Mimosa✔
Thành viên nổi tiếng
Khuyến nghị mỗi gia đình chuẩn bị đủ nhu yếu phẩm để tự duy trì cuộc sống trong ít nhất 72 giờ của Liên minh châu Âu (EU) đang thu hút sự chú ý, trong bối cảnh khu vực đối mặt với nhiều bất ổn địa chính trị, nguy cơ tấn công mạng và thiên tai cực đoan. Tuy nhiên, đây không phải cảnh báo về một thảm họa sắp xảy ra, càng không có nghĩa người dân phải tích trữ lương thực để chuẩn bị cho ngày tận thế. Đằng sau con số 72 giờ là một nguyên tắc quản lý khủng hoảng: mỗi gia đình cần có khả năng tự ứng phó trong giai đoạn đầu khi các dịch vụ thiết yếu bị gián đoạn.
72 giờ không phải thời hạn dự báo thảm họa
Ngày 3/11/2026, Ủy ban châu Âu công bố bộ hướng dẫn mới nhằm nâng cao khả năng chuẩn bị ứng phó khủng hoảng của người dân và cộng đồng. Một trong những nội dung đáng chú ý là khuyến nghị các hộ gia đình chuẩn bị đủ thực phẩm, nước uống, thuốc men và vật dụng thiết yếu để có thể tự đáp ứng những nhu cầu cơ bản trong ít nhất 72 giờ đầu tiên khi xảy ra tình huống khẩn cấp.
Thông tin này nhanh chóng thu hút sự quan tâm bởi nó xuất hiện trong bối cảnh châu Âu đang tăng cường chuẩn bị trước những rủi ro an ninh và địa chính trị. Tuy nhiên, cần hiểu rằng 72 giờ không phải khoảng thời gian EU dự báo một cuộc chiến tranh, thảm họa hay tình trạng mất điện trên diện rộng sẽ kéo dài.
Đây là khoảng thời gian chuẩn bị tối thiểu để người dân có thể tự xoay xở trong giai đoạn đầu của một cuộc khủng hoảng, khi lực lượng cứu hộ, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng đang triển khai ứng phó.
Trong thực tế, khi một trận lũ lớn, cháy rừng, động đất hoặc sự cố hạ tầng xảy ra, việc tiếp cận khu vực bị ảnh hưởng có thể gặp khó khăn. Đường giao thông bị chia cắt, hệ thống điện và nước gián đoạn, cửa hàng đóng cửa hoặc hoạt động vận chuyển hàng hóa đình trệ. Các lực lượng cứu hộ cũng cần thời gian để đánh giá tình hình, xác định khu vực ưu tiên và tổ chức hỗ trợ.
Nếu các gia đình có thể tự bảo đảm những nhu cầu thiết yếu trong thời gian này, nguồn lực cứu trợ sẽ được tập trung cho những người cần giúp đỡ khẩn cấp hơn, chẳng hạn người bị thương, người cao tuổi, trẻ em, người khuyết tật và những hộ gia đình không có khả năng tự ứng phó.
Vì vậy, 72 giờ được xem là một khoảng đệm an toàn trong quản lý khủng hoảng, chứ không phải thời hạn mà sau đó người dân sẽ bị bỏ mặc.
Không phải quy định bắt buộc người dân phải tích trữ lương thực
Một trong những điểm dễ bị hiểu nhầm là khuyến nghị của EU có đồng nghĩa với việc mọi gia đình đều phải mua một bộ hàng hóa dự trữ theo danh mục thống nhất hay không.
Thực tế, hướng dẫn của Ủy ban châu Âu mang tính khuyến nghị, không phải quy định pháp luật bắt buộc từng hộ gia đình phải tích trữ một lượng thực phẩm, nước uống hay thuốc men cố định.
EU đưa ra định hướng chung để các quốc gia thành viên xây dựng chương trình chuẩn bị ứng phó phù hợp với điều kiện và nguy cơ riêng. Danh mục vật dụng cần thiết cũng có thể thay đổi tùy theo số lượng thành viên, độ tuổi, tình trạng sức khỏe và môi trường sinh sống của từng gia đình.
