Minh Phương✔
Thành viên nổi tiếng
Nhiều khu vực tại Việt Nam tiếp tục ghi nhận nền nhiệt cao bất thường ngay giữa mùa thu, thời điểm vốn được xem là giai đoạn chuyển mùa trước khi miền Bắc bước vào mùa đông. Chỉ trong nửa đầu tháng 10/2026, có tới 59 trạm khí tượng trên cả nước ghi nhận nhiệt độ cao nhất ngày đạt hoặc vượt kỷ lục của cùng thời kỳ, nối tiếp hàng loạt kỷ lục được xác lập trong tháng 9.
Diễn biến này được cơ quan khí tượng nhận định có liên quan đến ảnh hưởng của El Niño, hiện tượng khí hậu đang có xu hướng mạnh lên và được dự báo tiếp tục tác động đến thời tiết Việt Nam trong những tháng cuối năm 2026, đầu năm 2027.
Hàng loạt địa phương nóng kỷ lục ngay giữa mùa thu
Theo số liệu được công bố từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, trong tháng 9 và nửa đầu tháng 10/2026, nhiệt độ trên cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C. Đáng chú ý, nhiều trạm khí tượng ghi nhận mức nhiệt vượt những kỷ lục đã tồn tại trong nhiều năm.
Tại miền Bắc, trạm Yên Châu, tỉnh Sơn La, ghi nhận nhiệt độ 38,3 độ C ngày 3/10, vượt mức 37,5 độ C được thiết lập ngày 23/10/2019. Trạm Láng tại Hà Nội đạt 37,1 độ C ngày 2/10, cao hơn kỷ lục 36,4 độ C ghi nhận ngày 5/10/2023.
Tại Hải Phòng, trạm Hòn Dấu ghi nhận 37,2 độ C ngày 3/10, cao hơn tới 2,4 độ C so với mức 34,8 độ C của cùng ngày năm 2014. Trạm Mường Tè, tỉnh Lai Châu, cũng đạt 38 độ C ngày 2/10, vượt kỷ lục cũ 37,2 độ C được thiết lập từ năm 1991.
Tình trạng nhiệt độ cao bất thường không chỉ xuất hiện ở miền Bắc. Ngày 4/10, trạm Tuyên Hóa ghi nhận 37 độ C, vượt mức 36,4 độ C của ngày 12/10/2003. Tại Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, nhiệt độ đạt 36,2 độ C ngày 1/10, vượt kỷ lục 35,9 độ C ghi nhận ngày 19/10/2025. Trong khi đó, trạm Nhà Bè tại TP.HCM ghi nhận 35,2 độ C, cao hơn mức cao nhất trước đó là 34,8 độ C.
Các số liệu cho thấy tình trạng nóng bất thường xuất hiện trên phạm vi rộng, từ miền núi phía Bắc đến đồng bằng, miền Trung và Nam Bộ. Đáng chú ý, một số mức nhiệt mới đã vượt những kỷ lục được duy trì suốt hàng chục năm, cho thấy thời tiết chuyển mùa năm nay có nhiều diễn biến khác thường.
El Niño làm gia tăng nguy cơ mùa đông ấm hơn bình thường
Theo nhận định của bà Tạ Thị Hồng An, dự báo viên Phòng Dự báo khí hậu thuộc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, El Niño đang thể hiện những tác động rõ rệt đến thời tiết nước ta.
Dự báo trong tháng 11/2026, nhiệt độ trung bình trên cả nước có thể cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C. Trong tháng 12/2026 và tháng 1/2027, mức chênh lệch dự kiến phổ biến từ 0,5-1,5 độ C; riêng khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có thể cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C.
Nền nhiệt cao hơn thông thường có thể khiến không khí lạnh hoạt động yếu hơn so với trung bình nhiều năm. Các đợt rét đậm, rét hại tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có khả năng xuất hiện muộn hơn, trong khi tổng số ngày rét đậm, rét hại có thể thấp hơn thông thường.
Tuy nhiên, mùa đông ấm hơn không đồng nghĩa với việc hoàn toàn không có những đợt rét sâu. Cơ quan khí tượng vẫn lưu ý khả năng xuất hiện các đợt không khí lạnh mạnh, gây rét đậm, rét hại trong những khoảng thời gian nhất định.
El Niño là hiện tượng nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương gần xích đạo ấm lên bất thường, làm thay đổi hoàn lưu khí quyển và phân bố mưa, nhiệt độ tại nhiều khu vực trên thế giới. Tác động cụ thể khác nhau tùy từng vùng và từng giai đoạn, vì vậy không phải mọi đợt nắng nóng hay mọi kỷ lục nhiệt độ đều có thể quy hoàn toàn cho hiện tượng này.
Không chỉ nóng hơn, nguy cơ thiếu nước cũng gia tăng
Bên cạnh nền nhiệt cao, một vấn đề đáng chú ý khác là nguy cơ thiếu hụt lượng mưa và nguồn nước trong những tháng cuối năm.
Theo dự báo khí tượng, lượng mưa tại Trung Bộ trong phần còn lại của năm 2026 có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm. Mùa mưa tại khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cũng có thể kết thúc sớm hơn thông thường.
