Minh Phương✔
Thành viên nổi tiếng
Bình nóng lạnh là thiết bị tiêu thụ điện đáng kể trong gia đình, đặc biệt vào mùa đông khi nhu cầu sử dụng nước nóng tăng cao. Tuy nhiên, không ít người vẫn có thói quen bật bình suốt ngày, thậm chí vừa bật điện vừa tắm vì cho rằng thiết bị đã có rơ-le tự ngắt và hệ thống chống giật.
Đây là những thói quen cần thay đổi. Sử dụng bình nóng lạnh đúng cách không chỉ giúp giảm hóa đơn tiền điện mà còn hạn chế nguy cơ rò điện, điện giật và kéo dài tuổi thọ thiết bị.
Chỉ bật bình trước khi sử dụng, không cắm điện suốt 24/24 giờ
Một trong những nguyên tắc quan trọng để tiết kiệm điện là chỉ bật bình nóng lạnh khi có nhu cầu sử dụng, thay vì duy trì nguồn điện liên tục cả ngày.
Bình nóng lạnh gián tiếp hoạt động bằng cách sử dụng thanh điện trở để làm nóng nước trong bình chứa. Khi nước đạt đến nhiệt độ cài đặt, rơ-le nhiệt sẽ ngắt quá trình gia nhiệt. Khi nhiệt độ nước giảm xuống, rơ-le có thể tự động đóng điện trở lại để tiếp tục làm nóng.
Điều này có nghĩa, dù đèn báo đã tắt hoặc bình tạm ngừng đun nước, thiết bị vẫn có thể tự động hoạt động trở lại khi nước nguội. Việc duy trì nguồn điện liên tục khiến bình tiếp tục tiêu thụ điện để bù lại lượng nhiệt thất thoát ra môi trường.
Theo khuyến cáo của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), người dùng nên bật bình nóng lạnh khoảng 10-15 phút trước khi tắm, sau đó ngắt điện rồi mới sử dụng.
Tuy nhiên, thời gian làm nóng thực tế phụ thuộc vào dung tích bình, công suất thiết bị và nhiệt độ nước đầu vào. Với một số bình dung tích lớn hoặc khi trời quá lạnh, người dùng có thể cần chờ lâu hơn. Nên ưu tiên theo dõi đèn báo nhiệt và hướng dẫn của nhà sản xuất thay vì áp dụng cứng nhắc một khoảng thời gian cho mọi thiết bị.
Tuyệt đối không vừa bật bình nóng lạnh vừa tắm
Đây là nguyên tắc đặc biệt quan trọng để phòng tránh tai nạn điện trong gia đình.
Nhiều người cho rằng bình nóng lạnh có rơ-le tự ngắt điện nên có thể yên tâm tắm khi thiết bị vẫn đang hoạt động. Tuy nhiên, rơ-le nhiệt chỉ có chức năng kiểm soát nhiệt độ nước, không có nhiệm vụ ngăn dòng điện rò rỉ.
Trong quá trình sử dụng lâu dài, thanh gia nhiệt, gioăng cao su cách điện, dây dẫn hoặc các bộ phận bên trong bình có thể bị xuống cấp, hư hỏng. Nếu xảy ra sự cố rò điện, dòng điện có thể truyền qua nước và gây nguy hiểm cho người đang tắm.
Đặc biệt, thiết bị chống giật ELCB cũng không phải là sự bảo đảm tuyệt đối. Bộ phận này có thể bị hỏng hoặc hoạt động không đúng nếu không được kiểm tra, bảo dưỡng.
Vì vậy, với bình nóng lạnh gián tiếp, người dùng nên thực hiện theo trình tự: bật bình để làm nóng nước, ngắt hoàn toàn nguồn điện bằng công tắc hoặc aptomat riêng, sau đó mới tắm.
Cần lưu ý, máy nước nóng trực tiếp có nguyên lý hoạt động khác, làm nóng nước ngay khi nước chảy qua thiết bị nên phải được cấp điện trong quá trình sử dụng. Với loại máy này, người dùng cần tuân thủ đúng hướng dẫn của nhà sản xuất, kiểm tra hệ thống chống giật và không tự ý áp dụng cách vận hành của bình nóng lạnh gián tiếp.
