Làm thế nào để giảm áp lực kỳ thi vào lớp 10 ở Hà Nội?

[Thanh Hải Lucky]

Nhiều năm qua, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội luôn được xem là một trong những kỳ thi căng thẳng nhất đối với học sinh và phụ huynh. Không ít người còn ví von rằng, áp lực của kỳ thi này thậm chí còn lớn hơn cả thi đại học. Lý do rất rõ ràng: mỗi năm có hàng chục nghìn học sinh tốt nghiệp THCS nhưng chỉ khoảng 60–65% có cơ hội vào các trường THPT công lập. Phần còn lại phải lựa chọn trường ngoài công lập, trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc học nghề.
Chính sự chênh lệch giữa nhu cầu và chỉ tiêu trường công đã khiến kỳ thi lớp 10 trở thành “cuộc đua” căng thẳng kéo dài suốt nhiều năm. Học sinh bắt đầu ôn luyện từ rất sớm, nhiều gia đình đầu tư lớn cho việc học thêm, luyện thi. Áp lực điểm số không chỉ đè nặng lên các em học sinh mà còn khiến phụ huynh luôn trong trạng thái lo lắng.

Trong bối cảnh đó, câu hỏi được đặt ra là: làm thế nào để giảm áp lực cho kỳ thi vào lớp 10 ở Hà Nội?

Một trong những đề xuất được nhiều chuyên gia nhắc tới là mở rộng giáo dục bắt buộc đến hết bậc THPT. Khi góp ý cho dự thảo nghị định về giáo dục bắt buộc của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhiều ý kiến cho rằng nếu học sinh đều có cơ hội học hết lớp 12 thì kỳ thi lớp 10 sẽ không còn là “cửa ải” quá khốc liệt như hiện nay.
Bên cạnh đó, tăng số lượng trường THPT công lập cũng là giải pháp quan trọng. Tại các đô thị lớn như Hà Nội, tốc độ tăng dân số và số học sinh ngày càng cao, trong khi hệ thống trường học chưa theo kịp nhu cầu. Việc quy hoạch và đầu tư thêm trường công sẽ giúp giảm bớt áp lực cạnh tranh.
Một giải pháp khác là nâng cao chất lượng và sức hút của giáo dục nghề nghiệp. Hiện nay, dù chủ trương phân luồng sau THCS đã được nhắc đến nhiều năm nhưng tâm lý của phần lớn phụ huynh vẫn muốn con vào THPT rồi học đại học. Nếu hệ thống đào tạo nghề được đầu tư tốt hơn, tạo ra cơ hội việc làm rõ ràng, học sinh sẽ có thêm lựa chọn phù hợp thay vì chỉ tập trung vào con đường duy nhất là thi vào lớp 10.
Ngoài ra, nhiều chuyên gia cũng cho rằng cần đổi mới cách đánh giá và tuyển sinh, tránh để một kỳ thi duy nhất quyết định toàn bộ cơ hội học tập của học sinh. Việc kết hợp nhiều hình thức đánh giá hoặc mở rộng các lộ trình học tập khác nhau có thể giúp giảm bớt áp lực cho học sinh.

Rõ ràng, áp lực thi vào lớp 10 ở Hà Nội không phải là câu chuyện của riêng một kỳ thi, mà là vấn đề của cả hệ thống giáo dục. Chỉ khi có những thay đổi đồng bộ về chính sách, quy hoạch trường lớp và định hướng nghề nghiệp, nỗi lo “thi vào lớp 10 căng hơn thi đại học” mới có thể dần được tháo gỡ.
Cô Thanh Hải Lucky
Tư vấn Tâm lý Giáo dục và Hướng nghiệp
#TưVấnHướngNghiệp