Đoạn Video
Ảnh
Lê Nhã Linh
Thành viên nổi tiếng
Tehran được cho là đã chuẩn bị suốt nhiều thập kỷ cho một cuộc xâm lược trên bộ, trong khi chính quyền Donald Trump đối mặt sức ép trong nước và những tính toán ngày càng rủi ro về Iran. Nhiều chuyên gia cho rằng nếu Mỹ lựa chọn đổ bộ, đây có thể không phải là đòn kết thúc nhanh chóng mà ngược lại sẽ mở ra một giai đoạn xung đột mới, phức tạp và tốn kém hơn rất nhiều, theo NDTV.
Khi cuộc chiến giữa Mỹ và Iran bước sang tháng thứ hai, viễn cảnh một chiến dịch tấn công trên bộ ngày càng được nhắc tới nhiều hơn, nhưng theo các chuyên gia, Tehran có thể đã chuẩn bị kỹ lưỡng hơn rất nhiều so với những gì Washington dự tính, biến bất kỳ cuộc đổ bộ nào thành một canh bạc quân sự cực kỳ nguy hiểm.
Trong những ngày gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump buộc phải hạ giọng sau khi cảnh báo tấn công các nhà máy điện của Iran nếu eo biển Hormuz không được mở lại trong vòng 48 giờ, trong khi Tehran không chỉ bác bỏ hoàn toàn mà còn phủ nhận việc hai bên đang đàm phán, trái ngược với tuyên bố từ Nhà Trắng rằng Iran “đang cầu xin một thỏa thuận”, cho thấy khoảng cách niềm tin giữa hai bên gần như không thể lấp đầy.
Iran thậm chí đưa ra đề xuất riêng với năm điều kiện kết thúc chiến tranh, bao gồm chấm dứt hành động quân sự, đảm bảo không tái diễn xung đột, bồi thường thiệt hại, kết thúc chiến sự trên mọi mặt trận và công nhận chủ quyền của Tehran đối với eo biển Hormuz, đồng thời từng yêu cầu Mỹ rút toàn bộ căn cứ khỏi khu vực Vùng Vịnh, những điều kiện mang tính tối đa khiến triển vọng đàm phán gần như bế tắc.
Giới phân tích nhận định cả hai bên dường như không thực sự muốn hòa đàm vào thời điểm này, trong khi Iran nghi ngờ Mỹ đang lợi dụng các tín hiệu đàm phán để kéo dài thời gian, chuẩn bị cho một chiến dịch quân sự quy mô lớn, đặc biệt là khả năng đổ bộ nhằm kiểm soát các vị trí chiến lược. Chủ tịch Quốc hội Iran đã cảnh báo về nguy cơ Mỹ và các đồng minh khu vực đang lên kế hoạch chiếm giữ một số hòn đảo của Iran, khiến Tehran chuyển trọng tâm từ ngoại giao sang chuẩn bị phòng thủ.
Ở chiều ngược lại, các đồng minh Vùng Vịnh của Mỹ lại tỏ ra dè dặt bất thường, khi những quốc gia như Qatar công khai phủ nhận vai trò trung gian, còn Oman giữ im lặng dù trước đó từng đóng vai trò quan trọng trong đàm phán, trong khi một số nước như Ả Rập Saudi hay UAE được cho là không phản đối việc tiếp tục gây sức ép lên Iran, nhưng cũng không muốn bị cuốn sâu vào một cuộc chiến toàn diện có thể đe dọa trực tiếp an ninh và kinh tế của họ.
Trong khi đó, Mỹ đang gia tăng hiện diện quân sự với hàng nghìn binh sĩ được điều động tới khu vực, bao gồm lực lượng tinh nhuệ từ Sư đoàn Dù 82 – đơn vị có khả năng triển khai nhanh trên toàn cầu, cùng với các tàu đổ bộ như USS Tripoli và USS New Orleans, nâng tổng quân số bổ sung lên gần 7.000 người, cho thấy Washington đang chuẩn bị nhiều phương án, từ phong tỏa, tấn công các đảo chiến lược cho đến khả năng tiến sâu vào lãnh thổ Iran nhằm kiểm soát các cơ sở hạt nhân.
Tuy nhiên, chính kịch bản này lại tiềm ẩn rủi ro lớn nhất, bởi theo đánh giá của nhiều chuyên gia, Iran đã dành hàng chục năm nghiên cứu các chiến dịch quân sự của Mỹ tại Việt Nam, Iraq và Afghanistan, đồng thời nhận được hỗ trợ từ Nga và Trung Quốc để xây dựng một hệ thống phòng thủ nhiều lớp, kết hợp giữa chiến tranh chính quy và phi đối xứng.
