trong ngày 7 và 8/9, thời điểm nhu cầu sách giáo khoa tăng cao khi năm học mới bắt đầu. Qua xác minh, lực lượng chức năng xác định chủ 3 tài khoản là V.T.T.L, N.T.M.H và D.T.N.T, cùng trú tại xã Trường Phú.
Tại buổi làm việc, cả 3 người thừa nhận đã tự ý sao chép, photocopy sách giáo khoa và tài liệu. Theo trình bày, họ cho rằng việc làm xuất phát từ nhu cầu của phụ huynh, học sinh khi không có sách và do thiếu hiểu biết về các quy định pháp luật liên quan đến quyền tác giả.
Sau khi được lực lượng công an tuyên truyền, giải thích các quy định, cả 3 người đã tự nguyện gỡ những thông tin liên quan đến việc nhận sao chép, photocopy đã đăng trên mạng xã hội và cam kết không tái phạm. Thông tin được công bố hiện chưa cho thấy 3 người bị xử phạt hành chính hay bị khởi tố.
Vì sao photocopy sách giáo khoa để bán có thể vi phạm bản quyền?
Điểm đáng chú ý trong vụ việc là sách giáo khoa không phải cứ được sử dụng rộng rãi hoặc có tài liệu được đưa lên Internet thì bất kỳ cá nhân, cơ sở in ấn nào cũng có thể tự do sao chép rồi bán lại.
Theo Luật Sở hữu trí tuệ, quyền sao chép toàn bộ hoặc một phần tác phẩm là quyền tài sản thuộc quyền độc quyền của chủ sở hữu quyền tác giả. Việc khai thác quyền này về nguyên tắc phải được chủ sở hữu cho phép, trừ những trường hợp ngoại lệ mà pháp luật quy định.
Pháp luật có cho phép một số trường hợp sao chép nhằm phục vụ học tập, nghiên cứu cá nhân và không nhằm mục đích thương mại. Đối với tác phẩm dạng chữ viết, Nghị định 17/2023/NĐ-CP quy định việc sao chép hợp lý bằng photocopy, chụp ảnh hoặc hình thức tương tự tối đa không quá 10% tổng số trang trong những trường hợp thuộc diện ngoại lệ.
Như vậy, việc một phụ huynh cần sao chép một phần tài liệu để phục vụ việc học của cá nhân là vấn đề khác hoàn toàn với việc một cá nhân hoặc cơ sở nhận photocopy nguyên cuốn sách giáo khoa, sau đó đóng thành sách và bán cho nhiều người.
Một bài phân tích được đăng ngày 10/9 cũng lưu ý rằng phụ huynh không được mặc nhiên photocopy nguyên cuốn sách giáo khoa chỉ với lý do không mua được sách. Trường hợp sao chép phải nằm trong phạm vi ngoại lệ của pháp luật, trong đó có yêu cầu về mục đích học tập, nghiên cứu cá nhân và không nhằm mục đích thương mại.
Đăng sách trên Internet cũng không đồng nghĩa được phép in và bán
Một hiểu lầm khá phổ biến là nếu tài liệu, sách giáo khoa hoặc file PDF đã được đăng công khai trên Internet thì người khác có thể tải về, in ra và bán.
Theo quy định hiện hành, cách hiểu này không chính xác. Việc một tác phẩm được công khai trên Internet không đồng nghĩa với việc chủ sở hữu đã từ bỏ quyền tác giả hoặc cho phép mọi người sao chép, phát hành thương mại.
Công an xã Trường Phú cũng nhấn mạnh rằng người dân không được tự ý tải tài liệu trên Internet về in, photocopy với số lượng lớn để bán nếu chưa được chủ sở hữu quyền tác giả hoặc chủ thể có quyền cho phép.
Điều này đặc biệt đáng lưu ý với các cơ sở photocopy. Việc khách hàng mang một tài liệu đến yêu cầu sao chép và việc cơ sở chủ động sao chép, in hàng loạt để kinh doanh là hai tình huống cần được xem xét về mục đích, phạm vi và quyền được phép sử dụng tác phẩm.
