Đoạn Video
Ảnh
Chỉ từ vài video dạy “trao ánh mắt quyền lực”, một trào lưu gây tranh cãi đã lan rộng trên mạng xã hội Trung Quốc. Đằng sau những màn bắt chước hài hước ấy là câu hỏi lớn hơn: ánh mắt, tư thế và giọng nói thực sự ảnh hưởng đến giao tiếp của con người như thế nào?
Thời gian gần đây, mạng xã hội Trung Quốc xuất hiện dày đặc các video hướng dẫn “liếc mắt đưa tình”, từ công sở cho tới những tình huống đời thường. Trào lưu này bắt nguồn từ Zhou Yuan, một KOL tự xưng là “chuyên gia chỉ số tình dục”, người từng mở các khóa học dạy phụ nữ cách sử dụng ánh mắt, tư thế và giọng điệu để tác động tới đàn ông nhằm đạt lợi ích cá nhân. Do bị cho là cổ súy quan điểm lệch lạc và suy đồi đạo đức, Zhou Yuan đã bị cấm sóng. Tuy vậy, những kỹ thuật mà cô quảng bá lại nhanh chóng trở thành đề tài chế giễu, nhái lại và lan truyền rộng rãi.
Gạt bỏ yếu tố thao túng gây tranh cãi, các chuyên gia tâm lý cho rằng bản thân việc kiểm soát ánh mắt, tư thế và giọng nói không phải điều mới mẻ. Đây vốn là những yếu tố giao tiếp phi ngôn ngữ đã được nghiên cứu từ lâu và có cơ sở khoa học rõ ràng, nếu sử dụng đúng cách và đúng bối cảnh.
Xã giao thông thường: Ở khoảng cách gần (khoảng 0,6 m), bạn chỉ nên duy trì ánh mắt khoảng 30% thời gian trò chuyện để giảm bớt áp lực cho đối phương. Nếu đứng xa hơn (khoảng 1,8 m), tỷ lệ này cần tăng lên 66% để bù đắp khoảng cách và thể hiện sự lắng nghe.
Tạo thiện cảm: Ánh mắt kéo dài khoảng 5 giây hiệu quả hơn nhiều so với 2-3 giây. Tuy nhiên, việc nhìn lâu ở cự ly gần chỉ phù hợp khi đã có sự thân mật nhất định. Nếu áp dụng bừa bãi như các video trên mạng sẽ kích hoạt cơ chế phòng vệ, khiến đối phương lo âu, sợ hãi.
Thiết lập ranh giới: Khi bị xúc phạm, việc giữ tầm nhìn cao và nhìn thẳng vào đối phương là tín hiệu phi ngôn ngữ mạnh mẽ nhất để cảnh cáo, thay vì cúi đầu lảng tránh.
Năm 2010, nhà tâm lý học xã hội Amy Cuddy cùng các cộng sự tại Đại học Harvard đã công bố nghiên cứu về "Tư thế quyền lực". Kết quả cho thấy chỉ cần duy trì tư thế mở trong hai phút, cơ thể sẽ tăng tiết testosterone (hormone tự tin, thống trị) và giảm cortisol (hormone căng thẳng). Dù nghiên cứu này gây tranh cãi về khả năng tăng tiết hormone sinh học, việc thay đổi tư thế vẫn được công nhận cải thiện tâm lý tự tin tạm thời.
Điều này phù hợp với Lý thuyết Nhận thức thể hiện (Embodied Cognition Theory), tức trạng thái cơ thể không chỉ phản ánh tâm trí, còn tác động ngược lại, định hình suy nghĩ của chúng ta.
Khi căng thẳng, thay vì ngồi co ro, hãy đứng dậy, vươn vai, mở rộng lồng ngực để "hack" bộ não trở nên bình tĩnh hơn. Khi thuyết trình, hãy đứng chân rộng bằng vai để tạo cảm giác quyền uy.
Theo nghiên cứu của giáo sư Albert Mehrabian (Đại học California, Los Angeles) khi có mâu thuẫn giữa lời nói và cử chỉ, người nghe có xu hướng tin vào ngôn ngữ cơ thể (55%) và giọng điệu (38%) hơn là nội dung từ ngữ (7%).
Để thuyết phục: Sử dụng tốc độ nói nhanh vừa phải, tông giọng hơi trầm để thể hiện sự chắc chắn.
Để an ủi: Hạ thấp tông giọng, nói chậm rãi để tạo cảm giác an toàn (liên tưởng đến sự bình tĩnh).
Để tạo uy quyền: Đột ngột hạ giọng và nói chậm lại ở những điểm quan trọng sẽ tạo sức nặng hơn nhiều so với việc hét to.
Một kết luận được các chuyên gia tổng kết là, dù kỹ thuật quan trọng, nhưng sự chân thành và tự tin từ nội tâm mới là yếu tố cốt lõi tạo nên sức hút trong giao tiếp, hơn mọi chiêu trò "diễn xuất" bằng mắt.