Tehran được cho là đã bố trí các “bẫy chiến trường” với mìn chống bộ binh và chống tăng tại những khu vực có khả năng trở thành mục tiêu đổ bộ đầu tiên, đồng thời triển khai lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo với kinh nghiệm chiến đấu dày dạn tại Syria và Lebanon, sẵn sàng tiến hành các cuộc tấn công du kích kéo dài, gây tổn thất lớn cho đối phương. Không chỉ vậy, Iran còn có thể sở hữu các tên lửa chống hạm tiên tiến đủ khả năng đe dọa tàu chiến Mỹ, khiến việc tiếp tế cho lực lượng đổ bộ trở nên cực kỳ khó khăn.
Một thách thức lớn khác là nếu quân đội Mỹ chiếm được các đảo chiến lược, việc duy trì lực lượng tại đây sẽ gặp trở ngại nghiêm trọng do các tuyến tiếp tế dễ bị cắt đứt, trong khi cơ sở hạ tầng như đường băng và đường bộ đã bị phá hủy, khiến việc củng cố vị trí trở nên gần như bất khả thi trước một đối thủ đã chuẩn bị kỹ lưỡng.
Trong nước Mỹ, áp lực chính trị cũng đang gia tăng khi tỷ lệ ủng hộ chiến tranh giảm mạnh, với phần lớn người dân phản đối việc triển khai quân trên bộ, trong khi ngay cả các nghị sĩ Cộng hòa cũng bắt đầu bày tỏ lo ngại về một cuộc chiến kéo dài và tốn kém, đặc biệt khi giá năng lượng tăng cao đe dọa nền kinh tế và lạm phát leo thang.
Ở bình diện rộng hơn, chiến lược của Iran dường như không chỉ nhằm phòng thủ mà còn tìm cách tạo ra rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh, thông qua việc đóng eo biển Hormuz và tấn công trả đũa vào các quốc gia Vùng Vịnh, khiến họ phải cân nhắc lại sự hiện diện quân sự của Mỹ trên lãnh thổ, từ đó làm suy yếu liên minh do Washington dẫn dắt.
Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia cho rằng nếu Mỹ lựa chọn con đường tấn công trên bộ, đây có thể không phải là đòn kết thúc nhanh chóng mà ngược lại sẽ mở ra một giai đoạn xung đột mới, phức tạp và tốn kém hơn rất nhiều, nơi lợi thế không còn hoàn toàn nghiêng về phía Washington, và Iran – với sự chuẩn bị âm thầm suốt nhiều thập kỷ – có thể biến chiến trường thành một “vũng lầy” đúng nghĩa.
Lính Mỹ tập trận. Nguồn ảnh: wsws.org
Khi cuộc chiến giữa Mỹ và Iran bước sang tháng thứ hai, viễn cảnh một chiến dịch tấn công trên bộ ngày càng được nhắc tới nhiều hơn, nhưng theo các chuyên gia, Tehran có thể đã chuẩn bị kỹ lưỡng hơn rất nhiều so với những gì Washington dự tính, biến bất kỳ cuộc đổ bộ nào thành một canh bạc quân sự cực kỳ nguy hiểm.
Trong những ngày gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump buộc phải hạ giọng sau khi cảnh báo tấn công các nhà máy điện của Iran nếu eo biển Hormuz không được mở lại trong vòng 48 giờ, trong khi Tehran không chỉ bác bỏ hoàn toàn mà còn phủ nhận việc hai bên đang đàm phán, trái ngược với tuyên bố từ Nhà Trắng rằng Iran “đang cầu xin một thỏa thuận”, cho thấy khoảng cách niềm tin giữa hai bên gần như không thể lấp đầy.
Iran thậm chí đưa ra đề xuất riêng với năm điều kiện kết thúc chiến tranh, bao gồm chấm dứt hành động quân sự, đảm bảo không tái diễn xung đột, bồi thường thiệt hại, kết thúc chiến sự trên mọi mặt trận và công nhận chủ quyền của Tehran đối với eo biển Hormuz, đồng thời từng yêu cầu Mỹ rút toàn bộ căn cứ khỏi khu vực Vùng Vịnh, những điều kiện mang tính tối đa khiến triển vọng đàm phán gần như bế tắc.
Giới phân tích nhận định cả hai bên dường như không thực sự muốn hòa đàm vào thời điểm này, trong khi Iran nghi ngờ Mỹ đang lợi dụng các tín hiệu đàm phán để kéo dài thời gian, chuẩn bị cho một chiến dịch quân sự quy mô lớn, đặc biệt là khả năng đổ bộ nhằm kiểm soát các vị trí chiến lược. Chủ tịch Quốc hội Iran đã cảnh báo về nguy cơ Mỹ và các đồng minh khu vực đang lên kế hoạch chiếm giữ một số hòn đảo của Iran, khiến Tehran chuyển trọng tâm từ ngoại giao sang chuẩn bị phòng thủ.
