Đoạn Video
Ảnh
Spring Hill
Thành viên nổi tiếng
Một kiến nghị đang thu hút sự quan tâm là đề xuất điều chỉnh mức thanh toán bảo hiểm y tế (BHYT) đối với người nghỉ hưu, đặc biệt những người từ 75 tuổi trở lên, có lương hưu thấp nhưng mắc bệnh nặng hoặc bệnh mạn tính phải điều trị thường xuyên.
Kiến nghị được cử tri An Giang gửi tới Bộ Y tế xuất phát từ một thực tế khá đáng suy nghĩ: người đang hưởng lương hưu hiện thuộc nhóm được quỹ BHYT thanh toán 95% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng, đồng nghĩa với việc người bệnh phải cùng chi trả 5%.
Với một người khỏe mạnh, khoản 5% này có thể không quá lớn. Nhưng với người mắc bệnh thận, ung thư, tim mạch hoặc các bệnh mạn tính phải điều trị kéo dài, chi phí khám chữa bệnh có thể lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Khi đó, phần đồng chi trả dù chỉ chiếm 5% cũng có thể trở thành gánh nặng đáng kể, nhất là với những người chỉ có nguồn thu nhập chính từ lương hưu.
Cử tri An Giang cho rằng điều này tạo ra sự khác biệt đáng chú ý khi so với một số người cao tuổi không có lương hưu. Theo chính sách hiện hành, từ ngày 1/1/2026, người từ đủ 75 tuổi đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi được hưởng, nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.
Bộ trưởng Y tế nói gì?
Trả lời kiến nghị, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết BHYT được xây dựng trên nguyên tắc chia sẻ rủi ro giữa những người tham gia. Người đang hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng thuộc nhóm do cơ quan bảo hiểm xã hội đóng BHYT và hiện được hưởng mức thanh toán 95%.
Tuy nhiên, chính sách cũng có một cơ chế bảo vệ đối với người phải điều trị dài ngày, chi phí lớn. Người tham gia BHYT từ đủ 5 năm liên tục trở lên, có số tiền cùng chi trả trong năm vượt quá 6 lần mức tham chiếu và đáp ứng các điều kiện theo quy định sẽ được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi được hưởng.
Đáng chú ý, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết Bộ Y tế sẽ ghi nhận kiến nghị để nghiên cứu nâng mức hưởng BHYT đối với người hưởng lương hưu từ đủ 75 tuổi, nhất là những người có lương hưu thấp, mắc bệnh nặng hoặc bệnh mạn tính phải điều trị thường xuyên.
Đây có thể là hướng tiếp cận đáng chú ý trong quá trình hoàn thiện chính sách BHYT.
95% trên giấy, nhưng 5% có thể là gánh nặng rất lớn
Điểm đáng bàn không nằm đơn thuần ở con số 95% hay 100%, mà ở khả năng chi trả thực tế của từng nhóm người bệnh.
Một người nghỉ hưu có mức lương hưu tương đối cao và ít phải sử dụng dịch vụ y tế có thể không cảm nhận rõ khoản đồng chi trả 5%. Ngược lại, với người cao tuổi có lương hưu thấp nhưng phải chạy thận, điều trị ung thư hoặc dùng thuốc lâu dài, 5% của một khoản chi phí lớn có thể ăn vào một phần đáng kể thu nhập hằng tháng.
Vì vậy, câu chuyện không chỉ là “BHYT đã chi trả 95%”, mà còn là 95% ấy đã đủ để bảo vệ người bệnh trước rủi ro tài chính hay chưa.
Đặc biệt, tuổi càng cao thì nguy cơ mắc nhiều bệnh cùng lúc càng lớn. Khi đó, một chính sách tính theo tỷ lệ phần trăm có thể vẫn tạo ra khoảng cách rất lớn giữa người có khả năng tài chính và người chỉ sống dựa vào một khoản lương hưu khiêm tốn.
Có nên nâng mức hưởng lên 100% cho người nghỉ hưu từ 75 tuổi?
Đây là đề xuất có cơ sở về mặt an sinh, nhưng không đơn giản chỉ là tăng quyền lợi.
Nếu tất cả người đang hưởng lương hưu từ 75 tuổi đều được BHYT thanh toán 100%, quỹ BHYT sẽ phải gánh thêm chi phí. Trong khi đó, BHYT hoạt động dựa trên nguyên tắc chia sẻ rủi ro và phải bảo đảm cân đối lâu dài.
