Gần 110.000 người trong nhóm “con ghét bố mẹ”: Đằng sau một cái tên gây sốc là những điều cha mẹ cần nghe

[David Dũng✔]

Một hội nhóm Facebook có tên “con ghét bố mẹ” chỉ trong một ngày tăng từ hơn 40.000 lên 90.000 thành viên rồi lên 110.000 thành viên. Con số này khiến nhiều phụ huynh giật mình, nhưng nếu chỉ nhìn vào cái tên của nhóm rồi kết luận rằng “bọn trẻ bây giờ hỗn quá” thì có lẽ chúng ta đang bỏ qua điều quan trọng hơn.

Bởi phía sau những dòng chữ có vẻ rất gay gắt ấy là những câu chuyện hoàn toàn khác nhau.
Theo ghi nhận của Tiền Phong, trong nhóm có những người kể về mâu thuẫn với cha mẹ, chuyện bị la mắng, thậm chí bị đánh; có người chỉ đơn giản mong được cha mẹ hiểu mình hơn nhưng không biết nói thế nào. Cũng có những câu chuyện về hoàn cảnh gia đình, tình cảm và những vấn đề cá nhân. Nhiều thành viên tìm thấy sự đồng cảm khi bình luận, trò chuyện với những người có hoàn cảnh tương tự.

Vì vậy, tôi nghĩ điều cha mẹ cần quan tâm không phải là: “Con tôi có trong nhóm này không?”
Mà là:
“Tại sao một đứa trẻ lại cần tìm đến một nơi trên mạng để nói những điều mà nó không thể nói với bố mẹ?”
Đây mới là câu hỏi đáng suy nghĩ.

Đừng vội “điều tra” con
Một số phụ huynh vào nhóm để tìm xem con mình có tham gia hay không. Điều đó hoàn toàn dễ hiểu. Cha mẹ lo cho con nên muốn biết con đang nghĩ gì.
Nhưng nếu phát hiện con có mặt trong nhóm, đừng lập tức chất vấn: “Tại sao con lại ghét bố mẹ?”, “Con viết những thứ này phải không?”, “Bố mẹ đã làm gì sai với con?”

Cách phản ứng đầu tiên của cha mẹ có thể quyết định việc đứa trẻ mở lòng hay đóng cửa.

Một đứa trẻ viết “con ghét bố mẹ” đôi khi không có nghĩa là nó thực sự ghét bố mẹ.

Có thể phía sau câu nói ấy là:

“Con đang rất tức.”
“Con thấy bố mẹ không hiểu con.”
“Con cảm thấy mình không được lắng nghe.”
“Con muốn bố mẹ biết con đang buồn.”
“Con không biết nói với ai nên con viết lên mạng.”

Đặc biệt ở tuổi vị thành niên, cảm xúc thường rất mạnh nhưng khả năng diễn đạt và điều chỉnh cảm xúc vẫn đang phát triển.

Cha mẹ cần nhìn vào “tín hiệu” phía sau hành vi

Từ góc độ tâm lý giáo dục, tôi luôn nhắc phụ huynh: đừng chỉ nhìn vào hành vi, hãy tìm hiểu nhu cầu phía sau hành vi.

Nếu con thường xuyên thu mình, cáu gắt, mất hứng thú, né tránh giao tiếp với cha mẹ, dành nhiều thời gian trong những cộng đồng trực tuyến tiêu cực hoặc liên tục viết những nội dung thể hiện sự tuyệt vọng, giận dữ, bị tổn thương..., đó có thể là những tín hiệu cho thấy con đang có một vấn đề cần được lắng nghe.

Không phải cứ tham gia nhóm “con ghét bố mẹ” là một đứa trẻ có vấn đề.

Nhưng một cộng đồng với hàng chục nghìn người cùng chia sẻ những trải nghiệm tiêu cực về gia đình chắc chắn là một tín hiệu xã hội đáng để người lớn quan tâm.

Và cha mẹ cũng cần tự hỏi mình

Có khi nào chúng ta hỏi con:

“Hôm nay con có vui không?”

nhưng lại không đủ kiên nhẫn để nghe câu trả lời?

Có khi nào chúng ta nói:

“Bố mẹ làm tất cả cũng chỉ vì muốn tốt cho con”

nhưng chưa bao giờ hỏi:

“Điều gì ở bố mẹ khiến con cảm thấy buồn nhất?”

Có khi nào điểm số, trường chuyên, đại học, nghề nghiệp tương lai... được chúng ta nói với con mỗi ngày nhiều hơn những câu rất đơn giản:

“Bố mẹ đang nghe con.”
“Con có thể nói thật với bố mẹ.”
“Có chuyện gì bố mẹ chưa hiểu thì con cứ nói.”

Tôi nghĩ một gia đình an toàn về cảm xúc không phải là gia đình không bao giờ có mâu thuẫn.

Mà là nơi đứa trẻ biết rằng khi có mâu thuẫn, mình vẫn có thể trở về và nói chuyện mà không sợ bị chế giễu, phủ nhận hay phán xét.

Và xin cha mẹ cũng đừng biến việc con tham gia một nhóm trên mạng thành một cuộc “truy bắt”.

Điều chúng ta cần tìm không phải là bằng chứng để bắt lỗi con, mà là lý do khiến con cần một nơi khác để được lắng nghe.

Bởi đôi khi, một câu “Con ghét bố mẹ” không phải là dấu chấm hết của tình cảm gia đình. Nó có thể là một lời cầu cứu được viết bằng thứ ngôn ngữ vụng về nhất của một đứa trẻ.

Và nếu cha mẹ đủ bình tĩnh để nghe phía sau câu nói ấy, có thể chúng ta sẽ hiểu con mình hơn rất nhiều.