Đoạn Video
Ảnh
Từ hôm qua đến nay, một số tờ báo đồng loạt đưa tin với những tiêu đề như "Tự ý chia sẻ tác phẩm báo chí lên mạng xã hội bị phạt đến 30 triệu đồng" hay "Mạng xã hội chia sẻ thông tin từ báo chí không xin phép bị phạt 30 triệu đồng", khiến không ít người dùng Internet giật mình: ủa, vậy từ nay mình share link, chụp màn hình đoạn bài báo hay hay rồi đăng lên Facebook cũng bị phạt 30 triệu sao?
Chụp màn hình hai bài báo Dân trí và Vietnamnet có tính cảnh báo cáo về hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ tác phẩm báo chí.
Đây là các bài báo đưa tin về việc Nghị định số 174 của Chính phủ có hiệu lực từ 1/7/2026 về xử phạt hành chính lĩnh vực bưu chính, viễn thông. Theo Điều 95 của Nghị định 174/2026/NĐ-CP, hành vi bị xử phạt từ 20 đến 30 triệu đồng được quy định đối với lỗi:
Tuy nhiên, một số tiêu đề báo chí giật tiêu đề như trên khiến cho người dùng Internet không khỏi hoang mang vì trong tiếng Việt thông thường "chia sẻ" cũng là "bấm nút Share", trích dẫn một đoạn, chụp màn hình tiêu đề bài báo hay một phần bài báo...
Tôi đã tìm hiểu thêm thông tin thì thấy bản chất không phải như vậy. Việc bảo hộ bản quyền nói chung dựa theo các luật khác, gồm Luật Sở hữu trí tuệ. Và không phải mọi hành vi chia sẻ đều vi phạm. Tại sao tôi nói vậy?
Theo Điều 25 của Luật Sở hữu trí tuệ, bạn được phép trích dẫn tác phẩm mà không phải xin phép, với ba điều kiện cốt lõi: mục đích trích dẫn phải rõ ràng (bình luận, giới thiệu, phân tích), phải dẫn nguồn cụ thể và phần trích dẫn chỉ đóng vai trò phụ trợ, không thay thế bài gốc. Nói cách khác, nếu bạn trích vài câu đặt trong ngoặc kép, ghi "Theo Tuổi Trẻ" hay "Nguồn: VnExpress" kèm link gốc rồi đưa ra nhận xét của mình, đó là hành vi hoàn toàn hợp pháp.
Việc trích dẫn một phần sẽ bị coi là hành vi "cung cấp, chia sẻ trái phép" và có nguy cơ bị phạt theo Nghị định 174/2026/NĐ-CP nếu rơi vào các trường hợp:
Trích dẫn quá nhiều (Xâm phạm quyền khai thác): Bạn copy đến 70% - 80% bài báo, bao gồm toàn bộ các thông tin cốt lõi, số liệu đắt giá nhất của bài viết. Người đọc chỉ cần đọc phần "trích dẫn" của bạn là hiểu hết toàn bộ bài báo, không cần phải bấm vào link báo gốc nữa. Điều này làm thiệt hại đến lượng truy cập và doanh thu của cơ quan báo chí.
Trích dẫn cắt xén, định hướng dư luận (Bóp méo thông tin): Bạn chỉ trích đúng 1-2 câu trong một bài viết dài, nhưng lại cố tình cắt bỏ ngữ cảnh để giật tít, xuyên tạc ý nghĩa của bài viết nhằm câu view hoặc bôi nhọ tổ chức, cá nhân khác. Lúc này, bạn không chỉ vi phạm bản quyền mà còn có thể bị phạt thêm lỗi cung cấp thông tin sai sự thật, xuyên tạc.
Sử dụng cho mục đích thương mại mà không xin phép: Bạn trích dẫn phần nội dung đắt giá của bài báo vào bài viết bán hàng, PR sản phẩm hoặc chạy quảng cáo của mình nhằm mục đích kiếm lời mà không có sự đồng ý của tòa soạn.
Như vậy, nếu bạn share link, trích đoạn ngắn có dẫn nguồn, chụp màn hình một phần để bình luận với bạn bè thì vẫn bình thường như mọi khi. Đừng để những tiêu đề giật gân làm bạn hoang mang rồi ngại chia sẻ những bài báo hay mà bạn muốn lan tỏa
.
