Ánh Bình Minh✔
Thành viên nổi tiếng
Chính phủ đề xuất bổ sung lộ trình áp dụng giá bán lẻ điện sinh hoạt theo giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Tuy nhiên, chính sách chưa được áp dụng đại trà với các hộ gia đình, trong khi nhiều ý kiến tại Quốc hội đề nghị đánh giá kỹ tác động và bảo đảm quyền lợi người sử dụng điện.
Đề xuất đưa giá điện sinh hoạt theo giờ vào luật
Chiều 20/10, tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là bổ sung quy định áp dụng giá bán lẻ điện theo ba khung giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường đối với khách hàng sử dụng điện cho mục đích sinh hoạt khi điều kiện kỹ thuật cho phép. Dự thảo đồng thời bổ sung lộ trình thực hiện chính sách này vào quy định về giá điện.
Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục hoàn thiện cơ chế thị trường điện cạnh tranh, hướng tới sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và giảm áp lực cung ứng vào những thời điểm nhu cầu tăng cao.
Hiện nay, phần lớn hộ gia đình đang thanh toán tiền điện theo biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc thang. Lượng điện tiêu thụ càng cao thì phần sản lượng thuộc các bậc cao hơn càng có đơn giá lớn. Nếu chuyển sang cách tính theo thời gian sử dụng, tiền điện sẽ còn phụ thuộc vào lượng điện tiêu thụ trong từng khung giờ và mức giá tương ứng.
Tuy nhiên, việc đưa nội dung này vào dự thảo luật chưa đồng nghĩa người dân sẽ lập tức phải trả tiền điện theo giờ. Thời điểm triển khai, nhóm khách hàng áp dụng, biểu giá cụ thể và các điều kiện kỹ thuật vẫn cần được xác định trong quá trình hoàn thiện chính sách.
Khung giờ cao điểm mới đã được xác định
Ngày 22/4/2026, Bộ Công Thương ban hành Quyết định 963/QĐ-BCT quy định khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia.
Theo quyết định, từ thứ Hai đến thứ Bảy, giờ cao điểm được xác định từ 17h30 đến 22h30, tương ứng 5 giờ mỗi ngày. Chủ nhật không có giờ cao điểm.
Giờ thấp điểm kéo dài từ 0h đến 6h hằng ngày. Các khoảng thời gian còn lại được xác định là giờ bình thường.
Dù khung giờ mới đã được quy định, Bộ Công Thương cho biết tại cuộc họp báo thường kỳ quý III/2026 rằng cơ chế giá điện theo giờ trước mắt hướng tới khách hàng lớn, khách hàng sản xuất công nghiệp, chưa áp dụng đối với khách hàng sinh hoạt.
Theo cơ quan quản lý, việc triển khai với hộ gia đình cần được nghiên cứu thêm, bởi lượng điện tiêu thụ của nhóm này tương đối lớn và nhu cầu thường tăng vào buổi tối. Áp dụng giá theo thời gian sử dụng có thể tạo động lực để những khách hàng có khả năng dịch chuyển nhu cầu điều chỉnh thời điểm vận hành thiết bị, qua đó góp phần giảm áp lực phụ tải vào giờ cao điểm.
Dù vậy, khung giờ cao điểm của hệ thống điện không tự động đồng nghĩa toàn bộ điện năng sử dụng trong khoảng thời gian đó của các hộ gia đình sẽ được tính theo một mức giá mới. Việc tính tiền còn phụ thuộc vào biểu giá và phương án áp dụng được cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Muốn tính giá điện theo giờ, phải đáp ứng điều kiện kỹ thuật
Một trong những vấn đề cần giải quyết trước khi triển khai là khả năng đo đếm lượng điện tiêu thụ theo từng khung giờ.
Với công tơ chỉ ghi nhận tổng lượng điện sử dụng trong kỳ, hệ thống không thể tự phân biệt bao nhiêu điện năng được tiêu thụ vào giờ cao điểm, thấp điểm hay giờ bình thường. Do đó, nếu áp dụng biểu giá theo thời gian, công tơ và hạ tầng dữ liệu phải đáp ứng yêu cầu ghi nhận, truyền tải và xử lý sản lượng điện theo từng khoảng thời gian.
