Hack điện thoại, giả người thân rồi đến nhà lấy tiền: Chiêu lừa mới đáng sợ

[Diệp Quỳnh]

Câu chuyện về cụ bà gần 80 tuổi tại Hà Nội sập bẫy lừa đảo công nghệ cao vừa qua không chỉ là một vụ trộm cắp tài sản thông thường, mà còn là lời cảnh báo đanh thép về sự "tiến hóa" đáng sợ của tội phạm mạng khi kết hợp nhuần nhuyễn giữa kỹ thuật Deepfake AI và thủ đoạn dàn cảnh ngoài đời thực. Đây không còn là những kịch bản nhắn tin vay tiền vụng về hay các cuộc gọi giả danh cơ quan chức năng xa lạ, mà đã biến tướng thành một cuộc tấn công tâm lý trực diện, có sự đầu tư kỹ lưỡng về cả hạ tầng công nghệ lẫn khâu khảo sát thực địa.

Mọi chuyện bắt đầu từ việc chiếc điện thoại của nạn nhân bị chiếm quyền kiểm soát, cho phép kẻ gian âm thầm theo dõi mọi sinh hoạt và các mối quan hệ gia đình trong thời gian dài. Chính sự xâm nhập sâu vào đời sống riêng tư đã giúp chúng dựng lên một "vở kịch" hoàn hảo: giả mạo người cháu trai đang du học tại Mỹ để gọi video call. Bằng công nghệ AI tái tạo gương mặt và giọng nói, kẻ lừa đảo dễ dàng qua mặt một người cao tuổi vốn không quá am hiểu về công nghệ, tạo ra sự tin tưởng tuyệt đối ngay từ những giây đầu tiên. Yếu tố then chốt giúp chúng thành công chính là việc liên tục thúc ép về thời gian với lý do "giờ vàng khuyến mãi", khiến nạn nhân rơi vào trạng thái hoảng loạn tâm lý và không kịp xác minh thông tin qua các kênh truyền thống.

Đáng chú ý hơn cả chính là sự táo tợn khi đối tượng sẵn sàng lộ diện để nhận tiền mặt ngay tại nhà nạn nhân. Thủ đoạn này cho thấy kẻ gian đã nghiên cứu rất kỹ lịch trình sinh hoạt của các thành viên khác trong gia đình để chọn đúng thời điểm "khung giờ trống" nhằm thực hiện hành vi. Việc kết hợp giữa ảo và thực không chỉ giúp chúng né tránh được sự kiểm soát dòng tiền từ các hệ thống ngân hàng mà còn trực tiếp đánh vào điểm yếu của người già – những người thường giữ tiền mặt và có xu hướng tin vào những gì "mắt thấy tai nghe" hơn là các giao dịch số.

Vụ việc này đặt ra một bài toán cấp thiết về việc trang bị "lá chắn" bảo mật cho những nhóm đối tượng yếu thế trước làn sóng tội phạm công nghệ. Bên cạnh các biện pháp kỹ thuật như bảo mật hai lớp hay hạn chế chia sẻ thông tin nhạy cảm, mỗi gia đình cần thiết lập những "giao thức" liên lạc riêng biệt, chẳng hạn như các câu hỏi bảo mật cá nhân hoặc quy trình xác nhận bằng số điện thoại truyền thống thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào mạng xã hội. Sự thấu hiểu và hỗ trợ kịp thời từ con cái trong việc hướng dẫn người lớn tuổi nhận diện các dấu hiệu bất thường chính là chốt chặn cuối cùng, quan trọng hơn bất kỳ phần mềm bảo mật nào, để ngăn chặn những hang thỏ kỹ thuật số đầy rẫy rủi ro như hiện nay.