Chọn dung tích bình phù hợp với số người sử dụng
Dung tích bình nóng lạnh cũng ảnh hưởng đến mức tiêu thụ điện và hiệu quả sử dụng.
Nếu bình quá nhỏ so với nhu cầu, gia đình có thể thường xuyên thiếu nước nóng, phải chờ đợi hoặc đun thêm nhiều lần. Ngược lại, bình quá lớn khiến lượng nước được làm nóng vượt nhu cầu thực tế, đồng thời làm tăng lượng nhiệt thất thoát trong quá trình lưu trữ.
Theo một số hướng dẫn lựa chọn thiết bị, gia đình có thể tham khảo dung tích sau:
Gia đình 1-2 người: Bình khoảng 15 lít.
Gia đình 2-4 người: Bình khoảng 20 lít.
Gia đình 4-6 người: Bình khoảng 30 lít.
Đây chỉ là mức tham khảo. Nếu gia đình thường xuyên sử dụng bồn tắm, có nhiều phòng tắm hoặc nhiều người tắm liên tiếp, cần tính toán dung tích lớn hơn hoặc lựa chọn giải pháp phù hợp với nhu cầu thực tế.
Ngoài dung tích, người mua nên chú ý đến công suất, khả năng giữ nhiệt, lớp cách nhiệt, tính năng chống giật và nguồn gốc sản phẩm. Không nên chỉ chọn thiết bị dựa trên giá bán.
Điều chỉnh nhiệt độ vừa đủ, tránh đun nước quá nóng
Một sai lầm khác khiến bình nóng lạnh tiêu thụ điện không cần thiết là thường xuyên cài đặt nhiệt độ ở mức tối đa.
Nhiệt độ cài đặt càng cao, bình càng phải tiêu tốn nhiều năng lượng để làm nóng nước. Nước được đun quá nóng cũng khiến người dùng phải pha thêm nhiều nước lạnh, làm giảm hiệu quả sử dụng.
Theo hướng dẫn của nhà sản xuất Ariston, mức nhiệt khoảng 40-45 độ C thường đáp ứng nhu cầu sinh hoạt hằng ngày. Người dùng có thể điều chỉnh tùy theo thời tiết và nhu cầu, không nên đặt nhiệt độ quá cao nếu không cần thiết.
Đối với gia đình có trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi, việc kiểm soát nhiệt độ nước càng quan trọng để hạn chế nguy cơ bỏng.
Ngoài ra, nên ưu tiên sử dụng nước nóng cho những nhu cầu thực sự cần thiết. Không nên lãng phí nước nóng trong các hoạt động có thể sử dụng nước thường như giặt giũ, rửa rau hoặc vệ sinh thông thường.
Kiểm tra thiết bị chống giật, dây điện và hệ thống tiếp đất
Để sử dụng bình nóng lạnh an toàn, việc lắp đặt hệ thống điện đúng kỹ thuật có ý nghĩa rất quan trọng.
Người dùng nên trang bị aptomat chống rò điện riêng cho bình nóng lạnh, đồng thời bảo đảm thiết bị được nối dây tiếp đất đúng quy chuẩn. Công tắc hoặc cầu dao nên đặt ở vị trí khô ráo, thuận tiện thao tác và ngoài tầm với của trẻ nhỏ.
Nếu bình có tích hợp ELCB, người dùng cần kiểm tra thiết bị theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Với loại có nút Test và Reset, có thể kiểm tra chức năng chống giật bằng nút Test theo đúng quy trình được hướng dẫn. Nếu thiết bị không tự ngắt khi thử, không nên tiếp tục sử dụng mà cần gọi kỹ thuật viên kiểm tra.
Đáng chú ý, không nên chủ quan sử dụng bút thử điện để tự chạm vào nước hoặc đường ống nhằm kiểm tra rò điện. Cách làm này không thay thế được việc kiểm tra an toàn điện bằng thiết bị chuyên dụng. Khi nghi ngờ có điện rò, cần ngắt nguồn và nhờ thợ điện có chuyên môn kiểm tra.
Vệ sinh, bảo dưỡng bình nóng lạnh định kỳ
Sau một thời gian sử dụng, bình nóng lạnh có thể tích tụ cặn bẩn, đặc biệt ở những khu vực có nguồn nước chứa nhiều khoáng chất. Thanh gia nhiệt, thanh magie, gioăng cao su và các bộ phận cách điện cũng có thể bị hao mòn.