Bộ Công Thương cho biết việc xác định lộ trình cần dựa trên đánh giá tác động đối với toàn xã hội và khách hàng sử dụng điện, đồng thời cân đối điều kiện cơ sở hạ tầng, kỹ thuật và nhóm khách hàng phù hợp. Sau khi có căn cứ pháp lý từ Luật Điện lực sửa đổi, các nội dung triển khai sẽ tiếp tục được cụ thể hóa trong văn bản hướng dẫn.
Như vậy, bên cạnh việc hoàn thiện quy định pháp luật, cơ quan quản lý còn phải làm rõ chi phí nâng cấp hệ thống đo đếm, phương thức thu thập dữ liệu và trách nhiệm của các đơn vị liên quan. Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tính khả thi của chính sách.
Đại biểu Quốc hội đề nghị thận trọng khi áp dụng với hộ gia đình
Tại phiên thảo luận tổ chiều 20/10, một số đại biểu Quốc hội bày tỏ quan điểm cần tính toán kỹ trước khi mở rộng cơ chế giá điện theo giờ sang nhóm khách hàng sinh hoạt.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Tạ Thị Yên cho rằng việc khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm và giảm phụ tải giờ cao điểm là cần thiết, nhưng phải hết sức thận trọng khi áp dụng với hộ gia đình. Khác với nhà máy có thể bố trí lại ca sản xuất, nhiều hoạt động thiết yếu của gia đình như nấu ăn, tắm giặt, học tập và sử dụng điều hòa tập trung vào buổi tối, rất khó dịch chuyển sang thời gian khác.
Theo đại biểu, nếu thiết kế biểu giá không phù hợp, chính sách vốn nhằm thay đổi hành vi sử dụng điện có thể làm tăng chi phí đối với những hộ không có khả năng điều chỉnh thời gian tiêu thụ. Việc triển khai cần căn cứ vào nhóm khách hàng, mức độ sử dụng điện, khả năng dịch chuyển phụ tải và điều kiện công tơ, hạ tầng kỹ thuật; đồng thời phải có lộ trình và đánh giá tác động đầy đủ trước khi mở rộng.
Đại biểu Trần Vũ Khiêm cũng đề nghị chỉ nên thí điểm cơ cấu giá điện theo thời gian trong ngày đối với khách hàng sinh hoạt, đồng thời đánh giá kỹ ảnh hưởng tới các hộ thu nhập thấp và có giải pháp hỗ trợ chuyển đổi thiết bị tiết kiệm điện.
Những ý kiến này cho thấy bài toán chính sách không chỉ nằm ở khả năng đo đếm điện năng mà còn ở mức độ linh hoạt trong sinh hoạt của từng nhóm khách hàng. Một cơ chế giá có thể khuyến khích dịch chuyển phụ tải đối với hộ có thiết bị phù hợp, nhưng chưa chắc tạo ra lựa chọn tương tự cho những gia đình có lịch sinh hoạt cố định.
Xóa bù chéo giá điện cũng là nội dung được quan tâm
Bên cạnh giá điện theo giờ, dự thảo Luật Điện lực sửa đổi còn đề cập lộ trình giảm và tiến tới xóa bỏ bù chéo giá điện giữa các nhóm khách hàng.
Về nguyên tắc, việc điều chỉnh cơ cấu giá nhằm hướng tới giá điện phản ánh chi phí hợp lý, minh bạch hơn và tạo điều kiện thu hút đầu tư vào ngành điện. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ phạm vi, đối tượng và lộ trình thực hiện, đồng thời phân biệt việc xóa bỏ bù chéo trong giá điện với chính sách hỗ trợ trực tiếp cho hộ nghèo, đối tượng chính sách và người dân ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Tại phiên thảo luận tổ, đại biểu Hoàng Văn Tuyên cho rằng cần đánh giá riêng tác động tại các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa và hải đảo, nơi chi phí đầu tư, vận hành lưới điện thường cao trong khi thu nhập và khả năng chi trả của người dân còn hạn chế. Ông cũng đề nghị xác định rõ đối tượng được hỗ trợ, trách nhiệm bảo đảm kinh phí và phương án chuyển tiếp để các hộ đang thụ hưởng không bị gián đoạn chính sách.