Chẳng hạn, một gia đình có trẻ nhỏ cần chuẩn bị thêm sữa, thức ăn và vật dụng chăm sóc trẻ. Hộ có người mắc bệnh mạn tính cần quan tâm đến thuốc đang sử dụng thường xuyên. Những gia đình sống ở khu vực có nguy cơ lũ lụt hoặc cháy rừng cần tính đến phương án sơ tán và bảo vệ giấy tờ, tài sản quan trọng.
Điều đáng chú ý là EU không đặt mục tiêu biến mỗi căn nhà thành một kho hàng khẩn cấp. Việc chuẩn bị có thể được thực hiện dần dần, tận dụng những sản phẩm gia đình vẫn sử dụng hằng ngày và bổ sung một lượng dự phòng hợp lý.
Cách tiếp cận này cũng giúp tránh tình trạng người dân hoảng loạn mua sắm, tích trữ quá mức, gây thiếu hụt hàng hóa cục bộ và tạo thêm áp lực lên chuỗi cung ứng.
Vì sao các chính phủ lại lo ngại nhiều rủi ro cùng lúc?
Khuyến nghị 72 giờ nằm trong Chiến lược Liên minh Sẵn sàng (Preparedness Union Strategy) được Ủy ban châu Âu công bố ngày 26/3/2025. Chiến lược này xuất phát từ nhận định rằng những nguy cơ đối với châu Âu ngày càng đa dạng, phức tạp và có thể tác động đồng thời đến nhiều lĩnh vực.
Trước hết là những bất ổn địa chính trị và xung đột quân sự. Cuộc xung đột Nga - Ukraine cho thấy chiến tranh có thể gây ra những tác động vượt xa phạm vi chiến trường, từ an ninh năng lượng, vận tải, thương mại đến hoạt động của các hệ thống hạ tầng trọng yếu.
Bên cạnh đó, các cuộc tấn công mạng và nguy cơ phá hoại hạ tầng cũng được xem là thách thức đáng kể. Trong một xã hội phụ thuộc nhiều vào công nghệ số, sự cố tại hệ thống điện, viễn thông, thanh toán hoặc điều hành giao thông có thể khiến hoạt động thường ngày bị đình trệ.
Một cuộc tấn công mạng nhằm vào hệ thống quản lý điện có thể khiến một khu vực mất điện. Nếu sự cố ảnh hưởng tiếp đến mạng viễn thông và thanh toán điện tử, người dân có thể gặp khó khăn trong việc liên lạc, mua thực phẩm và tiếp cận thông tin chính thức.
Thiên tai cực đoan cũng là một nguyên nhân quan trọng. Lũ lụt, cháy rừng, bão tuyết và nắng nóng kéo dài có thể khiến nhiều khu vực bị cô lập, làm gián đoạn việc cung cấp nước sạch, điện và thực phẩm.
Đại dịch COVID-19 trước đây cũng cho thấy chuỗi cung ứng toàn cầu có thể bị tổn thương như thế nào khi nhiều quốc gia cùng chịu tác động của một cuộc khủng hoảng.
Điểm chung của những tình huống này là chúng có thể xảy ra bất ngờ, gây gián đoạn các dịch vụ thiết yếu và khiến hoạt động cứu trợ gặp khó khăn trong giai đoạn đầu.
Do đó, EU lựa chọn cách tiếp cận đa rủi ro: chuẩn bị cho những hậu quả có thể xảy ra, thay vì chỉ tập trung vào một kịch bản cụ thể như chiến tranh hay thiên tai.
Dự trữ 72 giờ không có nghĩa phải mua sắm hàng loạt
Theo hướng dẫn của EU, các gia đình nên chuẩn bị một số nhóm vật dụng cơ bản để duy trì sinh hoạt khi xảy ra khủng hoảng.
Nước uống và thực phẩm là hai nhu cầu quan trọng nhất. Người dân nên có sẵn nước uống, thực phẩm bảo quản được ở nhiệt độ phòng, đồ hộp, lương khô và những loại thực phẩm có thể sử dụng mà không cần chế biến phức tạp.
Thuốc men và dụng cụ y tế cũng cần được chuẩn bị, đặc biệt đối với những người đang điều trị bệnh hoặc có nhu cầu chăm sóc sức khỏe thường xuyên.