Nếu không được vệ sinh và bảo dưỡng, cặn bám có thể làm giảm hiệu quả truyền nhiệt, kéo dài thời gian đun nước và khiến thiết bị tiêu thụ điện nhiều hơn.
Người dùng nên kiểm tra bình định kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất, chú ý đến tình trạng dây điện, đầu nối, van an toàn, đường ống, thanh gia nhiệt và bộ phận chống giật.
Khi phát hiện bình có dấu hiệu rò nước, dây điện nóng bất thường, phát ra tiếng động lạ, có mùi khét hoặc xuất hiện cảm giác tê khi chạm vào vòi nước, cần ngừng sử dụng và ngắt nguồn điện để kiểm tra. Không nên tự tháo bình hoặc sửa chữa các bộ phận điện nếu không có chuyên môn.
Tận dụng các giải pháp tiết kiệm điện khác
Ngoài những thói quen trên, các gia đình có thể giảm thêm chi phí sử dụng bình nóng lạnh bằng một số giải pháp đơn giản.
Trước hết, nên lựa chọn thiết bị có lớp cách nhiệt tốt để hạn chế thất thoát nhiệt trong quá trình lưu trữ nước. Nếu gia đình có điều kiện, có thể cân nhắc kết hợp bình nóng lạnh với hệ thống nước nóng năng lượng mặt trời nhằm giảm lượng điện cần thiết để làm nóng nước.
Với những thiết bị có chế độ Eco, hẹn giờ hoặc điều khiển thông minh, người dùng nên tận dụng để thiết lập thời gian hoạt động phù hợp với lịch sinh hoạt.
Đặc biệt, không nên để bình hoạt động khi gia đình không có nhu cầu sử dụng trong thời gian dài. Khi đi vắng nhiều ngày, nên ngắt nguồn điện cấp cho thiết bị theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Nhìn chung, tiết kiệm điện khi sử dụng bình nóng lạnh không đơn thuần là giảm thời gian bật thiết bị mà còn phụ thuộc vào cách lựa chọn dung tích, nhiệt độ làm nóng, khả năng giữ nhiệt và chế độ bảo dưỡng. Quan trọng hơn cả, với bình nóng lạnh gián tiếp, thói quen ngắt điện hoàn toàn trước khi tắm là nguyên tắc mà mọi thành viên trong gia đình cần ghi nhớ.
Đây là những thói quen cần thay đổi. Sử dụng bình nóng lạnh đúng cách không chỉ giúp giảm hóa đơn tiền điện mà còn hạn chế nguy cơ rò điện, điện giật và kéo dài tuổi thọ thiết bị.
Chỉ bật bình trước khi sử dụng, không cắm điện suốt 24/24 giờ
Một trong những nguyên tắc quan trọng để tiết kiệm điện là chỉ bật bình nóng lạnh khi có nhu cầu sử dụng, thay vì duy trì nguồn điện liên tục cả ngày.
Bình nóng lạnh gián tiếp hoạt động bằng cách sử dụng thanh điện trở để làm nóng nước trong bình chứa. Khi nước đạt đến nhiệt độ cài đặt, rơ-le nhiệt sẽ ngắt quá trình gia nhiệt. Khi nhiệt độ nước giảm xuống, rơ-le có thể tự động đóng điện trở lại để tiếp tục làm nóng.
Điều này có nghĩa, dù đèn báo đã tắt hoặc bình tạm ngừng đun nước, thiết bị vẫn có thể tự động hoạt động trở lại khi nước nguội. Việc duy trì nguồn điện liên tục khiến bình tiếp tục tiêu thụ điện để bù lại lượng nhiệt thất thoát ra môi trường.
Theo khuyến cáo của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), người dùng nên bật bình nóng lạnh khoảng 10-15 phút trước khi tắm, sau đó ngắt điện rồi mới sử dụng.
Tuy nhiên, thời gian làm nóng thực tế phụ thuộc vào dung tích bình, công suất thiết bị và nhiệt độ nước đầu vào. Với một số bình dung tích lớn hoặc khi trời quá lạnh, người dùng có thể cần chờ lâu hơn. Nên ưu tiên theo dõi đèn báo nhiệt và hướng dẫn của nhà sản xuất thay vì áp dụng cứng nhắc một khoảng thời gian cho mọi thiết bị.