Mức phạt hiện nay ra sao?
Đáng chú ý, từ ngày 15/2/2026, Nghị định 341/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan có hiệu lực, thay thế hệ thống quy định trước đây tại Nghị định 131/2013/NĐ-CP.
Theo Điều 16 Nghị định 341/2025/NĐ-CP, cá nhân sao chép tác phẩm mà không được chủ sở hữu quyền tác giả cho phép có thể bị phạt từ 5 triệu đến 10 triệu đồng nếu số lợi bất hợp pháp thu được dưới 10 triệu đồng, thiệt hại cho chủ sở hữu dưới 20 triệu đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá dưới 20 triệu đồng.
Mức phạt tăng theo số lợi bất hợp pháp, mức thiệt hại hoặc giá trị hàng hóa vi phạm, lần lượt có thể lên 10-20 triệu đồng, 20-30 triệu đồng và 30-50 triệu đồng đối với các mức vi phạm cao hơn. Đối với tổ chức, mức phạt tương ứng cao hơn, có thể lên đến 100 triệu đồng.
Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể bị buộc tiêu hủy, gỡ bỏ hoặc xóa bản gốc, bản sao vi phạm trên môi trường mạng; đồng thời phải trả cho chủ thể quyền tác giả số lợi bất hợp pháp thu được nếu có.
Tuy nhiên, không phải cứ có hành vi photocopy sách là đương nhiên bị phạt ở mức trên. Việc xử lý cụ thể còn phụ thuộc vào hành vi thực tế, mục đích sao chép, số lượng, giá trị hàng hóa, số lợi bất hợp pháp, mức thiệt hại và các tình tiết liên quan.
Phụ huynh thiếu sách có được photo cho con?
Đây là điểm dễ gây nhầm lẫn nhất từ vụ việc tại Quảng Trị.
Pháp luật không cấm mọi hình thức sao chép tài liệu phục vụ học tập. Luật Sở hữu trí tuệ vẫn dành ngoại lệ cho việc sao chép hợp lý một phần tác phẩm bằng thiết bị sao chép để nghiên cứu, học tập cá nhân và không nhằm mục đích thương mại.
Vì vậy, cần phân biệt giữa việc một phụ huynh tìm cách có tài liệu để con sử dụng trong thời gian ngắn và việc nhận sao chép nguyên cuốn sách để bán cho nhiều người.
Trong trường hợp tại Trường Phú, vấn đề khiến công an làm việc với 3 người không đơn thuần là việc họ sử dụng bản photocopy cho nhu cầu học tập cá nhân, mà là việc đăng thông tin nhận sao chép, photocopy sách giáo khoa từ lớp 1 đến lớp 12 để cung cấp, bán cho phụ huynh, học sinh.
Vụ việc cũng là lời nhắc đối với các cơ sở in ấn, photocopy và những người kinh doanh tài liệu học tập: nhu cầu sách giáo khoa tăng cao đầu năm học không làm mất đi quyền tác giả đối với tác phẩm. Nếu muốn sao chép, in ấn và phát hành để kinh doanh, cần bảo đảm có quyền hoặc sự cho phép cần thiết từ chủ sở hữu quyền tác giả.
Ngược lại, phụ huynh, học sinh cũng nên thận trọng khi mua các bản sách photocopy không rõ nguồn gốc, bởi việc mua và sử dụng các bản sao trái phép có thể góp phần vào hoạt động xâm phạm quyền tác giả mà cơ quan chức năng đang cảnh báo.
Nguồn: Công an xã Trường Phú, Công dân & Khuyến học, Giáo dục & Thời đại; Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị định 341/2025/NĐ-CP.
Ba tài khoản Facebook đăng nhận photocopy sách giáo khoa
Ngày 11/9, Công an xã Trường Phú, tỉnh Quảng Trị cho biết trong quá trình nắm tình hình trên không gian mạng, đơn vị phối hợp Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an tỉnh Quảng Trị phát hiện 3 tài khoản Facebook đăng các thông tin liên quan việc sao chép, photocopy sách giáo khoa và tài liệu học tập để cung cấp, bán cho phụ huynh, học sinh.
