Đoạn Video
Ảnh
Hue Hoang
Thành viên nổi tiếng
Nhiều người tin rằng việc phát hiện ra sợi tóc bạc đầu tiên đánh dấu sự bắt đầu của quá trình lão hóa. Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây được công bố trên tạp chí Nature Cell Biology bởi một nhóm nghiên cứu từ Đại học Tokyo đã đưa ra một quan điểm mới: tóc bạc không chỉ đơn thuần là dấu hiệu của lão hóa, mà thực chất còn có thể là một cơ chế tự bảo vệ quý giá giúp chúng ta chống lại ung thư da (u hắc tố).
Màu tóc bắt nguồn từ các tế bào sắc tố (melanocyte) trong nang tóc, và sự tái tạo liên tục của các tế bào sắc tố phụ thuộc vào tế bào gốc sắc tố. Theo thời gian, hoặc do các yếu tố di truyền, bệnh lý hoặc môi trường, tế bào gốc sắc tố có thể bị tổn thương. Khi tổn thương đạt đến một mức độ nhất định, cơ thể sẽ ngăn chặn sự phân chia tiếp tục của các tế bào này, thay vào đó sẽ ngừng quá trình tái tạo và khiến chúng dần dần rời khỏi nang tóc, cuối cùng dẫn đến giảm lượng melanin và tóc bạc.
Tóc bạc, tưởng chừng là dấu hiệu của tuổi già, thực chất có thể là cách cơ thể "chủ động phòng ngừa ung thư". Điều này là do tế bào gốc sắc tố, một khi bị tổn thương về mặt di truyền, mang nguy cơ trở thành tế bào ung thư. Bằng cách chủ động cho phép các tế bào gốc bị tổn thương này già đi và chết đi, cơ thể về cơ bản đang loại bỏ các "tế bào có vấn đề" có nguy cơ cao, ngăn ngừa khả năng các tế bào bị tổn thương này sinh sôi nảy nở không kiểm soát và trở thành ác tính. Cơ thể có thể đang "trả giá nhỏ" là tóc bạc để có cơ hội tránh được ung thư hắc tố.
Tuy nhiên, mối nguy hiểm nằm ở chỗ các chất gây ung thư đôi khi có thể trực tiếp phá hủy hệ thống phòng vệ hoàn hảo này. Các nhóm nghiên cứu đã chứng minh thông qua các thí nghiệm trên chuột rằng khi cơ thể tiếp xúc với các chất gây ung thư, các tế bào gốc sắc tố bị tổn thương đáng lẽ phải già đi và chết đi lại bị "kéo dài sự sống" một cách cưỡng bức. Ngay cả khi các tế bào đã bị tổn thương về mặt di truyền, các chất gây ung thư vẫn có thể ngăn chặn sự tiêu thụ tế bào gốc bằng cách điều chỉnh quá trình trao đổi chất. Những "tế bào có vấn đề" này tiếp tục tồn tại và nhân lên, làm vô hiệu hóa hoàn toàn hàng rào bảo vệ của cơ thể, do đó làm tăng nguy cơ phát triển ung thư hắc tố.
Các nhà nghiên cứu cũng đã xác định được một "công tắc" quan trọng điều chỉnh quá trình này—protein KITL được tiết ra bởi môi trường vi mô xung quanh nang tóc. Khi tiếp xúc với chất gây ung thư, cơ thể sản sinh ra một lượng lớn protein này, giúp các tế bào gốc bị tổn thương tồn tại, sửa chữa tổn thương và tăng sinh liên tục. Nếu thiếu protein này, các tế bào gốc sắc tố sẽ bị tiêu hao một cách bình thường, dẫn đến tóc bạc. Tuy nhiên, lượng protein này dư thừa có thể khiến các tế bào bị tổn thương tăng sinh bất thường, có khả năng gây ra ung thư da.
Các nhà nghiên cứu không khuyến khích mọi người coi tóc bạc là dấu hiệu của sức khỏe, mà là giúp mọi người hiểu lại cơ chế hình thành tóc bạc. Trong tương lai, nếu chúng ta có thể điều chỉnh chính xác các tế bào gốc sắc tố và môi trường vi mô của chúng, có thể làm chậm quá trình hình thành tóc bạc, giảm sự xuất hiện của tóc bạc sau xạ trị và hóa trị, thậm chí mở ra những hướng đi mới trong phòng ngừa ung thư hắc tố. Tuy nhiên, những phát hiện này hiện chủ yếu dựa trên các thí nghiệm trên động vật và cần nghiên cứu thêm để xác thực trước khi ứng dụng lâm sàng.