Do đó, có lẽ bài toán hợp lý hơn không phải là “75 tuổi thì tất cả đều được 100%”, mà có thể xem xét một cơ chế ưu tiên theo mức độ khó khăn và bệnh tật.
Chẳng hạn, có thể nghiên cứu nâng mức hưởng cho người từ 75 tuổi trở lên có lương hưu thấp và mắc bệnh nặng, bệnh mạn tính cần điều trị dài ngày. Đây chính là nhóm vừa có nguy cơ chi phí y tế cao, vừa có khả năng chống chịu tài chính thấp.
Cách tiếp cận này sẽ hướng nguồn lực của quỹ BHYT tới đúng những người cần được bảo vệ nhất, thay vì áp dụng một mức hưởng đồng nhất cho tất cả người cao tuổi.
Bình luận
Một chính sách an sinh tốt không chỉ nhìn vào tỷ lệ được chi trả mà phải nhìn vào phần tiền còn lại mà người dân thực sự phải bỏ ra.
Với người trẻ có thu nhập, 5% chi phí y tế có thể là một khoản có thể xoay xở. Nhưng với một người 75-80 tuổi, sống chủ yếu bằng lương hưu và phải điều trị bệnh mỗi tháng, 5% có thể đồng nghĩa với việc phải cắt giảm tiền ăn, tiền sinh hoạt hoặc vay mượn để chữa bệnh.
Vì thế, việc Bộ Y tế ghi nhận đề xuất nghiên cứu nâng mức hưởng BHYT cho người nghỉ hưu cao tuổi, đặc biệt người lương hưu thấp và mắc bệnh nặng, là tín hiệu đáng chú ý.
Công bằng trong BHYT có lẽ không nhất thiết là mọi người được hưởng giống nhau, mà là người càng yếu thế, càng có nguy cơ rơi vào khó khăn vì bệnh tật thì càng cần được bảo vệ tốt hơn.
Bài toán khó nhất vẫn là làm sao nâng quyền lợi cho người bệnh mà không khiến quỹ BHYT mất cân đối. Nhưng nếu thiết kế chính sách đúng trọng tâm, ưu tiên người cao tuổi có thu nhập thấp và chi phí điều trị lớn, thì đây có thể là một bước tiến đáng kể về an sinh xã hội.
Kiến nghị được cử tri An Giang gửi tới Bộ Y tế xuất phát từ một thực tế khá đáng suy nghĩ: người đang hưởng lương hưu hiện thuộc nhóm được quỹ BHYT thanh toán 95% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng, đồng nghĩa với việc người bệnh phải cùng chi trả 5%.
Với một người khỏe mạnh, khoản 5% này có thể không quá lớn. Nhưng với người mắc bệnh thận, ung thư, tim mạch hoặc các bệnh mạn tính phải điều trị kéo dài, chi phí khám chữa bệnh có thể lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Khi đó, phần đồng chi trả dù chỉ chiếm 5% cũng có thể trở thành gánh nặng đáng kể, nhất là với những người chỉ có nguồn thu nhập chính từ lương hưu.
Cử tri An Giang cho rằng điều này tạo ra sự khác biệt đáng chú ý khi so với một số người cao tuổi không có lương hưu. Theo chính sách hiện hành, từ ngày 1/1/2026, người từ đủ 75 tuổi đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi được hưởng, nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.
Bộ trưởng Y tế nói gì?
Trả lời kiến nghị, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết BHYT được xây dựng trên nguyên tắc chia sẻ rủi ro giữa những người tham gia. Người đang hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng thuộc nhóm do cơ quan bảo hiểm xã hội đóng BHYT và hiện được hưởng mức thanh toán 95%.
Tuy nhiên, chính sách cũng có một cơ chế bảo vệ đối với người phải điều trị dài ngày, chi phí lớn. Người tham gia BHYT từ đủ 5 năm liên tục trở lên, có số tiền cùng chi trả trong năm vượt quá 6 lần mức tham chiếu và đáp ứng các điều kiện theo quy định sẽ được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi được hưởng.
Đáng chú ý, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết Bộ Y tế sẽ ghi nhận kiến nghị để nghiên cứu nâng mức hưởng BHYT đối với người hưởng lương hưu từ đủ 75 tuổi, nhất là những người có lương hưu thấp, mắc bệnh nặng hoặc bệnh mạn tính phải điều trị thường xuyên.