Ngoài ra, đèn pin, pin dự phòng, radio chạy bằng pin, tiền mặt và giấy tờ quan trọng có thể trở nên rất cần thiết khi hệ thống điện, Internet hoặc thanh toán điện tử gặp sự cố.
Một điểm khác biệt cần lưu ý là dự trữ nhu yếu phẩm tại nhà không hoàn toàn giống với việc chuẩn bị túi đồ sơ tán. Nguồn cung tại nhà giúp gia đình duy trì sinh hoạt khi phải ở lại nơi cư trú, trong khi túi khẩn cấp được chuẩn bị để mang theo khi cần rời khỏi khu vực nguy hiểm.
Việc chuẩn bị cũng không nhất thiết phải hoàn thành trong một lần. Các gia đình có thể bổ sung dần những mặt hàng thiết yếu trong các lần mua sắm thông thường, ưu tiên sản phẩm có thời hạn sử dụng phù hợp và luân phiên sử dụng để tránh lãng phí.
Quan trọng hơn, người dân cần biết cách sử dụng những vật dụng đã chuẩn bị, nắm được số điện thoại khẩn cấp, phương án liên lạc với người thân và địa điểm sơ tán khi cần thiết.
Từ 72 giờ đến 7 ngày, 10 ngày: Mỗi nước có cách chuẩn bị riêng
Mặc dù EU đưa ra định hướng tối thiểu 72 giờ, một số quốc gia châu Âu đã có hướng dẫn chuẩn bị dài ngày hơn.
Chẳng hạn, Phần Lan khuyến nghị các gia đình chuẩn bị nhu yếu phẩm đủ dùng trong ít nhất 3 ngày. Thụy Điển và Estonia hướng tới khả năng tự duy trì trong 7 ngày, trong khi Đức có hướng dẫn dự trữ thực phẩm và nước uống trong thời gian dài hơn.
Sự khác biệt này không có nghĩa các quốc gia đang cùng dự báo một thảm họa cụ thể. Mỗi nước có điều kiện địa lý, môi trường an ninh, hệ thống cứu hộ và mức độ rủi ro riêng.
Ở những khu vực có mùa đông khắc nghiệt, việc dự trữ thực phẩm, nước uống và phương tiện sưởi ấm có thể đặc biệt quan trọng. Tại những nơi thường xuyên xảy ra thiên tai, phương án ứng phó có thể tập trung nhiều hơn vào sơ tán, bảo vệ tài sản và duy trì liên lạc.
Điều đáng chú ý là chuẩn bị dài ngày hơn không đồng nghĩa người dân phải mua sắm ồ ạt hoặc lo sợ trước mọi tình huống bất thường. Đây là quá trình xây dựng năng lực tự chủ phù hợp với điều kiện thực tế.
Bài học không chỉ dành cho châu Âu
Khuyến nghị 72 giờ của EU cũng gợi ra một vấn đề đáng quan tâm đối với những quốc gia thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai như Việt Nam.
Mỗi mùa mưa bão, nhiều khu vực có thể bị ngập sâu, sạt lở, chia cắt giao thông hoặc mất điện trong thời gian dài. Khi đó, việc tiếp cận thực phẩm, nước sạch và dịch vụ y tế không phải lúc nào cũng thuận lợi.
Đối với các hộ gia đình ở khu vực có nguy cơ cao, chuẩn bị một lượng nước uống, thực phẩm, thuốc men, đèn pin, pin dự phòng và tiền mặt có thể giúp giảm đáng kể sự bị động trong những ngày đầu xảy ra sự cố.
Tuy nhiên, không nên máy móc áp dụng một danh mục dự trữ của châu Âu cho mọi gia đình tại Việt Nam. Điều kiện khí hậu, tập quán sinh hoạt, loại hình thiên tai và khả năng tiếp cận cứu trợ có sự khác biệt. Mỗi gia đình cần căn cứ vào nguy cơ tại nơi mình sinh sống để lựa chọn vật dụng phù hợp.
Nhìn rộng hơn, thông điệp quan trọng nhất từ khuyến nghị của EU không nằm ở con số 72 giờ hay số lượng thực phẩm cần dự trữ, mà là thay đổi tư duy ứng phó khủng hoảng.
