Ánh Bình Minh✔
Thành viên nổi tiếng
Đề xuất của Mỹ về việc giải phóng một phần tài sản quốc gia Nga bị phong tỏa và chuyển sang một cơ chế tài chính do Washington giám sát đang vấp phải sự phản đối từ các đại diện châu Âu. Động thái này không chỉ làm nổi bật bất đồng giữa Mỹ và châu Âu về cách sử dụng khối tài sản trị giá hàng trăm tỷ euro, mà còn đặt ra câu hỏi về vai trò của nguồn tiền này trong các cuộc đàm phán chấm dứt xung đột Ukraine.
Theo Financial Times ngày 14/10/2026, đề xuất được phía Mỹ đưa ra trong các cuộc thảo luận tại Miami vào tuần trước, với sự tham gia của đại diện Ukraine, Pháp, Đức, Anh, Liên minh châu Âu (EU) và NATO. Reuters dẫn lại thông tin từ Financial Times cho biết các đại diện châu Âu đã bác bỏ ý tưởng này, song Reuters nói chưa thể tự xác minh độc lập nội dung báo cáo.
Washington muốn thay đổi cách xử lý tài sản Nga bị phong tỏa
Theo thông tin được Financial Times công bố, các nhà đàm phán Mỹ đã đề xuất một số phương án giải phóng tài sản quốc gia Nga đang bị phong tỏa, trong đó có phương án chuyển một phần tài sản vào một pháp nhân tài chính chuyên biệt do Washington giám sát. Đề xuất được đưa ra bởi đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể Tổng thống Donald Trump.
Phía Mỹ cho biết việc xử lý khối tài sản này được thảo luận trong khuôn khổ một thỏa thuận hòa bình toàn diện. Tuy nhiên, cơ chế cụ thể để giải phóng tiền, cũng như phương án phân bổ và sử dụng nguồn lực sau đó, vẫn chưa được thống nhất.
Điểm gây tranh cãi không chỉ nằm ở khả năng giải phóng tài sản Nga, mà còn ở việc ai sẽ nắm quyền kiểm soát nguồn tiền. Phần lớn tài sản đang nằm tại châu Âu, nơi các chính phủ và tổ chức tài chính đã thực hiện các biện pháp phong tỏa từ năm 2022. Nếu chuyển sang một cơ chế do Mỹ giám sát, châu Âu có thể phải chấp nhận thay đổi vai trò của mình trong việc quyết định tương lai số tài sản này.
Theo các nguồn tin được Financial Times dẫn lại, đại diện châu Âu tham gia cuộc họp đã phản đối việc chuyển quyền kiểm soát tài sản cho một bên khác, đồng thời không đồng tình với khả năng hoàn trả bất kỳ phần nào cho Moscow trong khuôn khổ đề xuất nói trên.
Đức tuyên bố tài sản Nga phải tiếp tục nằm dưới quyền kiểm soát của châu Âu
Phản ứng công khai đáng chú ý nhất đến từ Thủ tướng Đức Friedrich Merz. Ngày 15/10, trước thềm hội nghị thượng đỉnh EU tại Brussels, ông khẳng định các tài sản Nga bị phong tỏa tại châu Âu phải tiếp tục được giữ tại châu Âu.
“Đây là vấn đề của chúng tôi và chúng tôi là bên quyết định”, Reuters dẫn lời ông Merz. Tuyên bố cho thấy Berlin không chấp nhận việc chuyển quyền kiểm soát khối tài sản này sang một cơ chế do Washington giám sát.
Lập trường của Đức phản ánh một vấn đề rộng hơn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương: dù Mỹ và châu Âu cùng tham gia các biện pháp trừng phạt Nga sau khi xung đột Ukraine bùng phát, hai bên không nhất thiết có cùng quan điểm về cách sử dụng tài sản bị phong tỏa trong một thỏa thuận hòa bình.
Đối với châu Âu, việc tài sản đang được lưu giữ trên lãnh thổ của mình cũng đồng nghĩa với việc các chính phủ và tổ chức tài chính châu Âu phải đối mặt trực tiếp với những rủi ro pháp lý nếu cơ chế phong tỏa bị thay đổi. Do đó, chuyển giao quyền kiểm soát không đơn thuần là một thủ tục tài chính mà còn liên quan đến thẩm quyền quyết định, trách nhiệm pháp lý và lợi ích chiến lược của khu vực.
