Đoạn Video
Ảnh
Ánh Bình Minh
Thành viên nổi tiếng
Chỉ trong một ngày, cái tên Phương Diễm Huyền trở thành từ khóa được tìm kiếm nhiều trên mạng xã hội sau khi Công an TP.HCM khởi tố nữ ca sĩ về hành vi "Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan". Vụ việc không chỉ gây chú ý vì liên quan đến một ca sĩ có kênh YouTube hơn 200.000 người theo dõi, mà còn được xem là lời cảnh báo mạnh mẽ đối với cộng đồng sáng tạo nội dung đang khai thác âm nhạc trên các nền tảng số.
Phương Diễm Huyền là ai?
Phương Diễm Huyền, tên thật Nguyễn Thị Hiền, sinh năm 1992 tại Ninh Bình, hoạt động với tư cách ca sĩ tự do, theo đuổi dòng nhạc bolero và trữ tình. Không phải gương mặt thường xuyên xuất hiện trên truyền hình hay các sân khấu lớn, cô xây dựng tên tuổi chủ yếu trên YouTube và các nền tảng mạng xã hội.
Kênh YouTube "Phương Diễm Huyền" được thành lập từ năm 2021, hiện có hơn 200.000 người đăng ký và đăng tải hàng nghìn video ca nhạc. Nhiều sản phẩm đạt hàng triệu lượt xem như Ký ức nhạt màu, Đếm xuân qua, Gian dối..., giúp nữ ca sĩ hình thành lượng khán giả riêng và có nguồn doanh thu từ nền tảng số.
Trước khi theo đuổi ca hát chuyên nghiệp, Phương Diễm Huyền từng kinh doanh và nhiều lần chia sẻ rằng cô sử dụng nguồn thu từ hoạt động kinh doanh để đầu tư cho âm nhạc.
Vì sao Phương Diễm Huyền bị khởi tố?
Theo Công an TP.HCM, Nguyễn Thị Hiền bị khởi tố để điều tra về tội "Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan" theo Điều 225 Bộ luật Hình sự.
Kết quả điều tra ban đầu cho thấy trong thời gian dài, chủ kênh YouTube "Phương Diễm Huyền" bị cáo buộc đã sử dụng và đăng tải nhiều tác phẩm âm nhạc của các tác giả lên YouTube mà không xin phép và không thanh toán tiền bản quyền theo quy định. Nhiều video đạt hàng triệu lượt xem, bị cho là gây thiệt hại hàng trăm triệu đồng cho các tác giả, đồng thời giúp chủ kênh thu lợi bất chính hàng trăm triệu đồng từ nền tảng mạng xã hội.
Cùng vụ án, Công an TP.HCM cũng khởi tố Nguyễn Thành Hiệp, Giám đốc Công ty TNHH Truyền thông và Giải trí Unicorn Việt Nam. Theo cơ quan điều tra, kênh YouTube do doanh nghiệp này quản lý cũng đăng tải trái phép hàng trăm tác phẩm âm nhạc, thu hút hàng trăm triệu lượt xem và bị xác định gây thiệt hại tiền bản quyền cho các tác giả.
Đáng lưu ý, thông tin từ cơ quan điều tra và các báo cho biết kênh YouTube của Phương Diễm Huyền được hợp tác quản lý với BH Media. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, các thông tin công bố chỉ xác định việc hợp tác quản lý kênh; chưa có thông tin cho thấy BH Media bị khởi tố trong vụ án này.
Vụ án gửi thông điệp gì tới hàng nghìn YouTuber Việt Nam?
Điểm đáng chú ý nhất của vụ việc không nằm ở số lượng người theo dõi của một ca sĩ, mà ở thông điệp pháp lý đối với cộng đồng sáng tạo nội dung.
Trong nhiều năm, không ít YouTuber, TikToker hay đơn vị truyền thông vẫn cho rằng chỉ cần được phép biểu diễn một ca khúc hoặc video không bị YouTube chặn là có thể khai thác để kiếm tiền. Tuy nhiên, vụ án cho thấy đây là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.