Màu tóc bắt nguồn từ các tế bào sắc tố (melanocyte) trong nang tóc, và sự tái tạo liên tục của các tế bào sắc tố phụ thuộc vào tế bào gốc sắc tố. Theo thời gian, hoặc do các yếu tố di truyền, bệnh lý hoặc môi trường, tế bào gốc sắc tố có thể bị tổn thương. Khi tổn thương đạt đến một mức độ nhất định, cơ thể sẽ ngăn chặn sự phân chia tiếp tục của các tế bào này, thay vào đó sẽ ngừng quá trình tái tạo và khiến chúng dần dần rời khỏi nang tóc, cuối cùng dẫn đến giảm lượng melanin và tóc bạc.
Tóc bạc, tưởng chừng là dấu hiệu của tuổi già, thực chất có thể là cách cơ thể "chủ động phòng ngừa ung thư". Điều này là do tế bào gốc sắc tố, một khi bị tổn thương về mặt di truyền, mang nguy cơ trở thành tế bào ung thư. Bằng cách chủ động cho phép các tế bào gốc bị tổn thương này già đi và chết đi, cơ thể về cơ bản đang loại bỏ các "tế bào có vấn đề" có nguy cơ cao, ngăn ngừa khả năng các tế bào bị tổn thương này sinh sôi nảy nở không kiểm soát và trở thành ác tính. Cơ thể có thể đang "trả giá nhỏ" là tóc bạc để có cơ hội tránh được ung thư hắc tố.
Tuy nhiên, mối nguy hiểm nằm ở chỗ các chất gây ung thư đôi khi có thể trực tiếp phá hủy hệ thống phòng vệ hoàn hảo này. Các nhóm nghiên cứu đã chứng minh thông qua các thí nghiệm trên chuột rằng khi cơ thể tiếp xúc với các chất gây ung thư, các tế bào gốc sắc tố bị tổn thương đáng lẽ phải già đi và chết đi lại bị "kéo dài sự sống" một cách cưỡng bức. Ngay cả khi các tế bào đã bị tổn thương về mặt di truyền, các chất gây ung thư vẫn có thể ngăn chặn sự tiêu thụ tế bào gốc bằng cách điều chỉnh quá trình trao đổi chất. Những "tế bào có vấn đề" này tiếp tục tồn tại và nhân lên, làm vô hiệu hóa hoàn toàn hàng rào bảo vệ của cơ thể, do đó làm tăng nguy cơ phát triển ung thư hắc tố.
Các nhà nghiên cứu cũng đã xác định được một "công tắc" quan trọng điều chỉnh quá trình này—protein KITL được tiết ra bởi môi trường vi mô xung quanh nang tóc. Khi tiếp xúc với chất gây ung thư, cơ thể sản sinh ra một lượng lớn protein này, giúp các tế bào gốc bị tổn thương tồn tại, sửa chữa tổn thương và tăng sinh liên tục. Nếu thiếu protein này, các tế bào gốc sắc tố sẽ bị tiêu hao một cách bình thường, dẫn đến tóc bạc. Tuy nhiên, lượng protein này dư thừa có thể khiến các tế bào bị tổn thương tăng sinh bất thường, có khả năng gây ra ung thư da.
Các nhà nghiên cứu không khuyến khích mọi người coi tóc bạc là dấu hiệu của sức khỏe, mà là giúp mọi người hiểu lại cơ chế hình thành tóc bạc. Trong tương lai, nếu chúng ta có thể điều chỉnh chính xác các tế bào gốc sắc tố và môi trường vi mô của chúng, có thể làm chậm quá trình hình thành tóc bạc, giảm sự xuất hiện của tóc bạc sau xạ trị và hóa trị, thậm chí mở ra những hướng đi mới trong phòng ngừa ung thư hắc tố. Tuy nhiên, những phát hiện này hiện chủ yếu dựa trên các thí nghiệm trên động vật và cần nghiên cứu thêm để xác thực trước khi ứng dụng lâm sàng.