Chuẩn bị trước không có nghĩa là bi quan hay tin rằng thảm họa chắc chắn xảy ra. Đó đơn giản là cách giảm thiểu rủi ro khi những điều kiện bình thường của cuộc sống có thể bị gián đoạn bất cứ lúc nào.
Không ai cần chuẩn bị cho ngày tận thế. Nhưng mỗi gia đình nên có một phương án để không hoàn toàn bị động nếu một ngày nào đó điện mất, nước ngừng chảy, cửa hàng đóng cửa hoặc con đường về nhà bị chia cắt.
72 giờ không phải thời hạn dự báo thảm họa
Ngày 3/11/2026, Ủy ban châu Âu công bố bộ hướng dẫn mới nhằm nâng cao khả năng chuẩn bị ứng phó khủng hoảng của người dân và cộng đồng. Một trong những nội dung đáng chú ý là khuyến nghị các hộ gia đình chuẩn bị đủ thực phẩm, nước uống, thuốc men và vật dụng thiết yếu để có thể tự đáp ứng những nhu cầu cơ bản trong ít nhất 72 giờ đầu tiên khi xảy ra tình huống khẩn cấp.
Thông tin này nhanh chóng thu hút sự quan tâm bởi nó xuất hiện trong bối cảnh châu Âu đang tăng cường chuẩn bị trước những rủi ro an ninh và địa chính trị. Tuy nhiên, cần hiểu rằng 72 giờ không phải khoảng thời gian EU dự báo một cuộc chiến tranh, thảm họa hay tình trạng mất điện trên diện rộng sẽ kéo dài.
Đây là khoảng thời gian chuẩn bị tối thiểu để người dân có thể tự xoay xở trong giai đoạn đầu của một cuộc khủng hoảng, khi lực lượng cứu hộ, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng đang triển khai ứng phó.
Trong thực tế, khi một trận lũ lớn, cháy rừng, động đất hoặc sự cố hạ tầng xảy ra, việc tiếp cận khu vực bị ảnh hưởng có thể gặp khó khăn. Đường giao thông bị chia cắt, hệ thống điện và nước gián đoạn, cửa hàng đóng cửa hoặc hoạt động vận chuyển hàng hóa đình trệ. Các lực lượng cứu hộ cũng cần thời gian để đánh giá tình hình, xác định khu vực ưu tiên và tổ chức hỗ trợ.
Nếu các gia đình có thể tự bảo đảm những nhu cầu thiết yếu trong thời gian này, nguồn lực cứu trợ sẽ được tập trung cho những người cần giúp đỡ khẩn cấp hơn, chẳng hạn người bị thương, người cao tuổi, trẻ em, người khuyết tật và những hộ gia đình không có khả năng tự ứng phó.
Vì vậy, 72 giờ được xem là một khoảng đệm an toàn trong quản lý khủng hoảng, chứ không phải thời hạn mà sau đó người dân sẽ bị bỏ mặc.
Không phải quy định bắt buộc người dân phải tích trữ lương thực
Một trong những điểm dễ bị hiểu nhầm là khuyến nghị của EU có đồng nghĩa với việc mọi gia đình đều phải mua một bộ hàng hóa dự trữ theo danh mục thống nhất hay không.
Thực tế, hướng dẫn của Ủy ban châu Âu mang tính khuyến nghị, không phải quy định pháp luật bắt buộc từng hộ gia đình phải tích trữ một lượng thực phẩm, nước uống hay thuốc men cố định.
EU đưa ra định hướng chung để các quốc gia thành viên xây dựng chương trình chuẩn bị ứng phó phù hợp với điều kiện và nguy cơ riêng. Danh mục vật dụng cần thiết cũng có thể thay đổi tùy theo số lượng thành viên, độ tuổi, tình trạng sức khỏe và môi trường sinh sống của từng gia đình.
Chẳng hạn, một gia đình có trẻ nhỏ cần chuẩn bị thêm sữa, thức ăn và vật dụng chăm sóc trẻ. Hộ có người mắc bệnh mạn tính cần quan tâm đến thuốc đang sử dụng thường xuyên. Những gia đình sống ở khu vực có nguy cơ lũ lụt hoặc cháy rừng cần tính đến phương án sơ tán và bảo vệ giấy tờ, tài sản quan trọng.