Theo Công an TP.HCM, giấy phép tổ chức biểu diễn không đồng nghĩa với việc tổ chức hay cá nhân được quyền ghi âm, ghi hình, sao chép hoặc đăng tải tác phẩm lên các nền tảng trực tuyến. Quyền biểu diễn, quyền sao chép và quyền truyền đạt tác phẩm đến công chúng là những quyền tài sản độc lập; việc khai thác từng quyền đều phải được sự đồng ý của tác giả, chủ sở hữu hoặc tổ chức được ủy quyền, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Nói cách khác, việc YouTube cho phép bật kiếm tiền không đồng nghĩa người đăng đã có đầy đủ quyền khai thác tác phẩm. Doanh thu từ nền tảng chỉ phản ánh cơ chế chia sẻ quảng cáo của YouTube, không thay thế nghĩa vụ xin phép hoặc thanh toán tiền bản quyền theo quy định pháp luật.
Xu hướng siết chặt bản quyền trên môi trường số
Các cơ quan chức năng cho biết việc khởi tố nằm trong đợt cao điểm xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng. Công an TP.HCM đồng thời khuyến cáo các doanh nghiệp truyền thông, đơn vị sản xuất nội dung và người quản lý các kênh YouTube, Facebook, TikTok chủ động rà soát nguồn gốc tác phẩm, ký kết hợp đồng sử dụng và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thanh toán tiền bản quyền trước khi khai thác nội dung có mục đích thương mại.
Với sự phát triển mạnh của kinh tế số và thị trường nội dung trực tuyến, vụ Phương Diễm Huyền được xem là dấu mốc cho thấy việc xử lý vi phạm bản quyền đang chuyển từ các tranh chấp dân sự sang những vụ án hình sự khi có đủ dấu hiệu theo quy định. Đối với hàng nghìn YouTuber, TikToker và đơn vị sản xuất nội dung, đây là lời nhắc rằng việc xây dựng lượng người xem và doanh thu phải đi cùng với việc tuân thủ đầy đủ các quy định về quyền tác giả và quyền liên quan.
Phương Diễm Huyền là ai?
Phương Diễm Huyền, tên thật Nguyễn Thị Hiền, sinh năm 1992 tại Ninh Bình, hoạt động với tư cách ca sĩ tự do, theo đuổi dòng nhạc bolero và trữ tình. Không phải gương mặt thường xuyên xuất hiện trên truyền hình hay các sân khấu lớn, cô xây dựng tên tuổi chủ yếu trên YouTube và các nền tảng mạng xã hội.
Kênh YouTube "Phương Diễm Huyền" được thành lập từ năm 2021, hiện có hơn 200.000 người đăng ký và đăng tải hàng nghìn video ca nhạc. Nhiều sản phẩm đạt hàng triệu lượt xem như Ký ức nhạt màu, Đếm xuân qua, Gian dối..., giúp nữ ca sĩ hình thành lượng khán giả riêng và có nguồn doanh thu từ nền tảng số.
Trước khi theo đuổi ca hát chuyên nghiệp, Phương Diễm Huyền từng kinh doanh và nhiều lần chia sẻ rằng cô sử dụng nguồn thu từ hoạt động kinh doanh để đầu tư cho âm nhạc.
Cơ quan công an tống đạt các quyết định và lệnh đối với ca sĩ Nguyễn Thị Hiền (nghệ danh Phương Diễm Huyền). Ảnh: CACC
Vì sao Phương Diễm Huyền bị khởi tố?
Theo Công an TP.HCM, Nguyễn Thị Hiền bị khởi tố để điều tra về tội "Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan" theo Điều 225 Bộ luật Hình sự.