Về cơ chế giá hợp đồng mua bán điện, cơ quan thẩm tra đồng tình với nguyên tắc giá phản ánh chi phí hợp lý, hiệu quả đầu tư và điều kiện thị trường, nhưng lưu ý không để quy định về thu hồi chi phí, vốn đầu tư và lợi nhuận hợp lý bị hiểu thành cam kết bảo đảm kết quả tài chính cho nhà đầu tư. Rủi ro kinh doanh không nên được chuyển toàn bộ sang Nhà nước, bên mua điện hoặc người sử dụng điện.
Những nội dung này cho thấy sửa đổi Luật Điện lực không chỉ liên quan đến cách tính tiền điện của hộ gia đình mà còn hướng tới điều chỉnh rộng hơn cơ chế hình thành giá, huy động vốn và phân bổ chi phí trong toàn ngành điện.
Chưa có thời điểm chính thức áp dụng với hộ gia đình
Tính đến ngày 21/10/2026, thông tin được công bố mới xác nhận Chính phủ đề xuất bổ sung cơ sở pháp lý và lộ trình áp dụng giá điện sinh hoạt theo ba khung giờ khi điều kiện kỹ thuật cho phép. Chưa có căn cứ để khẳng định tất cả hộ gia đình sẽ chuyển sang cách tính mới từ một ngày cụ thể, cũng chưa có biểu giá cao điểm, thấp điểm dành cho nhóm khách hàng sinh hoạt được công bố trong nội dung đề xuất nói trên.
Để triển khai, cơ quan quản lý cần tiếp tục xác định nhóm khách hàng áp dụng trước, yêu cầu về công tơ, phương án tính giá, chi phí đầu tư hạ tầng và cơ chế bảo vệ các hộ khó điều chỉnh thời gian sử dụng điện. Việc thí điểm và đánh giá tác động, nếu được lựa chọn, cũng sẽ là cơ sở để xem xét phạm vi mở rộng.
Với người dân, điều cần theo dõi trong thời gian tới không chỉ là giờ nào được xếp vào giờ cao điểm, mà còn là biểu giá cụ thể, cách tính tiền điện và những điều kiện áp dụng chính thức. Cho đến khi các nội dung này được cơ quan có thẩm quyền ban hành, biểu giá điện sinh hoạt hiện hành vẫn là căn cứ thanh toán đối với các hộ gia đình.
Đề xuất đưa giá điện sinh hoạt theo giờ vào luật
Chiều 20/10, tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là bổ sung quy định áp dụng giá bán lẻ điện theo ba khung giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường đối với khách hàng sử dụng điện cho mục đích sinh hoạt khi điều kiện kỹ thuật cho phép. Dự thảo đồng thời bổ sung lộ trình thực hiện chính sách này vào quy định về giá điện.
Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục hoàn thiện cơ chế thị trường điện cạnh tranh, hướng tới sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và giảm áp lực cung ứng vào những thời điểm nhu cầu tăng cao.
Hiện nay, phần lớn hộ gia đình đang thanh toán tiền điện theo biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc thang. Lượng điện tiêu thụ càng cao thì phần sản lượng thuộc các bậc cao hơn càng có đơn giá lớn. Nếu chuyển sang cách tính theo thời gian sử dụng, tiền điện sẽ còn phụ thuộc vào lượng điện tiêu thụ trong từng khung giờ và mức giá tương ứng.
Tuy nhiên, việc đưa nội dung này vào dự thảo luật chưa đồng nghĩa người dân sẽ lập tức phải trả tiền điện theo giờ. Thời điểm triển khai, nhóm khách hàng áp dụng, biểu giá cụ thể và các điều kiện kỹ thuật vẫn cần được xác định trong quá trình hoàn thiện chính sách.
Khung giờ cao điểm mới đã được xác định
Ngày 22/4/2026, Bộ Công Thương ban hành Quyết định 963/QĐ-BCT quy định khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia.
Theo quyết định, từ thứ Hai đến thứ Bảy, giờ cao điểm được xác định từ 17h30 đến 22h30, tương ứng 5 giờ mỗi ngày. Chủ nhật không có giờ cao điểm.
Giờ thấp điểm kéo dài từ 0h đến 6h hằng ngày. Các khoảng thời gian còn lại được xác định là giờ bình thường.