Tuyệt đối không vừa bật bình nóng lạnh vừa tắm
Đây là nguyên tắc đặc biệt quan trọng để phòng tránh tai nạn điện trong gia đình.
Nhiều người cho rằng bình nóng lạnh có rơ-le tự ngắt điện nên có thể yên tâm tắm khi thiết bị vẫn đang hoạt động. Tuy nhiên, rơ-le nhiệt chỉ có chức năng kiểm soát nhiệt độ nước, không có nhiệm vụ ngăn dòng điện rò rỉ.
Trong quá trình sử dụng lâu dài, thanh gia nhiệt, gioăng cao su cách điện, dây dẫn hoặc các bộ phận bên trong bình có thể bị xuống cấp, hư hỏng. Nếu xảy ra sự cố rò điện, dòng điện có thể truyền qua nước và gây nguy hiểm cho người đang tắm.
Đặc biệt, thiết bị chống giật ELCB cũng không phải là sự bảo đảm tuyệt đối. Bộ phận này có thể bị hỏng hoặc hoạt động không đúng nếu không được kiểm tra, bảo dưỡng.
Vì vậy, với bình nóng lạnh gián tiếp, người dùng nên thực hiện theo trình tự: bật bình để làm nóng nước, ngắt hoàn toàn nguồn điện bằng công tắc hoặc aptomat riêng, sau đó mới tắm.
Cần lưu ý, máy nước nóng trực tiếp có nguyên lý hoạt động khác, làm nóng nước ngay khi nước chảy qua thiết bị nên phải được cấp điện trong quá trình sử dụng. Với loại máy này, người dùng cần tuân thủ đúng hướng dẫn của nhà sản xuất, kiểm tra hệ thống chống giật và không tự ý áp dụng cách vận hành của bình nóng lạnh gián tiếp.
Chọn dung tích bình phù hợp với số người sử dụng
Dung tích bình nóng lạnh cũng ảnh hưởng đến mức tiêu thụ điện và hiệu quả sử dụng.
Nếu bình quá nhỏ so với nhu cầu, gia đình có thể thường xuyên thiếu nước nóng, phải chờ đợi hoặc đun thêm nhiều lần. Ngược lại, bình quá lớn khiến lượng nước được làm nóng vượt nhu cầu thực tế, đồng thời làm tăng lượng nhiệt thất thoát trong quá trình lưu trữ.
Theo một số hướng dẫn lựa chọn thiết bị, gia đình có thể tham khảo dung tích sau:
Gia đình 1-2 người: Bình khoảng 15 lít.
Gia đình 2-4 người: Bình khoảng 20 lít.
Gia đình 4-6 người: Bình khoảng 30 lít.
Đây chỉ là mức tham khảo. Nếu gia đình thường xuyên sử dụng bồn tắm, có nhiều phòng tắm hoặc nhiều người tắm liên tiếp, cần tính toán dung tích lớn hơn hoặc lựa chọn giải pháp phù hợp với nhu cầu thực tế.
Ngoài dung tích, người mua nên chú ý đến công suất, khả năng giữ nhiệt, lớp cách nhiệt, tính năng chống giật và nguồn gốc sản phẩm. Không nên chỉ chọn thiết bị dựa trên giá bán.
Điều chỉnh nhiệt độ vừa đủ, tránh đun nước quá nóng
Một sai lầm khác khiến bình nóng lạnh tiêu thụ điện không cần thiết là thường xuyên cài đặt nhiệt độ ở mức tối đa.
Nhiệt độ cài đặt càng cao, bình càng phải tiêu tốn nhiều năng lượng để làm nóng nước. Nước được đun quá nóng cũng khiến người dùng phải pha thêm nhiều nước lạnh, làm giảm hiệu quả sử dụng.
Theo hướng dẫn của nhà sản xuất Ariston, mức nhiệt khoảng 40-45 độ C thường đáp ứng nhu cầu sinh hoạt hằng ngày. Người dùng có thể điều chỉnh tùy theo thời tiết và nhu cầu, không nên đặt nhiệt độ quá cao nếu không cần thiết.
Đối với gia đình có trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi, việc kiểm soát nhiệt độ nước càng quan trọng để hạn chế nguy cơ bỏng.