Thời gian gần đây, mạng xã hội Trung Quốc xuất hiện dày đặc các video hướng dẫn “liếc mắt đưa tình”, từ công sở cho tới những tình huống đời thường. Trào lưu này bắt nguồn từ Zhou Yuan, một KOL tự xưng là “chuyên gia chỉ số tình dục”, người từng mở các khóa học dạy phụ nữ cách sử dụng ánh mắt, tư thế và giọng điệu để tác động tới đàn ông nhằm đạt lợi ích cá nhân. Do bị cho là cổ súy quan điểm lệch lạc và suy đồi đạo đức, Zhou Yuan đã bị cấm sóng. Tuy vậy, những kỹ thuật mà cô quảng bá lại nhanh chóng trở thành đề tài chế giễu, nhái lại và lan truyền rộng rãi.
Gạt bỏ yếu tố thao túng gây tranh cãi, các chuyên gia tâm lý cho rằng bản thân việc kiểm soát ánh mắt, tư thế và giọng nói không phải điều mới mẻ. Đây vốn là những yếu tố giao tiếp phi ngôn ngữ đã được nghiên cứu từ lâu và có cơ sở khoa học rõ ràng, nếu sử dụng đúng cách và đúng bối cảnh.
Nhìn bao lâu là đủ?
Ánh mắt thể hiện sự tôn trọng, nhưng nhìn chằm chằm lại gây khó chịu. Theo Lý thuyết Cân bằng (Equilibrium Theory) do hai nhà nghiên cứu Michael Argyle và Janet Dean đề xuất, con người luôn cố gắng duy trì một mức độ thân mật ổn định bằng cách điều chỉnh bù trừ giữa "khoảng cách đứng" và "thời lượng nhìn".Xã giao thông thường: Ở khoảng cách gần (khoảng 0,6 m), bạn chỉ nên duy trì ánh mắt khoảng 30% thời gian trò chuyện để giảm bớt áp lực cho đối phương. Nếu đứng xa hơn (khoảng 1,8 m), tỷ lệ này cần tăng lên 66% để bù đắp khoảng cách và thể hiện sự lắng nghe.
Tạo thiện cảm: Ánh mắt kéo dài khoảng 5 giây hiệu quả hơn nhiều so với 2-3 giây. Tuy nhiên, việc nhìn lâu ở cự ly gần chỉ phù hợp khi đã có sự thân mật nhất định. Nếu áp dụng bừa bãi như các video trên mạng sẽ kích hoạt cơ chế phòng vệ, khiến đối phương lo âu, sợ hãi.
Thiết lập ranh giới: Khi bị xúc phạm, việc giữ tầm nhìn cao và nhìn thẳng vào đối phương là tín hiệu phi ngôn ngữ mạnh mẽ nhất để cảnh cáo, thay vì cúi đầu lảng tránh.
Tư thế cơ thể và cảm giác tự tin
Tâm lý học chia tư thế cơ thể thành hai loại: Tư thế mở (dang tay, ngẩng cao đầu) và tư thế đóng (khoanh tay, co cụm).Năm 2010, nhà tâm lý học xã hội Amy Cuddy cùng các cộng sự tại Đại học Harvard đã công bố nghiên cứu về "Tư thế quyền lực". Kết quả cho thấy chỉ cần duy trì tư thế mở trong hai phút, cơ thể sẽ tăng tiết testosterone (hormone tự tin, thống trị) và giảm cortisol (hormone căng thẳng). Dù nghiên cứu này gây tranh cãi về khả năng tăng tiết hormone sinh học, việc thay đổi tư thế vẫn được công nhận cải thiện tâm lý tự tin tạm thời.
Điều này phù hợp với Lý thuyết Nhận thức thể hiện (Embodied Cognition Theory), tức trạng thái cơ thể không chỉ phản ánh tâm trí, còn tác động ngược lại, định hình suy nghĩ của chúng ta.
Khi căng thẳng, thay vì ngồi co ro, hãy đứng dậy, vươn vai, mở rộng lồng ngực để "hack" bộ não trở nên bình tĩnh hơn. Khi thuyết trình, hãy đứng chân rộng bằng vai để tạo cảm giác quyền uy.
Giao tiếp không lời
Cùng một câu "Bạn giỏi lắm", nhưng giọng điệu khác nhau có thể biến nó thành lời khen hoặc lời mỉa mai. Đây là "giao tiếp không lời" (Paralanguage), yếu tố quyết định người nghe hiểu thông điệp của bạn theo hướng nào.Theo nghiên cứu của giáo sư Albert Mehrabian (Đại học California, Los Angeles) khi có mâu thuẫn giữa lời nói và cử chỉ, người nghe có xu hướng tin vào ngôn ngữ cơ thể (55%) và giọng điệu (38%) hơn là nội dung từ ngữ (7%).
Để thuyết phục: Sử dụng tốc độ nói nhanh vừa phải, tông giọng hơi trầm để thể hiện sự chắc chắn.
Để an ủi: Hạ thấp tông giọng, nói chậm rãi để tạo cảm giác an toàn (liên tưởng đến sự bình tĩnh).
Để tạo uy quyền: Đột ngột hạ giọng và nói chậm lại ở những điểm quan trọng sẽ tạo sức nặng hơn nhiều so với việc hét to.
Một kết luận được các chuyên gia tổng kết là, dù kỹ thuật quan trọng, nhưng sự chân thành và tự tin từ nội tâm mới là yếu tố cốt lõi tạo nên sức hút trong giao tiếp, hơn mọi chiêu trò "diễn xuất" bằng mắt.