Nếu lượng mưa suy giảm kéo dài, dòng chảy trên các sông ở miền Trung và miền Nam có thể thấp hơn mức trung bình nhiều năm. Điều này làm tăng nguy cơ thiếu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt và các hoạt động kinh tế, đồng thời có thể khiến tình trạng xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long xuất hiện sớm hoặc diễn biến gay gắt hơn.
Nhiệt độ cao kết hợp với lượng mưa thiếu hụt cũng có thể làm tăng nhu cầu tưới tiêu, đẩy chi phí sản xuất nông nghiệp lên cao và gây thêm áp lực đối với công tác quản lý, phân bổ nguồn nước.
Đối với người dân tại các đô thị, những đợt nóng bất thường giữa mùa thu còn làm gia tăng nhu cầu sử dụng điện cho thiết bị làm mát, trong khi người lao động ngoài trời và nhóm dễ bị tổn thương có nguy cơ chịu ảnh hưởng lớn hơn khi nắng nóng kéo dài.
Thời tiết chuyển mùa ngày càng khó lường
Những kỷ lục nhiệt độ được ghi nhận trong tháng 9 và đầu tháng 10 cho thấy việc dự báo thời tiết chuyển mùa cần đặc biệt chú ý đến các hình thái khí hậu quy mô lớn, bên cạnh những yếu tố địa phương như địa hình, mây, gió và điều kiện bề mặt.
Tại các đô thị, hiệu ứng đảo nhiệt có thể khiến khu vực xây dựng dày đặc, ít cây xanh và nhiều bề mặt bê tông giữ nhiệt mạnh hơn những khu vực xung quanh. Khi kết hợp với nền nhiệt cao trên diện rộng, tình trạng nóng bức có thể kéo dài hơn, đặc biệt vào ban đêm.
Về lâu dài, biến đổi khí hậu do con người gây ra làm tăng nguy cơ xuất hiện những đợt nắng nóng khắc nghiệt hơn tại nhiều khu vực trên thế giới. Tuy nhiên, để đánh giá chính xác mức độ đóng góp của biến đổi khí hậu vào từng đợt nóng cụ thể cần có các nghiên cứu quy kết khoa học, thay vì chỉ dựa vào một vài kỷ lục nhiệt độ.
Trong bối cảnh El Niño tiếp tục tác động đến khí hậu khu vực, diễn biến nhiệt độ, lượng mưa và nguồn nước trong những tháng tới sẽ là những yếu tố cần theo dõi sát. Mùa đông năm nay có thể ấm hơn bình thường, nhưng nguy cơ rét mạnh cục bộ vẫn tồn tại; trong khi đó, thiếu hụt mưa và xâm nhập mặn có thể trở thành những thách thức đáng chú ý đối với nhiều địa phương.
Diễn biến này được cơ quan khí tượng nhận định có liên quan đến ảnh hưởng của El Niño, hiện tượng khí hậu đang có xu hướng mạnh lên và được dự báo tiếp tục tác động đến thời tiết Việt Nam trong những tháng cuối năm 2026, đầu năm 2027.
Hàng loạt địa phương nóng kỷ lục ngay giữa mùa thu
Theo số liệu được công bố từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, trong tháng 9 và nửa đầu tháng 10/2026, nhiệt độ trên cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C. Đáng chú ý, nhiều trạm khí tượng ghi nhận mức nhiệt vượt những kỷ lục đã tồn tại trong nhiều năm.
Tại miền Bắc, trạm Yên Châu, tỉnh Sơn La, ghi nhận nhiệt độ 38,3 độ C ngày 3/10, vượt mức 37,5 độ C được thiết lập ngày 23/10/2019. Trạm Láng tại Hà Nội đạt 37,1 độ C ngày 2/10, cao hơn kỷ lục 36,4 độ C ghi nhận ngày 5/10/2023.
Tại Hải Phòng, trạm Hòn Dấu ghi nhận 37,2 độ C ngày 3/10, cao hơn tới 2,4 độ C so với mức 34,8 độ C của cùng ngày năm 2014. Trạm Mường Tè, tỉnh Lai Châu, cũng đạt 38 độ C ngày 2/10, vượt kỷ lục cũ 37,2 độ C được thiết lập từ năm 1991.
Tình trạng nhiệt độ cao bất thường không chỉ xuất hiện ở miền Bắc. Ngày 4/10, trạm Tuyên Hóa ghi nhận 37 độ C, vượt mức 36,4 độ C của ngày 12/10/2003. Tại Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, nhiệt độ đạt 36,2 độ C ngày 1/10, vượt kỷ lục 35,9 độ C ghi nhận ngày 19/10/2025. Trong khi đó, trạm Nhà Bè tại TP.HCM ghi nhận 35,2 độ C, cao hơn mức cao nhất trước đó là 34,8 độ C.