Các bài đăng được phát hiện trong ngày 7 và 8/9, thời điểm nhu cầu sách giáo khoa tăng cao khi năm học mới bắt đầu. Qua xác minh, lực lượng chức năng xác định chủ 3 tài khoản là V.T.T.L, N.T.M.H và D.T.N.T, cùng trú tại xã Trường Phú.
Tại buổi làm việc, cả 3 người thừa nhận đã tự ý sao chép, photocopy sách giáo khoa và tài liệu. Theo trình bày, họ cho rằng việc làm xuất phát từ nhu cầu của phụ huynh, học sinh khi không có sách và do thiếu hiểu biết về các quy định pháp luật liên quan đến quyền tác giả.
Sau khi được lực lượng công an tuyên truyền, giải thích các quy định, cả 3 người đã tự nguyện gỡ những thông tin liên quan đến việc nhận sao chép, photocopy đã đăng trên mạng xã hội và cam kết không tái phạm. Thông tin được công bố hiện chưa cho thấy 3 người bị xử phạt hành chính hay bị khởi tố.
Vì sao photocopy sách giáo khoa để bán có thể vi phạm bản quyền?
Điểm đáng chú ý trong vụ việc là sách giáo khoa không phải cứ được sử dụng rộng rãi hoặc có tài liệu được đưa lên Internet thì bất kỳ cá nhân, cơ sở in ấn nào cũng có thể tự do sao chép rồi bán lại.
Theo Luật Sở hữu trí tuệ, quyền sao chép toàn bộ hoặc một phần tác phẩm là quyền tài sản thuộc quyền độc quyền của chủ sở hữu quyền tác giả. Việc khai thác quyền này về nguyên tắc phải được chủ sở hữu cho phép, trừ những trường hợp ngoại lệ mà pháp luật quy định.
Pháp luật có cho phép một số trường hợp sao chép nhằm phục vụ học tập, nghiên cứu cá nhân và không nhằm mục đích thương mại. Đối với tác phẩm dạng chữ viết, Nghị định 17/2023/NĐ-CP quy định việc sao chép hợp lý bằng photocopy, chụp ảnh hoặc hình thức tương tự tối đa không quá 10% tổng số trang trong những trường hợp thuộc diện ngoại lệ.
Như vậy, việc một phụ huynh cần sao chép một phần tài liệu để phục vụ việc học của cá nhân là vấn đề khác hoàn toàn với việc một cá nhân hoặc cơ sở nhận photocopy nguyên cuốn sách giáo khoa, sau đó đóng thành sách và bán cho nhiều người.
Một bài phân tích được đăng ngày 10/9 cũng lưu ý rằng phụ huynh không được mặc nhiên photocopy nguyên cuốn sách giáo khoa chỉ với lý do không mua được sách. Trường hợp sao chép phải nằm trong phạm vi ngoại lệ của pháp luật, trong đó có yêu cầu về mục đích học tập, nghiên cứu cá nhân và không nhằm mục đích thương mại.
Đăng sách trên Internet cũng không đồng nghĩa được phép in và bán
Một hiểu lầm khá phổ biến là nếu tài liệu, sách giáo khoa hoặc file PDF đã được đăng công khai trên Internet thì người khác có thể tải về, in ra và bán.
Theo quy định hiện hành, cách hiểu này không chính xác. Việc một tác phẩm được công khai trên Internet không đồng nghĩa với việc chủ sở hữu đã từ bỏ quyền tác giả hoặc cho phép mọi người sao chép, phát hành thương mại.
Công an xã Trường Phú cũng nhấn mạnh rằng người dân không được tự ý tải tài liệu trên Internet về in, photocopy với số lượng lớn để bán nếu chưa được chủ sở hữu quyền tác giả hoặc chủ thể có quyền cho phép.