260 tỷ euro tài sản Nga và cuộc tranh luận chưa có hồi kết
Sau khi Nga mở chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine vào tháng 2/2022, các nước phương Tây đã phong tỏa khoảng 260 tỷ euro tài sản quốc gia Nga. Đây chủ yếu là tài sản dự trữ của Ngân hàng Trung ương Nga, phần lớn được giữ tại các tổ chức tài chính châu Âu.
Theo Reuters, khoảng 210 tỷ euro tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga đang bị phong tỏa tại EU, trong đó khoảng 185 tỷ euro được lưu giữ tại Euroclear, tổ chức lưu ký và thanh toán chứng khoán có trụ sở tại Brussels, Bỉ. Con số 260 tỷ euro thường được sử dụng khi nói đến tổng tài sản Nga bị phong tỏa trên phạm vi rộng hơn tại các nước phương Tây, không phải với riêng phần tài sản tại EU.
Một điểm quan trọng là phong tỏa tài sản không đồng nghĩa với tịch thu tài sản. Biện pháp phong tỏa ngăn chủ sở hữu tiếp cận hoặc sử dụng tài sản, trong khi quyền sở hữu và các yêu cầu pháp lý liên quan vẫn có thể tồn tại.
Sự khác biệt này là nguyên nhân khiến các chính phủ phương Tây phải cân nhắc kỹ trước khi quyết định chuyển giao tiền gốc cho một mục đích khác. Nga có thể khởi kiện hoặc tìm kiếm biện pháp pháp lý để đòi lại tài sản, trong khi các nước nắm giữ tài sản phải tính đến nguy cơ phát sinh nghĩa vụ bồi hoàn.
Vì sao châu Âu thận trọng với việc giải phóng tiền gốc?
Trong thời gian qua, phương Tây đã tìm cách sử dụng nguồn thu phát sinh từ tài sản Nga bị phong tỏa để hỗ trợ Ukraine mà không trực tiếp tịch thu toàn bộ tiền gốc.
Theo Financial Times, Ukraine đã nhận khoản vay 45 tỷ euro từ các nước G7, được bảo đảm bằng nguồn thu từ tài sản Nga bị phong tỏa. Cách tiếp cận này khác với đề xuất mới của Mỹ, vốn hướng đến việc giải phóng một phần tài sản và chuyển chúng sang một cơ chế tài chính do Washington giám sát.
Những lo ngại pháp lý đặc biệt rõ tại Bỉ, nơi Euroclear đang lưu giữ phần lớn tài sản Nga bị phong tỏa ở EU. Nếu tiền gốc được sử dụng hoặc chuyển giao, các cơ quan quản lý và tổ chức tài chính liên quan có thể phải đối mặt với những tranh chấp về quyền sở hữu, nghĩa vụ hoàn trả và trách nhiệm tài chính.
Trong các cuộc thảo luận trước đây, EU cũng đã xem xét những phương án huy động nguồn lực từ tài sản Nga để hỗ trợ nhu cầu tài chính và quốc phòng của Ukraine. Một số đề xuất được thiết kế nhằm khai thác giá trị kinh tế của tài sản mà không chính thức tịch thu chúng. Tuy nhiên, việc triển khai vẫn gặp trở ngại do bất đồng về rủi ro và cách phân bổ trách nhiệm giữa các nước thành viên.
Đối với đề xuất của Mỹ, việc chuyển tiền vào một cơ chế do Washington giám sát còn làm nảy sinh câu hỏi về quyền quyết định cuối cùng. Châu Âu có thể phải cân nhắc liệu việc thay đổi cơ chế quản lý có làm suy yếu khả năng sử dụng tài sản này như một công cụ trong các cuộc đàm phán với Nga hay không.
Ukraine đứng trước bài toán nguồn lực và điều kiện sử dụng
Với Ukraine, tài sản Nga bị phong tỏa là một nguồn lực tiềm năng trong bối cảnh nhu cầu tài chính tiếp tục lớn. Kyiv và một số nước châu Âu từ lâu đã ủng hộ việc sử dụng khối tài sản này để hỗ trợ Ukraine, bao gồm cả công cuộc tái thiết.
Tuy nhiên, việc sử dụng tài sản cũng đặt ra câu hỏi về mục đích phân bổ. Nguồn tiền có thể được xem xét trong khuôn khổ một thỏa thuận hòa bình, dành cho tái thiết hoặc phục vụ các nhu cầu tài chính khác của Ukraine. Nhưng các mục tiêu đó không đồng nghĩa với việc các bên đã thống nhất được cơ chế thực hiện.