Đây có thể là hướng tiếp cận đáng chú ý trong quá trình hoàn thiện chính sách BHYT.
95% trên giấy, nhưng 5% có thể là gánh nặng rất lớn
Điểm đáng bàn không nằm đơn thuần ở con số 95% hay 100%, mà ở khả năng chi trả thực tế của từng nhóm người bệnh.
Một người nghỉ hưu có mức lương hưu tương đối cao và ít phải sử dụng dịch vụ y tế có thể không cảm nhận rõ khoản đồng chi trả 5%. Ngược lại, với người cao tuổi có lương hưu thấp nhưng phải chạy thận, điều trị ung thư hoặc dùng thuốc lâu dài, 5% của một khoản chi phí lớn có thể ăn vào một phần đáng kể thu nhập hằng tháng.
Vì vậy, câu chuyện không chỉ là “BHYT đã chi trả 95%”, mà còn là 95% ấy đã đủ để bảo vệ người bệnh trước rủi ro tài chính hay chưa.
Đặc biệt, tuổi càng cao thì nguy cơ mắc nhiều bệnh cùng lúc càng lớn. Khi đó, một chính sách tính theo tỷ lệ phần trăm có thể vẫn tạo ra khoảng cách rất lớn giữa người có khả năng tài chính và người chỉ sống dựa vào một khoản lương hưu khiêm tốn.
Có nên nâng mức hưởng lên 100% cho người nghỉ hưu từ 75 tuổi?
Đây là đề xuất có cơ sở về mặt an sinh, nhưng không đơn giản chỉ là tăng quyền lợi.
Nếu tất cả người đang hưởng lương hưu từ 75 tuổi đều được BHYT thanh toán 100%, quỹ BHYT sẽ phải gánh thêm chi phí. Trong khi đó, BHYT hoạt động dựa trên nguyên tắc chia sẻ rủi ro và phải bảo đảm cân đối lâu dài.
Do đó, có lẽ bài toán hợp lý hơn không phải là “75 tuổi thì tất cả đều được 100%”, mà có thể xem xét một cơ chế ưu tiên theo mức độ khó khăn và bệnh tật.
Chẳng hạn, có thể nghiên cứu nâng mức hưởng cho người từ 75 tuổi trở lên có lương hưu thấp và mắc bệnh nặng, bệnh mạn tính cần điều trị dài ngày. Đây chính là nhóm vừa có nguy cơ chi phí y tế cao, vừa có khả năng chống chịu tài chính thấp.
Cách tiếp cận này sẽ hướng nguồn lực của quỹ BHYT tới đúng những người cần được bảo vệ nhất, thay vì áp dụng một mức hưởng đồng nhất cho tất cả người cao tuổi.
Bình luận
Một chính sách an sinh tốt không chỉ nhìn vào tỷ lệ được chi trả mà phải nhìn vào phần tiền còn lại mà người dân thực sự phải bỏ ra.
Với người trẻ có thu nhập, 5% chi phí y tế có thể là một khoản có thể xoay xở. Nhưng với một người 75-80 tuổi, sống chủ yếu bằng lương hưu và phải điều trị bệnh mỗi tháng, 5% có thể đồng nghĩa với việc phải cắt giảm tiền ăn, tiền sinh hoạt hoặc vay mượn để chữa bệnh.
Vì thế, việc Bộ Y tế ghi nhận đề xuất nghiên cứu nâng mức hưởng BHYT cho người nghỉ hưu cao tuổi, đặc biệt người lương hưu thấp và mắc bệnh nặng, là tín hiệu đáng chú ý.
Công bằng trong BHYT có lẽ không nhất thiết là mọi người được hưởng giống nhau, mà là người càng yếu thế, càng có nguy cơ rơi vào khó khăn vì bệnh tật thì càng cần được bảo vệ tốt hơn.
Bài toán khó nhất vẫn là làm sao nâng quyền lợi cho người bệnh mà không khiến quỹ BHYT mất cân đối. Nhưng nếu thiết kế chính sách đúng trọng tâm, ưu tiên người cao tuổi có thu nhập thấp và chi phí điều trị lớn, thì đây có thể là một bước tiến đáng kể về an sinh xã hội.