Điều này đặc biệt đáng lưu ý với các cơ sở photocopy. Việc khách hàng mang một tài liệu đến yêu cầu sao chép và việc cơ sở chủ động sao chép, in hàng loạt để kinh doanh là hai tình huống cần được xem xét về mục đích, phạm vi và quyền được phép sử dụng tác phẩm.
Mức phạt hiện nay ra sao?
Đáng chú ý, từ ngày 15/2/2026, Nghị định 341/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan có hiệu lực, thay thế hệ thống quy định trước đây tại Nghị định 131/2013/NĐ-CP.
Theo Điều 16 Nghị định 341/2025/NĐ-CP, cá nhân sao chép tác phẩm mà không được chủ sở hữu quyền tác giả cho phép có thể bị phạt từ 5 triệu đến 10 triệu đồng nếu số lợi bất hợp pháp thu được dưới 10 triệu đồng, thiệt hại cho chủ sở hữu dưới 20 triệu đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá dưới 20 triệu đồng.
Mức phạt tăng theo số lợi bất hợp pháp, mức thiệt hại hoặc giá trị hàng hóa vi phạm, lần lượt có thể lên 10-20 triệu đồng, 20-30 triệu đồng và 30-50 triệu đồng đối với các mức vi phạm cao hơn. Đối với tổ chức, mức phạt tương ứng cao hơn, có thể lên đến 100 triệu đồng.
Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể bị buộc tiêu hủy, gỡ bỏ hoặc xóa bản gốc, bản sao vi phạm trên môi trường mạng; đồng thời phải trả cho chủ thể quyền tác giả số lợi bất hợp pháp thu được nếu có.
Tuy nhiên, không phải cứ có hành vi photocopy sách là đương nhiên bị phạt ở mức trên. Việc xử lý cụ thể còn phụ thuộc vào hành vi thực tế, mục đích sao chép, số lượng, giá trị hàng hóa, số lợi bất hợp pháp, mức thiệt hại và các tình tiết liên quan.
Phụ huynh thiếu sách có được photo cho con?
Đây là điểm dễ gây nhầm lẫn nhất từ vụ việc tại Quảng Trị.
Pháp luật không cấm mọi hình thức sao chép tài liệu phục vụ học tập. Luật Sở hữu trí tuệ vẫn dành ngoại lệ cho việc sao chép hợp lý một phần tác phẩm bằng thiết bị sao chép để nghiên cứu, học tập cá nhân và không nhằm mục đích thương mại.
Vì vậy, cần phân biệt giữa việc một phụ huynh tìm cách có tài liệu để con sử dụng trong thời gian ngắn và việc nhận sao chép nguyên cuốn sách để bán cho nhiều người.
Trong trường hợp tại Trường Phú, vấn đề khiến công an làm việc với 3 người không đơn thuần là việc họ sử dụng bản photocopy cho nhu cầu học tập cá nhân, mà là việc đăng thông tin nhận sao chép, photocopy sách giáo khoa từ lớp 1 đến lớp 12 để cung cấp, bán cho phụ huynh, học sinh.
Vụ việc cũng là lời nhắc đối với các cơ sở in ấn, photocopy và những người kinh doanh tài liệu học tập: nhu cầu sách giáo khoa tăng cao đầu năm học không làm mất đi quyền tác giả đối với tác phẩm. Nếu muốn sao chép, in ấn và phát hành để kinh doanh, cần bảo đảm có quyền hoặc sự cho phép cần thiết từ chủ sở hữu quyền tác giả.
Ngược lại, phụ huynh, học sinh cũng nên thận trọng khi mua các bản sách photocopy không rõ nguồn gốc, bởi việc mua và sử dụng các bản sao trái phép có thể góp phần vào hoạt động xâm phạm quyền tác giả mà cơ quan chức năng đang cảnh báo.
Nguồn: Công an xã Trường Phú, Công dân & Khuyến học, Giáo dục & Thời đại; Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị định 341/2025/NĐ-CP.