Financial Times cho biết Washington đã đề nghị Kyiv xây dựng phương án sử dụng nguồn tiền, đồng thời phối hợp với Ngân hàng Thế giới trong các cải cách nhằm tăng cường minh bạch, chống tham nhũng và bảo đảm trách nhiệm giải trình. Điều này cho thấy vấn đề không chỉ là tìm nguồn tài chính, mà còn là xác định cách quản lý và giám sát nguồn lực trong trường hợp một thỏa thuận được hình thành.
Dù vậy, việc Mỹ đề nghị chuyển tài sản sang cơ chế do Washington giám sát không đồng nghĩa Ukraine đã đồng ý với phương án này. Những thông tin hiện có chưa cho thấy một thỏa thuận cuối cùng về quyền kiểm soát, cách sử dụng hoặc phân bổ tài sản.
Moscow muốn lấy lại tài sản, trong khi bất đồng phương Tây làm phức tạp đàm phán
Nga cũng có lợi ích trực tiếp trong cuộc tranh luận. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Moscow chưa có thông tin xác nhận về đề xuất được truyền thông đưa tin và đặt câu hỏi về độ tin cậy của những thông tin này. Theo Financial Times, ông Peskov đồng thời khẳng định Nga sẽ theo đuổi các biện pháp pháp lý, bao gồm kiện tụng, để tìm cách thu hồi những tài sản mà Moscow cho là bị tịch thu trái phép.
Bất đồng giữa Washington và các thủ đô châu Âu vì vậy có thể khiến việc xử lý tài sản Nga trở thành một trong những vấn đề khó giải quyết trong tiến trình đàm phán Ukraine. Mỹ đang đưa ra phương án gắn việc giải phóng tài sản với nỗ lực khôi phục đàm phán hòa bình, trong khi Đức nhấn mạnh rằng các tài sản bị phong tỏa tại châu Âu phải tiếp tục nằm dưới quyền quyết định của châu Âu.
Điều chưa rõ là liệu đề xuất của Mỹ có được điều chỉnh để đáp ứng những quan ngại này hay không. Hiện chưa có cơ chế cuối cùng được công bố và cũng chưa có bằng chứng cho thấy việc giải phóng tài sản đã được thực hiện.
Về lâu dài, tranh cãi sẽ không chỉ xoay quanh việc tiền Nga bị phong tỏa có được sử dụng hay không. Vấn đề cốt lõi là bên nào có quyền quyết định số phận của nguồn tiền, ai chịu trách nhiệm trước các rủi ro pháp lý và liệu tài sản này có thể trở thành một phần của thỏa thuận hòa bình mà cả các bên liên quan đều chấp nhận hay không.
Theo Financial Times ngày 14/10/2026, đề xuất được phía Mỹ đưa ra trong các cuộc thảo luận tại Miami vào tuần trước, với sự tham gia của đại diện Ukraine, Pháp, Đức, Anh, Liên minh châu Âu (EU) và NATO. Reuters dẫn lại thông tin từ Financial Times cho biết các đại diện châu Âu đã bác bỏ ý tưởng này, song Reuters nói chưa thể tự xác minh độc lập nội dung báo cáo.
Mỹ được cho là muốn kiểm soát khối tài sản Nga bị châu Âu phong tỏa. Ảnh Shutterstock/SabOlg
Washington muốn thay đổi cách xử lý tài sản Nga bị phong tỏa
Theo thông tin được Financial Times công bố, các nhà đàm phán Mỹ đã đề xuất một số phương án giải phóng tài sản quốc gia Nga đang bị phong tỏa, trong đó có phương án chuyển một phần tài sản vào một pháp nhân tài chính chuyên biệt do Washington giám sát. Đề xuất được đưa ra bởi đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể Tổng thống Donald Trump.
Phía Mỹ cho biết việc xử lý khối tài sản này được thảo luận trong khuôn khổ một thỏa thuận hòa bình toàn diện. Tuy nhiên, cơ chế cụ thể để giải phóng tiền, cũng như phương án phân bổ và sử dụng nguồn lực sau đó, vẫn chưa được thống nhất.
Điểm gây tranh cãi không chỉ nằm ở khả năng giải phóng tài sản Nga, mà còn ở việc ai sẽ nắm quyền kiểm soát nguồn tiền. Phần lớn tài sản đang nằm tại châu Âu, nơi các chính phủ và tổ chức tài chính đã thực hiện các biện pháp phong tỏa từ năm 2022. Nếu chuyển sang một cơ chế do Mỹ giám sát, châu Âu có thể phải chấp nhận thay đổi vai trò của mình trong việc quyết định tương lai số tài sản này.