Ở chiều ngược lại, các đồng minh Vùng Vịnh của Mỹ lại tỏ ra dè dặt bất thường, khi những quốc gia như Qatar công khai phủ nhận vai trò trung gian, còn Oman giữ im lặng dù trước đó từng đóng vai trò quan trọng trong đàm phán, trong khi một số nước như Ả Rập Saudi hay UAE được cho là không phản đối việc tiếp tục gây sức ép lên Iran, nhưng cũng không muốn bị cuốn sâu vào một cuộc chiến toàn diện có thể đe dọa trực tiếp an ninh và kinh tế của họ.
Trong khi đó, Mỹ đang gia tăng hiện diện quân sự với hàng nghìn binh sĩ được điều động tới khu vực, bao gồm lực lượng tinh nhuệ từ Sư đoàn Dù 82 – đơn vị có khả năng triển khai nhanh trên toàn cầu, cùng với các tàu đổ bộ như USS Tripoli và USS New Orleans, nâng tổng quân số bổ sung lên gần 7.000 người, cho thấy Washington đang chuẩn bị nhiều phương án, từ phong tỏa, tấn công các đảo chiến lược cho đến khả năng tiến sâu vào lãnh thổ Iran nhằm kiểm soát các cơ sở hạt nhân.
Tuy nhiên, chính kịch bản này lại tiềm ẩn rủi ro lớn nhất, bởi theo đánh giá của nhiều chuyên gia, Iran đã dành hàng chục năm nghiên cứu các chiến dịch quân sự của Mỹ tại Việt Nam, Iraq và Afghanistan, đồng thời nhận được hỗ trợ từ Nga và Trung Quốc để xây dựng một hệ thống phòng thủ nhiều lớp, kết hợp giữa chiến tranh chính quy và phi đối xứng.
Tehran được cho là đã bố trí các “bẫy chiến trường” với mìn chống bộ binh và chống tăng tại những khu vực có khả năng trở thành mục tiêu đổ bộ đầu tiên, đồng thời triển khai lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo với kinh nghiệm chiến đấu dày dạn tại Syria và Lebanon, sẵn sàng tiến hành các cuộc tấn công du kích kéo dài, gây tổn thất lớn cho đối phương. Không chỉ vậy, Iran còn có thể sở hữu các tên lửa chống hạm tiên tiến đủ khả năng đe dọa tàu chiến Mỹ, khiến việc tiếp tế cho lực lượng đổ bộ trở nên cực kỳ khó khăn.
Một thách thức lớn khác là nếu quân đội Mỹ chiếm được các đảo chiến lược, việc duy trì lực lượng tại đây sẽ gặp trở ngại nghiêm trọng do các tuyến tiếp tế dễ bị cắt đứt, trong khi cơ sở hạ tầng như đường băng và đường bộ đã bị phá hủy, khiến việc củng cố vị trí trở nên gần như bất khả thi trước một đối thủ đã chuẩn bị kỹ lưỡng.
Trong nước Mỹ, áp lực chính trị cũng đang gia tăng khi tỷ lệ ủng hộ chiến tranh giảm mạnh, với phần lớn người dân phản đối việc triển khai quân trên bộ, trong khi ngay cả các nghị sĩ Cộng hòa cũng bắt đầu bày tỏ lo ngại về một cuộc chiến kéo dài và tốn kém, đặc biệt khi giá năng lượng tăng cao đe dọa nền kinh tế và lạm phát leo thang.
Ở bình diện rộng hơn, chiến lược của Iran dường như không chỉ nhằm phòng thủ mà còn tìm cách tạo ra rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh, thông qua việc đóng eo biển Hormuz và tấn công trả đũa vào các quốc gia Vùng Vịnh, khiến họ phải cân nhắc lại sự hiện diện quân sự của Mỹ trên lãnh thổ, từ đó làm suy yếu liên minh do Washington dẫn dắt.
Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia cho rằng nếu Mỹ lựa chọn con đường tấn công trên bộ, đây có thể không phải là đòn kết thúc nhanh chóng mà ngược lại sẽ mở ra một giai đoạn xung đột mới, phức tạp và tốn kém hơn rất nhiều, nơi lợi thế không còn hoàn toàn nghiêng về phía Washington, và Iran – với sự chuẩn bị âm thầm suốt nhiều thập kỷ – có thể biến chiến trường thành một “vũng lầy” đúng nghĩa.