Ngoài ra, nên ưu tiên sử dụng nước nóng cho những nhu cầu thực sự cần thiết. Không nên lãng phí nước nóng trong các hoạt động có thể sử dụng nước thường như giặt giũ, rửa rau hoặc vệ sinh thông thường.
Kiểm tra thiết bị chống giật, dây điện và hệ thống tiếp đất
Để sử dụng bình nóng lạnh an toàn, việc lắp đặt hệ thống điện đúng kỹ thuật có ý nghĩa rất quan trọng.
Người dùng nên trang bị aptomat chống rò điện riêng cho bình nóng lạnh, đồng thời bảo đảm thiết bị được nối dây tiếp đất đúng quy chuẩn. Công tắc hoặc cầu dao nên đặt ở vị trí khô ráo, thuận tiện thao tác và ngoài tầm với của trẻ nhỏ.
Nếu bình có tích hợp ELCB, người dùng cần kiểm tra thiết bị theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Với loại có nút Test và Reset, có thể kiểm tra chức năng chống giật bằng nút Test theo đúng quy trình được hướng dẫn. Nếu thiết bị không tự ngắt khi thử, không nên tiếp tục sử dụng mà cần gọi kỹ thuật viên kiểm tra.
Đáng chú ý, không nên chủ quan sử dụng bút thử điện để tự chạm vào nước hoặc đường ống nhằm kiểm tra rò điện. Cách làm này không thay thế được việc kiểm tra an toàn điện bằng thiết bị chuyên dụng. Khi nghi ngờ có điện rò, cần ngắt nguồn và nhờ thợ điện có chuyên môn kiểm tra.
Vệ sinh, bảo dưỡng bình nóng lạnh định kỳ
Sau một thời gian sử dụng, bình nóng lạnh có thể tích tụ cặn bẩn, đặc biệt ở những khu vực có nguồn nước chứa nhiều khoáng chất. Thanh gia nhiệt, thanh magie, gioăng cao su và các bộ phận cách điện cũng có thể bị hao mòn.
Nếu không được vệ sinh và bảo dưỡng, cặn bám có thể làm giảm hiệu quả truyền nhiệt, kéo dài thời gian đun nước và khiến thiết bị tiêu thụ điện nhiều hơn.
Người dùng nên kiểm tra bình định kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất, chú ý đến tình trạng dây điện, đầu nối, van an toàn, đường ống, thanh gia nhiệt và bộ phận chống giật.
Khi phát hiện bình có dấu hiệu rò nước, dây điện nóng bất thường, phát ra tiếng động lạ, có mùi khét hoặc xuất hiện cảm giác tê khi chạm vào vòi nước, cần ngừng sử dụng và ngắt nguồn điện để kiểm tra. Không nên tự tháo bình hoặc sửa chữa các bộ phận điện nếu không có chuyên môn.
Tận dụng các giải pháp tiết kiệm điện khác
Ngoài những thói quen trên, các gia đình có thể giảm thêm chi phí sử dụng bình nóng lạnh bằng một số giải pháp đơn giản.
Trước hết, nên lựa chọn thiết bị có lớp cách nhiệt tốt để hạn chế thất thoát nhiệt trong quá trình lưu trữ nước. Nếu gia đình có điều kiện, có thể cân nhắc kết hợp bình nóng lạnh với hệ thống nước nóng năng lượng mặt trời nhằm giảm lượng điện cần thiết để làm nóng nước.
Với những thiết bị có chế độ Eco, hẹn giờ hoặc điều khiển thông minh, người dùng nên tận dụng để thiết lập thời gian hoạt động phù hợp với lịch sinh hoạt.
Đặc biệt, không nên để bình hoạt động khi gia đình không có nhu cầu sử dụng trong thời gian dài. Khi đi vắng nhiều ngày, nên ngắt nguồn điện cấp cho thiết bị theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Nhìn chung, tiết kiệm điện khi sử dụng bình nóng lạnh không đơn thuần là giảm thời gian bật thiết bị mà còn phụ thuộc vào cách lựa chọn dung tích, nhiệt độ làm nóng, khả năng giữ nhiệt và chế độ bảo dưỡng. Quan trọng hơn cả, với bình nóng lạnh gián tiếp, thói quen ngắt điện hoàn toàn trước khi tắm là nguyên tắc mà mọi thành viên trong gia đình cần ghi nhớ.