Theo các nguồn tin được Financial Times dẫn lại, đại diện châu Âu tham gia cuộc họp đã phản đối việc chuyển quyền kiểm soát tài sản cho một bên khác, đồng thời không đồng tình với khả năng hoàn trả bất kỳ phần nào cho Moscow trong khuôn khổ đề xuất nói trên.
Đức tuyên bố tài sản Nga phải tiếp tục nằm dưới quyền kiểm soát của châu Âu
Phản ứng công khai đáng chú ý nhất đến từ Thủ tướng Đức Friedrich Merz. Ngày 15/10, trước thềm hội nghị thượng đỉnh EU tại Brussels, ông khẳng định các tài sản Nga bị phong tỏa tại châu Âu phải tiếp tục được giữ tại châu Âu.
“Đây là vấn đề của chúng tôi và chúng tôi là bên quyết định”, Reuters dẫn lời ông Merz. Tuyên bố cho thấy Berlin không chấp nhận việc chuyển quyền kiểm soát khối tài sản này sang một cơ chế do Washington giám sát.
Lập trường của Đức phản ánh một vấn đề rộng hơn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương: dù Mỹ và châu Âu cùng tham gia các biện pháp trừng phạt Nga sau khi xung đột Ukraine bùng phát, hai bên không nhất thiết có cùng quan điểm về cách sử dụng tài sản bị phong tỏa trong một thỏa thuận hòa bình.
Đối với châu Âu, việc tài sản đang được lưu giữ trên lãnh thổ của mình cũng đồng nghĩa với việc các chính phủ và tổ chức tài chính châu Âu phải đối mặt trực tiếp với những rủi ro pháp lý nếu cơ chế phong tỏa bị thay đổi. Do đó, chuyển giao quyền kiểm soát không đơn thuần là một thủ tục tài chính mà còn liên quan đến thẩm quyền quyết định, trách nhiệm pháp lý và lợi ích chiến lược của khu vực.
260 tỷ euro tài sản Nga và cuộc tranh luận chưa có hồi kết
Sau khi Nga mở chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine vào tháng 2/2022, các nước phương Tây đã phong tỏa khoảng 260 tỷ euro tài sản quốc gia Nga. Đây chủ yếu là tài sản dự trữ của Ngân hàng Trung ương Nga, phần lớn được giữ tại các tổ chức tài chính châu Âu.
Theo Reuters, khoảng 210 tỷ euro tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga đang bị phong tỏa tại EU, trong đó khoảng 185 tỷ euro được lưu giữ tại Euroclear, tổ chức lưu ký và thanh toán chứng khoán có trụ sở tại Brussels, Bỉ. Con số 260 tỷ euro thường được sử dụng khi nói đến tổng tài sản Nga bị phong tỏa trên phạm vi rộng hơn tại các nước phương Tây, không phải với riêng phần tài sản tại EU.
Một điểm quan trọng là phong tỏa tài sản không đồng nghĩa với tịch thu tài sản. Biện pháp phong tỏa ngăn chủ sở hữu tiếp cận hoặc sử dụng tài sản, trong khi quyền sở hữu và các yêu cầu pháp lý liên quan vẫn có thể tồn tại.
Sự khác biệt này là nguyên nhân khiến các chính phủ phương Tây phải cân nhắc kỹ trước khi quyết định chuyển giao tiền gốc cho một mục đích khác. Nga có thể khởi kiện hoặc tìm kiếm biện pháp pháp lý để đòi lại tài sản, trong khi các nước nắm giữ tài sản phải tính đến nguy cơ phát sinh nghĩa vụ bồi hoàn.
Vì sao châu Âu thận trọng với việc giải phóng tiền gốc?
Trong thời gian qua, phương Tây đã tìm cách sử dụng nguồn thu phát sinh từ tài sản Nga bị phong tỏa để hỗ trợ Ukraine mà không trực tiếp tịch thu toàn bộ tiền gốc.
Theo Financial Times, Ukraine đã nhận khoản vay 45 tỷ euro từ các nước G7, được bảo đảm bằng nguồn thu từ tài sản Nga bị phong tỏa. Cách tiếp cận này khác với đề xuất mới của Mỹ, vốn hướng đến việc giải phóng một phần tài sản và chuyển chúng sang một cơ chế tài chính do Washington giám sát.
Những lo ngại pháp lý đặc biệt rõ tại Bỉ, nơi Euroclear đang lưu giữ phần lớn tài sản Nga bị phong tỏa ở EU. Nếu tiền gốc được sử dụng hoặc chuyển giao, các cơ quan quản lý và tổ chức tài chính liên quan có thể phải đối mặt với những tranh chấp về quyền sở hữu, nghĩa vụ hoàn trả và trách nhiệm tài chính.