Các số liệu cho thấy tình trạng nóng bất thường xuất hiện trên phạm vi rộng, từ miền núi phía Bắc đến đồng bằng, miền Trung và Nam Bộ. Đáng chú ý, một số mức nhiệt mới đã vượt những kỷ lục được duy trì suốt hàng chục năm, cho thấy thời tiết chuyển mùa năm nay có nhiều diễn biến khác thường.
El Niño làm gia tăng nguy cơ mùa đông ấm hơn bình thường
Theo nhận định của bà Tạ Thị Hồng An, dự báo viên Phòng Dự báo khí hậu thuộc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, El Niño đang thể hiện những tác động rõ rệt đến thời tiết nước ta.
Dự báo trong tháng 11/2026, nhiệt độ trung bình trên cả nước có thể cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C. Trong tháng 12/2026 và tháng 1/2027, mức chênh lệch dự kiến phổ biến từ 0,5-1,5 độ C; riêng khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có thể cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C.
Nền nhiệt cao hơn thông thường có thể khiến không khí lạnh hoạt động yếu hơn so với trung bình nhiều năm. Các đợt rét đậm, rét hại tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có khả năng xuất hiện muộn hơn, trong khi tổng số ngày rét đậm, rét hại có thể thấp hơn thông thường.
Tuy nhiên, mùa đông ấm hơn không đồng nghĩa với việc hoàn toàn không có những đợt rét sâu. Cơ quan khí tượng vẫn lưu ý khả năng xuất hiện các đợt không khí lạnh mạnh, gây rét đậm, rét hại trong những khoảng thời gian nhất định.
El Niño là hiện tượng nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương gần xích đạo ấm lên bất thường, làm thay đổi hoàn lưu khí quyển và phân bố mưa, nhiệt độ tại nhiều khu vực trên thế giới. Tác động cụ thể khác nhau tùy từng vùng và từng giai đoạn, vì vậy không phải mọi đợt nắng nóng hay mọi kỷ lục nhiệt độ đều có thể quy hoàn toàn cho hiện tượng này.
Không chỉ nóng hơn, nguy cơ thiếu nước cũng gia tăng
Bên cạnh nền nhiệt cao, một vấn đề đáng chú ý khác là nguy cơ thiếu hụt lượng mưa và nguồn nước trong những tháng cuối năm.
Theo dự báo khí tượng, lượng mưa tại Trung Bộ trong phần còn lại của năm 2026 có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm. Mùa mưa tại khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cũng có thể kết thúc sớm hơn thông thường.
Nếu lượng mưa suy giảm kéo dài, dòng chảy trên các sông ở miền Trung và miền Nam có thể thấp hơn mức trung bình nhiều năm. Điều này làm tăng nguy cơ thiếu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt và các hoạt động kinh tế, đồng thời có thể khiến tình trạng xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long xuất hiện sớm hoặc diễn biến gay gắt hơn.
Nhiệt độ cao kết hợp với lượng mưa thiếu hụt cũng có thể làm tăng nhu cầu tưới tiêu, đẩy chi phí sản xuất nông nghiệp lên cao và gây thêm áp lực đối với công tác quản lý, phân bổ nguồn nước.
Đối với người dân tại các đô thị, những đợt nóng bất thường giữa mùa thu còn làm gia tăng nhu cầu sử dụng điện cho thiết bị làm mát, trong khi người lao động ngoài trời và nhóm dễ bị tổn thương có nguy cơ chịu ảnh hưởng lớn hơn khi nắng nóng kéo dài.
Thời tiết chuyển mùa ngày càng khó lường
Những kỷ lục nhiệt độ được ghi nhận trong tháng 9 và đầu tháng 10 cho thấy việc dự báo thời tiết chuyển mùa cần đặc biệt chú ý đến các hình thái khí hậu quy mô lớn, bên cạnh những yếu tố địa phương như địa hình, mây, gió và điều kiện bề mặt.
Tại các đô thị, hiệu ứng đảo nhiệt có thể khiến khu vực xây dựng dày đặc, ít cây xanh và nhiều bề mặt bê tông giữ nhiệt mạnh hơn những khu vực xung quanh. Khi kết hợp với nền nhiệt cao trên diện rộng, tình trạng nóng bức có thể kéo dài hơn, đặc biệt vào ban đêm.
Về lâu dài, biến đổi khí hậu do con người gây ra làm tăng nguy cơ xuất hiện những đợt nắng nóng khắc nghiệt hơn tại nhiều khu vực trên thế giới. Tuy nhiên, để đánh giá chính xác mức độ đóng góp của biến đổi khí hậu vào từng đợt nóng cụ thể cần có các nghiên cứu quy kết khoa học, thay vì chỉ dựa vào một vài kỷ lục nhiệt độ.
Trong bối cảnh El Niño tiếp tục tác động đến khí hậu khu vực, diễn biến nhiệt độ, lượng mưa và nguồn nước trong những tháng tới sẽ là những yếu tố cần theo dõi sát. Mùa đông năm nay có thể ấm hơn bình thường, nhưng nguy cơ rét mạnh cục bộ vẫn tồn tại; trong khi đó, thiếu hụt mưa và xâm nhập mặn có thể trở thành những thách thức đáng chú ý đối với nhiều địa phương.