Dù khung giờ mới đã được quy định, Bộ Công Thương cho biết tại cuộc họp báo thường kỳ quý III/2026 rằng cơ chế giá điện theo giờ trước mắt hướng tới khách hàng lớn, khách hàng sản xuất công nghiệp, chưa áp dụng đối với khách hàng sinh hoạt.
Theo cơ quan quản lý, việc triển khai với hộ gia đình cần được nghiên cứu thêm, bởi lượng điện tiêu thụ của nhóm này tương đối lớn và nhu cầu thường tăng vào buổi tối. Áp dụng giá theo thời gian sử dụng có thể tạo động lực để những khách hàng có khả năng dịch chuyển nhu cầu điều chỉnh thời điểm vận hành thiết bị, qua đó góp phần giảm áp lực phụ tải vào giờ cao điểm.
Dù vậy, khung giờ cao điểm của hệ thống điện không tự động đồng nghĩa toàn bộ điện năng sử dụng trong khoảng thời gian đó của các hộ gia đình sẽ được tính theo một mức giá mới. Việc tính tiền còn phụ thuộc vào biểu giá và phương án áp dụng được cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Muốn tính giá điện theo giờ, phải đáp ứng điều kiện kỹ thuật
Một trong những vấn đề cần giải quyết trước khi triển khai là khả năng đo đếm lượng điện tiêu thụ theo từng khung giờ.
Với công tơ chỉ ghi nhận tổng lượng điện sử dụng trong kỳ, hệ thống không thể tự phân biệt bao nhiêu điện năng được tiêu thụ vào giờ cao điểm, thấp điểm hay giờ bình thường. Do đó, nếu áp dụng biểu giá theo thời gian, công tơ và hạ tầng dữ liệu phải đáp ứng yêu cầu ghi nhận, truyền tải và xử lý sản lượng điện theo từng khoảng thời gian.
Bộ Công Thương cho biết việc xác định lộ trình cần dựa trên đánh giá tác động đối với toàn xã hội và khách hàng sử dụng điện, đồng thời cân đối điều kiện cơ sở hạ tầng, kỹ thuật và nhóm khách hàng phù hợp. Sau khi có căn cứ pháp lý từ Luật Điện lực sửa đổi, các nội dung triển khai sẽ tiếp tục được cụ thể hóa trong văn bản hướng dẫn.
Như vậy, bên cạnh việc hoàn thiện quy định pháp luật, cơ quan quản lý còn phải làm rõ chi phí nâng cấp hệ thống đo đếm, phương thức thu thập dữ liệu và trách nhiệm của các đơn vị liên quan. Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tính khả thi của chính sách.
Đại biểu Quốc hội đề nghị thận trọng khi áp dụng với hộ gia đình
Tại phiên thảo luận tổ chiều 20/10, một số đại biểu Quốc hội bày tỏ quan điểm cần tính toán kỹ trước khi mở rộng cơ chế giá điện theo giờ sang nhóm khách hàng sinh hoạt.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Tạ Thị Yên cho rằng việc khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm và giảm phụ tải giờ cao điểm là cần thiết, nhưng phải hết sức thận trọng khi áp dụng với hộ gia đình. Khác với nhà máy có thể bố trí lại ca sản xuất, nhiều hoạt động thiết yếu của gia đình như nấu ăn, tắm giặt, học tập và sử dụng điều hòa tập trung vào buổi tối, rất khó dịch chuyển sang thời gian khác.
Theo đại biểu, nếu thiết kế biểu giá không phù hợp, chính sách vốn nhằm thay đổi hành vi sử dụng điện có thể làm tăng chi phí đối với những hộ không có khả năng điều chỉnh thời gian tiêu thụ. Việc triển khai cần căn cứ vào nhóm khách hàng, mức độ sử dụng điện, khả năng dịch chuyển phụ tải và điều kiện công tơ, hạ tầng kỹ thuật; đồng thời phải có lộ trình và đánh giá tác động đầy đủ trước khi mở rộng.
Đại biểu Trần Vũ Khiêm cũng đề nghị chỉ nên thí điểm cơ cấu giá điện theo thời gian trong ngày đối với khách hàng sinh hoạt, đồng thời đánh giá kỹ ảnh hưởng tới các hộ thu nhập thấp và có giải pháp hỗ trợ chuyển đổi thiết bị tiết kiệm điện.