Chụp màn hình hai bài báo Dân trí và Vietnamnet có tính cảnh báo cáo về hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ tác phẩm báo chí.
Đây là các bài báo đưa tin về việc Nghị định số 174 của Chính phủ có hiệu lực từ 1/7/2026 về xử phạt hành chính lĩnh vực bưu chính, viễn thông. Theo Điều 95 của Nghị định 174/2026/NĐ-CP, hành vi bị xử phạt từ 20 đến 30 triệu đồng được quy định đối với lỗi:
Đây là quy định cần thiết, bởi thực tế nhiều trang fanpage và hội nhóm trên mạng xã hội đang "luộc" nguyên bài báo, từ nội dung điều tra đến ảnh độc quyền, đăng lại để câu view mà không trả một đồng tác quyền nào, trong khi tòa soạn đã bỏ ra chi phí lớn để sản xuất.
Tuy nhiên, một số tiêu đề báo chí giật tiêu đề như trên khiến cho người dùng Internet không khỏi hoang mang vì trong tiếng Việt thông thường "chia sẻ" cũng là "bấm nút Share", trích dẫn một đoạn, chụp màn hình tiêu đề bài báo hay một phần bài báo...
Tôi đã tìm hiểu thêm thông tin thì thấy bản chất không phải như vậy. Việc bảo hộ bản quyền nói chung dựa theo các luật khác, gồm Luật Sở hữu trí tuệ. Và không phải mọi hành vi chia sẻ đều vi phạm. Tại sao tôi nói vậy?
Theo Điều 25 của Luật Sở hữu trí tuệ, bạn được phép trích dẫn tác phẩm mà không phải xin phép, với ba điều kiện cốt lõi: mục đích trích dẫn phải rõ ràng (bình luận, giới thiệu, phân tích), phải dẫn nguồn cụ thể và phần trích dẫn chỉ đóng vai trò phụ trợ, không thay thế bài gốc. Nói cách khác, nếu bạn trích vài câu đặt trong ngoặc kép, ghi "Theo Tuổi Trẻ" hay "Nguồn: VnExpress" kèm link gốc rồi đưa ra nhận xét của mình, đó là hành vi hoàn toàn hợp pháp.
Việc trích dẫn một phần sẽ bị coi là hành vi "cung cấp, chia sẻ trái phép" và có nguy cơ bị phạt theo Nghị định 174/2026/NĐ-CP nếu rơi vào các trường hợp:
Trích dẫn quá nhiều (Xâm phạm quyền khai thác): Bạn copy đến 70% - 80% bài báo, bao gồm toàn bộ các thông tin cốt lõi, số liệu đắt giá nhất của bài viết. Người đọc chỉ cần đọc phần "trích dẫn" của bạn là hiểu hết toàn bộ bài báo, không cần phải bấm vào link báo gốc nữa. Điều này làm thiệt hại đến lượng truy cập và doanh thu của cơ quan báo chí.
Trích dẫn cắt xén, định hướng dư luận (Bóp méo thông tin): Bạn chỉ trích đúng 1-2 câu trong một bài viết dài, nhưng lại cố tình cắt bỏ ngữ cảnh để giật tít, xuyên tạc ý nghĩa của bài viết nhằm câu view hoặc bôi nhọ tổ chức, cá nhân khác. Lúc này, bạn không chỉ vi phạm bản quyền mà còn có thể bị phạt thêm lỗi cung cấp thông tin sai sự thật, xuyên tạc.
Sử dụng cho mục đích thương mại mà không xin phép: Bạn trích dẫn phần nội dung đắt giá của bài báo vào bài viết bán hàng, PR sản phẩm hoặc chạy quảng cáo của mình nhằm mục đích kiếm lời mà không có sự đồng ý của tòa soạn.
Như vậy, nếu bạn share link, trích đoạn ngắn có dẫn nguồn, chụp màn hình một phần để bình luận với bạn bè thì vẫn bình thường như mọi khi. Đừng để những tiêu đề giật gân làm bạn hoang mang rồi ngại chia sẻ những bài báo hay mà bạn muốn lan tỏa
.