Kết quả điều tra ban đầu cho thấy trong thời gian dài, chủ kênh YouTube "Phương Diễm Huyền" bị cáo buộc đã sử dụng và đăng tải nhiều tác phẩm âm nhạc của các tác giả lên YouTube mà không xin phép và không thanh toán tiền bản quyền theo quy định. Nhiều video đạt hàng triệu lượt xem, bị cho là gây thiệt hại hàng trăm triệu đồng cho các tác giả, đồng thời giúp chủ kênh thu lợi bất chính hàng trăm triệu đồng từ nền tảng mạng xã hội.
Cùng vụ án, Công an TP.HCM cũng khởi tố Nguyễn Thành Hiệp, Giám đốc Công ty TNHH Truyền thông và Giải trí Unicorn Việt Nam. Theo cơ quan điều tra, kênh YouTube do doanh nghiệp này quản lý cũng đăng tải trái phép hàng trăm tác phẩm âm nhạc, thu hút hàng trăm triệu lượt xem và bị xác định gây thiệt hại tiền bản quyền cho các tác giả.
Đáng lưu ý, thông tin từ cơ quan điều tra và các báo cho biết kênh YouTube của Phương Diễm Huyền được hợp tác quản lý với BH Media. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, các thông tin công bố chỉ xác định việc hợp tác quản lý kênh; chưa có thông tin cho thấy BH Media bị khởi tố trong vụ án này.
Vụ án gửi thông điệp gì tới hàng nghìn YouTuber Việt Nam?
Điểm đáng chú ý nhất của vụ việc không nằm ở số lượng người theo dõi của một ca sĩ, mà ở thông điệp pháp lý đối với cộng đồng sáng tạo nội dung.
Trong nhiều năm, không ít YouTuber, TikToker hay đơn vị truyền thông vẫn cho rằng chỉ cần được phép biểu diễn một ca khúc hoặc video không bị YouTube chặn là có thể khai thác để kiếm tiền. Tuy nhiên, vụ án cho thấy đây là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.
Theo Công an TP.HCM, giấy phép tổ chức biểu diễn không đồng nghĩa với việc tổ chức hay cá nhân được quyền ghi âm, ghi hình, sao chép hoặc đăng tải tác phẩm lên các nền tảng trực tuyến. Quyền biểu diễn, quyền sao chép và quyền truyền đạt tác phẩm đến công chúng là những quyền tài sản độc lập; việc khai thác từng quyền đều phải được sự đồng ý của tác giả, chủ sở hữu hoặc tổ chức được ủy quyền, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Nói cách khác, việc YouTube cho phép bật kiếm tiền không đồng nghĩa người đăng đã có đầy đủ quyền khai thác tác phẩm. Doanh thu từ nền tảng chỉ phản ánh cơ chế chia sẻ quảng cáo của YouTube, không thay thế nghĩa vụ xin phép hoặc thanh toán tiền bản quyền theo quy định pháp luật.
Xu hướng siết chặt bản quyền trên môi trường số
Các cơ quan chức năng cho biết việc khởi tố nằm trong đợt cao điểm xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng. Công an TP.HCM đồng thời khuyến cáo các doanh nghiệp truyền thông, đơn vị sản xuất nội dung và người quản lý các kênh YouTube, Facebook, TikTok chủ động rà soát nguồn gốc tác phẩm, ký kết hợp đồng sử dụng và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thanh toán tiền bản quyền trước khi khai thác nội dung có mục đích thương mại.
Với sự phát triển mạnh của kinh tế số và thị trường nội dung trực tuyến, vụ Phương Diễm Huyền được xem là dấu mốc cho thấy việc xử lý vi phạm bản quyền đang chuyển từ các tranh chấp dân sự sang những vụ án hình sự khi có đủ dấu hiệu theo quy định. Đối với hàng nghìn YouTuber, TikToker và đơn vị sản xuất nội dung, đây là lời nhắc rằng việc xây dựng lượng người xem và doanh thu phải đi cùng với việc tuân thủ đầy đủ các quy định về quyền tác giả và quyền liên quan.