Điều đáng chú ý là EU không đặt mục tiêu biến mỗi căn nhà thành một kho hàng khẩn cấp. Việc chuẩn bị có thể được thực hiện dần dần, tận dụng những sản phẩm gia đình vẫn sử dụng hằng ngày và bổ sung một lượng dự phòng hợp lý.
Cách tiếp cận này cũng giúp tránh tình trạng người dân hoảng loạn mua sắm, tích trữ quá mức, gây thiếu hụt hàng hóa cục bộ và tạo thêm áp lực lên chuỗi cung ứng.
Vì sao các chính phủ lại lo ngại nhiều rủi ro cùng lúc?
Khuyến nghị 72 giờ nằm trong Chiến lược Liên minh Sẵn sàng (Preparedness Union Strategy) được Ủy ban châu Âu công bố ngày 26/3/2025. Chiến lược này xuất phát từ nhận định rằng những nguy cơ đối với châu Âu ngày càng đa dạng, phức tạp và có thể tác động đồng thời đến nhiều lĩnh vực.
Trước hết là những bất ổn địa chính trị và xung đột quân sự. Cuộc xung đột Nga - Ukraine cho thấy chiến tranh có thể gây ra những tác động vượt xa phạm vi chiến trường, từ an ninh năng lượng, vận tải, thương mại đến hoạt động của các hệ thống hạ tầng trọng yếu.
Bên cạnh đó, các cuộc tấn công mạng và nguy cơ phá hoại hạ tầng cũng được xem là thách thức đáng kể. Trong một xã hội phụ thuộc nhiều vào công nghệ số, sự cố tại hệ thống điện, viễn thông, thanh toán hoặc điều hành giao thông có thể khiến hoạt động thường ngày bị đình trệ.
Một cuộc tấn công mạng nhằm vào hệ thống quản lý điện có thể khiến một khu vực mất điện. Nếu sự cố ảnh hưởng tiếp đến mạng viễn thông và thanh toán điện tử, người dân có thể gặp khó khăn trong việc liên lạc, mua thực phẩm và tiếp cận thông tin chính thức.
Thiên tai cực đoan cũng là một nguyên nhân quan trọng. Lũ lụt, cháy rừng, bão tuyết và nắng nóng kéo dài có thể khiến nhiều khu vực bị cô lập, làm gián đoạn việc cung cấp nước sạch, điện và thực phẩm.
Đại dịch COVID-19 trước đây cũng cho thấy chuỗi cung ứng toàn cầu có thể bị tổn thương như thế nào khi nhiều quốc gia cùng chịu tác động của một cuộc khủng hoảng.
Điểm chung của những tình huống này là chúng có thể xảy ra bất ngờ, gây gián đoạn các dịch vụ thiết yếu và khiến hoạt động cứu trợ gặp khó khăn trong giai đoạn đầu.
Do đó, EU lựa chọn cách tiếp cận đa rủi ro: chuẩn bị cho những hậu quả có thể xảy ra, thay vì chỉ tập trung vào một kịch bản cụ thể như chiến tranh hay thiên tai.
Dự trữ 72 giờ không có nghĩa phải mua sắm hàng loạt
Theo hướng dẫn của EU, các gia đình nên chuẩn bị một số nhóm vật dụng cơ bản để duy trì sinh hoạt khi xảy ra khủng hoảng.
Nước uống và thực phẩm là hai nhu cầu quan trọng nhất. Người dân nên có sẵn nước uống, thực phẩm bảo quản được ở nhiệt độ phòng, đồ hộp, lương khô và những loại thực phẩm có thể sử dụng mà không cần chế biến phức tạp.
Thuốc men và dụng cụ y tế cũng cần được chuẩn bị, đặc biệt đối với những người đang điều trị bệnh hoặc có nhu cầu chăm sóc sức khỏe thường xuyên.
Ngoài ra, đèn pin, pin dự phòng, radio chạy bằng pin, tiền mặt và giấy tờ quan trọng có thể trở nên rất cần thiết khi hệ thống điện, Internet hoặc thanh toán điện tử gặp sự cố.
Một điểm khác biệt cần lưu ý là dự trữ nhu yếu phẩm tại nhà không hoàn toàn giống với việc chuẩn bị túi đồ sơ tán. Nguồn cung tại nhà giúp gia đình duy trì sinh hoạt khi phải ở lại nơi cư trú, trong khi túi khẩn cấp được chuẩn bị để mang theo khi cần rời khỏi khu vực nguy hiểm.