Những ý kiến này cho thấy bài toán chính sách không chỉ nằm ở khả năng đo đếm điện năng mà còn ở mức độ linh hoạt trong sinh hoạt của từng nhóm khách hàng. Một cơ chế giá có thể khuyến khích dịch chuyển phụ tải đối với hộ có thiết bị phù hợp, nhưng chưa chắc tạo ra lựa chọn tương tự cho những gia đình có lịch sinh hoạt cố định.
Xóa bù chéo giá điện cũng là nội dung được quan tâm
Bên cạnh giá điện theo giờ, dự thảo Luật Điện lực sửa đổi còn đề cập lộ trình giảm và tiến tới xóa bỏ bù chéo giá điện giữa các nhóm khách hàng.
Về nguyên tắc, việc điều chỉnh cơ cấu giá nhằm hướng tới giá điện phản ánh chi phí hợp lý, minh bạch hơn và tạo điều kiện thu hút đầu tư vào ngành điện. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ phạm vi, đối tượng và lộ trình thực hiện, đồng thời phân biệt việc xóa bỏ bù chéo trong giá điện với chính sách hỗ trợ trực tiếp cho hộ nghèo, đối tượng chính sách và người dân ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Tại phiên thảo luận tổ, đại biểu Hoàng Văn Tuyên cho rằng cần đánh giá riêng tác động tại các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa và hải đảo, nơi chi phí đầu tư, vận hành lưới điện thường cao trong khi thu nhập và khả năng chi trả của người dân còn hạn chế. Ông cũng đề nghị xác định rõ đối tượng được hỗ trợ, trách nhiệm bảo đảm kinh phí và phương án chuyển tiếp để các hộ đang thụ hưởng không bị gián đoạn chính sách.
Về cơ chế giá hợp đồng mua bán điện, cơ quan thẩm tra đồng tình với nguyên tắc giá phản ánh chi phí hợp lý, hiệu quả đầu tư và điều kiện thị trường, nhưng lưu ý không để quy định về thu hồi chi phí, vốn đầu tư và lợi nhuận hợp lý bị hiểu thành cam kết bảo đảm kết quả tài chính cho nhà đầu tư. Rủi ro kinh doanh không nên được chuyển toàn bộ sang Nhà nước, bên mua điện hoặc người sử dụng điện.
Những nội dung này cho thấy sửa đổi Luật Điện lực không chỉ liên quan đến cách tính tiền điện của hộ gia đình mà còn hướng tới điều chỉnh rộng hơn cơ chế hình thành giá, huy động vốn và phân bổ chi phí trong toàn ngành điện.
Chưa có thời điểm chính thức áp dụng với hộ gia đình
Tính đến ngày 21/10/2026, thông tin được công bố mới xác nhận Chính phủ đề xuất bổ sung cơ sở pháp lý và lộ trình áp dụng giá điện sinh hoạt theo ba khung giờ khi điều kiện kỹ thuật cho phép. Chưa có căn cứ để khẳng định tất cả hộ gia đình sẽ chuyển sang cách tính mới từ một ngày cụ thể, cũng chưa có biểu giá cao điểm, thấp điểm dành cho nhóm khách hàng sinh hoạt được công bố trong nội dung đề xuất nói trên.
Để triển khai, cơ quan quản lý cần tiếp tục xác định nhóm khách hàng áp dụng trước, yêu cầu về công tơ, phương án tính giá, chi phí đầu tư hạ tầng và cơ chế bảo vệ các hộ khó điều chỉnh thời gian sử dụng điện. Việc thí điểm và đánh giá tác động, nếu được lựa chọn, cũng sẽ là cơ sở để xem xét phạm vi mở rộng.
Với người dân, điều cần theo dõi trong thời gian tới không chỉ là giờ nào được xếp vào giờ cao điểm, mà còn là biểu giá cụ thể, cách tính tiền điện và những điều kiện áp dụng chính thức. Cho đến khi các nội dung này được cơ quan có thẩm quyền ban hành, biểu giá điện sinh hoạt hiện hành vẫn là căn cứ thanh toán đối với các hộ gia đình.