Trong các cuộc thảo luận trước đây, EU cũng đã xem xét những phương án huy động nguồn lực từ tài sản Nga để hỗ trợ nhu cầu tài chính và quốc phòng của Ukraine. Một số đề xuất được thiết kế nhằm khai thác giá trị kinh tế của tài sản mà không chính thức tịch thu chúng. Tuy nhiên, việc triển khai vẫn gặp trở ngại do bất đồng về rủi ro và cách phân bổ trách nhiệm giữa các nước thành viên.
Đối với đề xuất của Mỹ, việc chuyển tiền vào một cơ chế do Washington giám sát còn làm nảy sinh câu hỏi về quyền quyết định cuối cùng. Châu Âu có thể phải cân nhắc liệu việc thay đổi cơ chế quản lý có làm suy yếu khả năng sử dụng tài sản này như một công cụ trong các cuộc đàm phán với Nga hay không.
Ukraine đứng trước bài toán nguồn lực và điều kiện sử dụng
Với Ukraine, tài sản Nga bị phong tỏa là một nguồn lực tiềm năng trong bối cảnh nhu cầu tài chính tiếp tục lớn. Kyiv và một số nước châu Âu từ lâu đã ủng hộ việc sử dụng khối tài sản này để hỗ trợ Ukraine, bao gồm cả công cuộc tái thiết.
Tuy nhiên, việc sử dụng tài sản cũng đặt ra câu hỏi về mục đích phân bổ. Nguồn tiền có thể được xem xét trong khuôn khổ một thỏa thuận hòa bình, dành cho tái thiết hoặc phục vụ các nhu cầu tài chính khác của Ukraine. Nhưng các mục tiêu đó không đồng nghĩa với việc các bên đã thống nhất được cơ chế thực hiện.
Financial Times cho biết Washington đã đề nghị Kyiv xây dựng phương án sử dụng nguồn tiền, đồng thời phối hợp với Ngân hàng Thế giới trong các cải cách nhằm tăng cường minh bạch, chống tham nhũng và bảo đảm trách nhiệm giải trình. Điều này cho thấy vấn đề không chỉ là tìm nguồn tài chính, mà còn là xác định cách quản lý và giám sát nguồn lực trong trường hợp một thỏa thuận được hình thành.
Dù vậy, việc Mỹ đề nghị chuyển tài sản sang cơ chế do Washington giám sát không đồng nghĩa Ukraine đã đồng ý với phương án này. Những thông tin hiện có chưa cho thấy một thỏa thuận cuối cùng về quyền kiểm soát, cách sử dụng hoặc phân bổ tài sản.
Moscow muốn lấy lại tài sản, trong khi bất đồng phương Tây làm phức tạp đàm phán
Nga cũng có lợi ích trực tiếp trong cuộc tranh luận. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Moscow chưa có thông tin xác nhận về đề xuất được truyền thông đưa tin và đặt câu hỏi về độ tin cậy của những thông tin này. Theo Financial Times, ông Peskov đồng thời khẳng định Nga sẽ theo đuổi các biện pháp pháp lý, bao gồm kiện tụng, để tìm cách thu hồi những tài sản mà Moscow cho là bị tịch thu trái phép.
Bất đồng giữa Washington và các thủ đô châu Âu vì vậy có thể khiến việc xử lý tài sản Nga trở thành một trong những vấn đề khó giải quyết trong tiến trình đàm phán Ukraine. Mỹ đang đưa ra phương án gắn việc giải phóng tài sản với nỗ lực khôi phục đàm phán hòa bình, trong khi Đức nhấn mạnh rằng các tài sản bị phong tỏa tại châu Âu phải tiếp tục nằm dưới quyền quyết định của châu Âu.
Điều chưa rõ là liệu đề xuất của Mỹ có được điều chỉnh để đáp ứng những quan ngại này hay không. Hiện chưa có cơ chế cuối cùng được công bố và cũng chưa có bằng chứng cho thấy việc giải phóng tài sản đã được thực hiện.
Về lâu dài, tranh cãi sẽ không chỉ xoay quanh việc tiền Nga bị phong tỏa có được sử dụng hay không. Vấn đề cốt lõi là bên nào có quyền quyết định số phận của nguồn tiền, ai chịu trách nhiệm trước các rủi ro pháp lý và liệu tài sản này có thể trở thành một phần của thỏa thuận hòa bình mà cả các bên liên quan đều chấp nhận hay không.