Việc chuẩn bị cũng không nhất thiết phải hoàn thành trong một lần. Các gia đình có thể bổ sung dần những mặt hàng thiết yếu trong các lần mua sắm thông thường, ưu tiên sản phẩm có thời hạn sử dụng phù hợp và luân phiên sử dụng để tránh lãng phí.
Quan trọng hơn, người dân cần biết cách sử dụng những vật dụng đã chuẩn bị, nắm được số điện thoại khẩn cấp, phương án liên lạc với người thân và địa điểm sơ tán khi cần thiết.
Từ 72 giờ đến 7 ngày, 10 ngày: Mỗi nước có cách chuẩn bị riêng
Mặc dù EU đưa ra định hướng tối thiểu 72 giờ, một số quốc gia châu Âu đã có hướng dẫn chuẩn bị dài ngày hơn.
Chẳng hạn, Phần Lan khuyến nghị các gia đình chuẩn bị nhu yếu phẩm đủ dùng trong ít nhất 3 ngày. Thụy Điển và Estonia hướng tới khả năng tự duy trì trong 7 ngày, trong khi Đức có hướng dẫn dự trữ thực phẩm và nước uống trong thời gian dài hơn.
Sự khác biệt này không có nghĩa các quốc gia đang cùng dự báo một thảm họa cụ thể. Mỗi nước có điều kiện địa lý, môi trường an ninh, hệ thống cứu hộ và mức độ rủi ro riêng.
Ở những khu vực có mùa đông khắc nghiệt, việc dự trữ thực phẩm, nước uống và phương tiện sưởi ấm có thể đặc biệt quan trọng. Tại những nơi thường xuyên xảy ra thiên tai, phương án ứng phó có thể tập trung nhiều hơn vào sơ tán, bảo vệ tài sản và duy trì liên lạc.
Điều đáng chú ý là chuẩn bị dài ngày hơn không đồng nghĩa người dân phải mua sắm ồ ạt hoặc lo sợ trước mọi tình huống bất thường. Đây là quá trình xây dựng năng lực tự chủ phù hợp với điều kiện thực tế.
Bài học không chỉ dành cho châu Âu
Khuyến nghị 72 giờ của EU cũng gợi ra một vấn đề đáng quan tâm đối với những quốc gia thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai như Việt Nam.
Mỗi mùa mưa bão, nhiều khu vực có thể bị ngập sâu, sạt lở, chia cắt giao thông hoặc mất điện trong thời gian dài. Khi đó, việc tiếp cận thực phẩm, nước sạch và dịch vụ y tế không phải lúc nào cũng thuận lợi.
Đối với các hộ gia đình ở khu vực có nguy cơ cao, chuẩn bị một lượng nước uống, thực phẩm, thuốc men, đèn pin, pin dự phòng và tiền mặt có thể giúp giảm đáng kể sự bị động trong những ngày đầu xảy ra sự cố.
Tuy nhiên, không nên máy móc áp dụng một danh mục dự trữ của châu Âu cho mọi gia đình tại Việt Nam. Điều kiện khí hậu, tập quán sinh hoạt, loại hình thiên tai và khả năng tiếp cận cứu trợ có sự khác biệt. Mỗi gia đình cần căn cứ vào nguy cơ tại nơi mình sinh sống để lựa chọn vật dụng phù hợp.
Nhìn rộng hơn, thông điệp quan trọng nhất từ khuyến nghị của EU không nằm ở con số 72 giờ hay số lượng thực phẩm cần dự trữ, mà là thay đổi tư duy ứng phó khủng hoảng.
Chuẩn bị trước không có nghĩa là bi quan hay tin rằng thảm họa chắc chắn xảy ra. Đó đơn giản là cách giảm thiểu rủi ro khi những điều kiện bình thường của cuộc sống có thể bị gián đoạn bất cứ lúc nào.
Không ai cần chuẩn bị cho ngày tận thế. Nhưng mỗi gia đình nên có một phương án để không hoàn toàn bị động nếu một ngày nào đó điện mất, nước ngừng chảy, cửa hàng đóng cửa hoặc con đường về nhà bị chia cắt.
